Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Điều tra cơ bản tài nguyên, môi trường biển và hải đảo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, làm quản lý dự án cho một công ty xây dựng cảng biển ở Vũng Tàu. Sắp tới, công ty tôi có kế hoạch mở rộng dự án ra một số đảo nhỏ. Tôi nghe nói phải làm cái gọi là 'Điều tra cơ bản tài nguyên, môi trường biển và hải đảo' trước khi triển khai. Cái này nghĩa là gì vậy? Có phải là chỉ cần khảo sát sơ qua là được không, hay phải làm kỹ lưỡng theo quy định nào đó? Tôi cần biết để chuẩn bị hồ sơ và kinh phí cho đúng.”
Quản lý và quyết toán kinh phí nhiệm vụ khoa học và công nghệ trong cơ sở giáo dục đại học
“Tôi là Chị Hằng, giảng viên tại Đại học Bách khoa Đà Nẵng. Hiện tại, tôi đang chủ trì một đề tài nghiên cứu về vật liệu mới, được tài trợ một phần từ ngân sách nhà nước và một phần từ nguồn xã hội hóa. Tôi đang rất băn khoăn về quy trình quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí cho đề tài này, đặc biệt là sự khác biệt giữa hai nguồn kinh phí. Tôi muốn biết cần tuân thủ những quy định nào để tránh sai sót và đảm bảo tuân thủ pháp luật.”
Dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị Lan, cán bộ y tế xã ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Sắp tới, xã tôi có kế hoạch triển khai nhiều hoạt động liên quan đến chăm sóc sức khỏe sinh sản và người cao tuổi. Tôi muốn hỏi những hoạt động này có được xếp vào 'dịch vụ dân số' không để tôi có thể lập hồ sơ xin kinh phí hỗ trợ từ cấp trên cho phù hợp ạ?”
Nhiệm vụ cần thiết khác trong chi ngân sách nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng ở một cơ quan cấp quận tại Hà Nội. Hiện tại, chúng tôi đang gặp một tình huống khẩn cấp cần phải xử lý ngay trong năm nay, nhưng lại chưa có trong kế hoạch ngân sách đã được duyệt. Cụ thể là cần nâng cấp gấp một số thiết bị y tế đã cũ hỏng để phục vụ công tác khám chữa bệnh cho người dân, nếu không sẽ ảnh hưởng lớn. Tôi nghe nói có khái niệm 'nhiệm vụ cần thiết khác' để giải quyết các trường hợp này, vậy làm sao để cơ quan tôi có thể xin được kinh phí cho nhiệm vụ này một cách hợp lệ theo quy định pháp luật?”
Quản lý và thực hiện Ngân sách Nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một cán bộ phường ở TP.HCM. Sắp tới, phường tôi có một dự án nâng cấp hệ thống thoát nước khu dân cư, nhưng kinh phí vẫn đang chờ duyệt từ cấp trên. Tôi nghe nói dự án này sẽ được cấp từ **ngân sách nhà nước**. Tôi muốn hiểu rõ hơn về khái niệm này và quy trình phân bổ, quản lý nó như thế nào để có thể giải thích cho người dân và chủ động hơn trong công việc. Đặc biệt, Uỷ ban nhân dân cấp phường như chúng tôi có vai trò gì trong việc quản lý ngân sách không?”
Điều tra cơ bản địa chất và trách nhiệm của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là cán bộ địa chính ở huyện đảo Phú Quý, Bình Thuận. Gần đây có một đoàn công tác đến địa phương để khảo sát địa chất, họ nói là thực hiện 'điều tra cơ bản địa chất'. Tôi muốn hỏi hoạt động này là gì, có phải do Nhà nước thực hiện không và kinh phí lấy từ đâu? Chúng tôi cần phối hợp như thế nào để đảm bảo đúng quy định pháp luật?”
Quy định về Bản đồ địa chính và kinh phí liên quan
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây tôi muốn làm thủ tục tách thửa đất cho con trai nhưng cán bộ địa chính yêu cầu phải có bản đồ địa chính mới nhất. Tôi không rõ bản đồ này là gì và chi phí để làm nó có được nhà nước hỗ trợ không, hay tôi phải tự bỏ tiền ra làm hết?”
Phạm vi và nguồn kinh phí cho Dịch vụ Dân số
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ xã ở Hà Giang. Sắp tới xã tôi có kế hoạch triển khai một số hoạt động liên quan đến dân số. Tôi đang băn khoăn không rõ 'dịch vụ dân số' theo quy định của pháp luật bao gồm những gì và xã có được hỗ trợ ngân sách để thực hiện không? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Đối tượng mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là giám đốc Trung tâm Văn hóa huyện X, tỉnh Y. Sắp tới trung tâm chúng tôi có một dự án được cấp kinh phí từ ngân sách nhà nước. Tôi muốn hỏi liệu Trung tâm Văn hóa có được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để tiện quản lý và thanh toán các khoản chi tiêu của dự án này không ạ? Thủ tục có phức tạp không?”
Đất đá thải mỏ trong hoạt động khai thác khoáng sản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp khai thác đá ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Trong quá trình khai thác, chúng tôi thải ra một lượng lớn đất, đá, cát và các khoáng chất khác. Tôi muốn hỏi liệu những vật liệu này có được coi là **đất đá thải mỏ** theo quy định pháp luật không và doanh nghiệp chúng tôi cần làm gì để xử lý chúng đúng cách, đảm bảo tuân thủ các quy định về an toàn và bảo vệ môi trường? Ngoài ra, chúng tôi có phải đóng góp kinh phí gì liên quan đến việc này không?”
Thực hành di sản văn hóa phi vật thể và chính sách hỗ trợ cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là trưởng một nhóm nghệ nhân hát Then ở Cao Bằng. Nhóm chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động và truyền dạy cho thế hệ trẻ vì thiếu kinh phí và địa điểm. Chúng tôi muốn biết làm thế nào để được nhà nước hỗ trợ để tiếp tục thực hành di sản này đúng cách và không bị mai một.”
Xác định cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước trong phòng, chống tham nhũng
“Chào luật sư, tôi là kế toán tại một công ty cổ phần ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi nhận được một phần kinh phí từ ngân sách nhà nước để thực hiện các dự án công ích. Gần đây, tôi phát hiện một số khoản chi tiêu không minh bạch, có dấu hiệu tham nhũng. Tôi không rõ công ty tôi có được xem là "cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước" theo Luật Phòng, chống tham nhũng hay không để tôi có thể báo cáo? Liệu việc báo cáo có được bảo vệ không?”
Quản lý và xử lý Cơ sở hoạt động sự nghiệp tại đơn vị công lập
“Chị Mai, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lâm nghiệp Quốc gia ở Hà Nội, đang rất băn khoăn về việc quản lý khu đất và các tòa nhà của Trung tâm. Trung tâm muốn nâng cấp một số cơ sở để mở rộng hoạt động dịch vụ công, nhưng chị không rõ các quy định về việc sử dụng, chuyển đổi hay thậm chí là bán bớt tài sản không còn cần thiết để có kinh phí. Chị muốn biết 'Cơ sở hoạt động sự nghiệp' của mình được định nghĩa và quản lý thế nào theo pháp luật.”
Chính sách phát triển tài nguyên thông tin mở trong thư viện
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là thủ thư ở Thư viện huyện An Lão, Hải Phòng. Gần đây, thư viện chúng tôi gặp nhiều khó khăn về kinh phí mua sắm tài liệu. Tôi có nghe nói về 'tài nguyên thông tin mở' và thấy nó có vẻ là giải pháp tốt để tăng cường nguồn tài liệu cho người dân mà không tốn quá nhiều chi phí. Không biết Nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho việc phát triển loại tài nguyên này ở các thư viện địa phương không ạ? Chúng tôi rất mong muốn được tiếp cận và triển khai.”
Nâng cấp phần mềm sử dụng ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là trưởng phòng IT của Sở Xây dựng tỉnh Y. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch nâng cấp phần mềm quản lý hồ sơ công việc đã dùng được 5 năm nay. Kinh phí nâng cấp sẽ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho sở. Tôi băn khoăn không biết việc nâng cấp này có phải tuân thủ các quy định về đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin không, đặc biệt là Nghị định 45/2026/NĐ-CP?”
Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước
“Tôi là cán bộ tài chính ở một phường thuộc TP. Đà Nẵng. Gần đây, phường chúng tôi gặp khó khăn trong việc xin kinh phí để triển khai một số dự án cộng đồng nhỏ. Tôi muốn hiểu rõ hơn về việc **phân cấp quản lý ngân sách** để biết phường có thể chủ động được đến mức nào trong việc sử dụng ngân sách địa phương và quy trình để đề xuất, nhận được kinh phí từ cấp trên như thế nào.”
Khuyến khích phát triển lý luận văn học
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nghiên cứu sinh tại Hà Nội, chuyên ngành văn học. Hiện tôi đang ấp ủ một đề tài về lý luận văn học, muốn phát triển các khái niệm mới và quy luật chung cho văn học Việt Nam. Tôi băn khoăn không biết liệu những công trình nghiên cứu về **lý luận văn học** như của tôi có được Nhà nước khuyến khích và hỗ trợ theo các chính sách hiện hành không, đặc biệt là về kinh phí hay cơ hội công bố, quảng bá?”
Dịch vụ dân số và nguồn hỗ trợ
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng sâu thuộc tỉnh Hà Giang. Gần đây, thôn tôi có nhiều người già neo đơn và tỷ lệ sinh con thứ 3 khá cao. Tôi muốn tổ chức các buổi truyền thông về kế hoạch hóa gia đình và lập một nhóm tình nguyện viên để chăm sóc các cụ. Không biết có dịch vụ nào của nhà nước hỗ trợ cho những hoạt động này không, và nguồn kinh phí thì lấy từ đâu ạ?”
Quản lý và sử dụng Dự phòng ngân sách nhà nước cho khắc phục thiên tai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng tài chính của một huyện ven biển ở Quảng Nam. Vừa rồi huyện tôi bị bão lớn gây thiệt hại nặng nề cho nhà cửa và hạ tầng. Chúng tôi đang cần gấp kinh phí để khắc phục hậu quả, nhưng ngân sách địa phương đã cạn. Tôi nghe nói có khoản **dự phòng ngân sách nhà nước** nhưng không rõ thủ tục để tiếp cận nguồn này như thế nào? Liệu huyện tôi có thể được hỗ trợ từ khoản này không?”
Chương trình mục tiêu trong đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng sâu thuộc tỉnh Hà Giang. Gần đây, xã tôi đang muốn xin kinh phí để xây dựng một số công trình hạ tầng thiết yếu như đường sá, trường học. Tôi nghe nói có các 'chương trình mục tiêu' của Nhà nước, nhưng không rõ đó là gì và liệu làng tôi có thể tham gia hay được hưởng lợi từ các chương trình này không? Mong luật sư tư vấn giúp.”