Chương trình mục tiêu trong đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng sâu thuộc tỉnh Hà Giang. Gần đây, xã tôi đang muốn xin kinh phí để xây dựng một số công trình hạ tầng thiết yếu như đường sá, trường học. Tôi nghe nói có các 'chương trình mục tiêu' của Nhà nước, nhưng không rõ đó là gì và liệu làng tôi có thể tham gia hay được hưởng lợi từ các chương trình này không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Trả lời
Chương trình mục tiêu là gì?
"Chương trình mục tiêu" là các chương trình đầu tư công nhằm thực hiện một hoặc một số mục tiêu cụ thể trong từng ngành, ở một số vùng lãnh thổ trong từng giai đoạn nhất định. Đây là một hình thức quan trọng để Nhà nước tập trung nguồn lực giải quyết các vấn đề cấp bách hoặc phát triển các lĩnh vực, khu vực trọng điểm, bao gồm cả việc đầu tư vào kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội như đường sá, trường học mà xã anh đang quan tâm.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Các hoạt động liên quan đến "chương trình mục tiêu" đều thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đầu tư công 2014
[1]. Luật này quy định việc quản lý và sử dụng vốn đầu tư công, cũng như quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan [1]. Đối tượng áp dụng của Luật Đầu tư công rất rộng, bao gồm cả các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động đầu tư công, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công [2]. Do đó, việc xây dựng và triển khai các chương trình này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật liên quan [3].Cơ hội tham gia cho cộng đồng
Đối với các địa phương vùng sâu, vùng xa như xã của anh, khả năng tham gia vào các chương trình này là rất lớn. Đặc biệt, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư sửa đổi 2022 quy định rõ về việc cộng đồng dân cư có thể tham gia thực hiện toàn bộ hoặc một phần gói thầu trong các trường hợp nhất định
[4]. Cụ thể, các gói thầu thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ xóa đói giảm nghèo cho các huyện, xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo, vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn là những lĩnh vực mà cộng đồng có thể được giao thực hiện [4]. Điều này mở ra cơ hội để xã của anh không chỉ hưởng lợi mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình xây dựng các công trình hạ tầng thiết yếu, góp phần phát triển địa phương.