Quy mô gia đình ít con theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Vợ chồng tôi đã có một cháu gái 3 tuổi rồi, giờ đang tính sinh thêm bé thứ hai. Nghe nói nhà nước khuyến khích 'gia đình ít con', tôi không rõ 'ít con' là mấy con và liệu có bị phạt gì nếu sinh con thứ ba không? Bạn bè tôi cũng thắc mắc về quy định này.”
Trả lời
Chào anh N.V.T, về thắc mắc của anh liên quan đến quy mô gia đình ít con và việc sinh con thứ hai, tôi xin tư vấn như sau:
1. Khái niệm "Quy mô gia đình ít con"
Theo quy định pháp luật Việt Nam, cụ thể là tại Nghị định số 104/2003/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Dân số, mục tiêu chính sách dân số được xác định rất rõ ràng. Mục tiêu này là duy trì mỗi cặp vợ chồng có một hoặc hai con để ổn định quy mô dân số, bảo đảm cơ cấu dân số và phân bố dân cư hợp lý, cũng như nâng cao chất lượng dân số
[3]. Như vậy, khi nói đến "quy mô gia đình ít con", pháp luật đang khuyến khích mỗi cặp vợ chồng nên có từ một đến hai con.2. Đối tượng và phạm vi áp dụng
Nghị định số 104/2003/NĐ-CP là văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Pháp lệnh Dân số về nhiều khía cạnh như quy mô dân số, cơ cấu dân số, chất lượng dân số và các biện pháp thực hiện công tác dân số
[1]. Văn bản này áp dụng cho mọi công dân Việt Nam, bao gồm cả vợ chồng anh, cũng như các cơ quan, tổ chức liên quan [2]. Điều này có nghĩa là chính sách khuyến khích sinh từ một đến hai con là một chủ trương chung áp dụng cho toàn xã hội.3. Chính sách hiện hành về sinh con
Hiện nay, pháp luật Việt Nam không còn quy định xử phạt hành chính đối với việc sinh con thứ ba trở lên. Chính sách dân số đã chuyển từ tập trung vào việc hạn chế sinh sang duy trì mức sinh thay thế, khuyến khích sinh đủ hai con ở những nơi có mức sinh thấp và giảm sinh ở những nơi có mức sinh cao. Do đó, việc vợ chồng anh sinh thêm bé thứ hai là hoàn toàn phù hợp với mục tiêu chính sách dân số quốc gia và không có bất kỳ hình thức xử phạt nào. Ngược lại, việc sinh đủ hai con còn được khuyến khích để đảm bảo sự phát triển bền vững của gia đình và xã hội.
4. Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức
Các cơ quan, tổ chức, trong đó có cả nơi anh làm việc, có trách nhiệm tổ chức thực hiện pháp luật về dân số. Điều này bao gồm việc xây dựng và thực hiện các quy chế, tạo điều kiện và hỗ trợ để các thành viên của mình thực hiện công tác dân số, trong đó có việc thực hiện mục tiêu một hoặc hai con
[4].