Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Định danh điện tử công dân Việt Nam
“Chị N.T.H, 28 tuổi, chuyên viên nhân sự tại một công ty ở quận Cầu Giấy, Hà Nội, đang rất băn khoăn về khái niệm **định danh điện tử** mà chị nghe nói sắp được áp dụng. Chị không rõ việc này có bắt buộc với công dân như chị không và nó sẽ ảnh hưởng gì đến công việc cũng như cuộc sống hàng ngày của chị?”
Phân biệt đối xử trong lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Chị Hạnh ở Quận 1, TP.HCM, là nhân viên văn phòng. Tôi đang mang thai tháng thứ 5 và vừa bị công ty thông báo chấm dứt hợp đồng với lý do 'cơ cấu lại nhân sự', dù trước đó tôi luôn hoàn thành tốt công việc. Tôi nghi ngờ mình bị phân biệt đối xử vì mang thai. Chuyên gia cho tôi hỏi liệu công ty có vi phạm pháp luật không và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Thẩm quyền của cơ quan sử dụng cán bộ, công chức
“Tôi là anh H.V.L, 58 tuổi, công chức tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương. Sắp tới tôi đến tuổi nghỉ hưu, nhưng cơ quan tôi có vẻ muốn giữ tôi lại thêm vài năm vì thiếu nhân sự có kinh nghiệm. Tôi muốn hỏi là **cơ quan sử dụng cán bộ, công chức** của tôi có quyền quyết định việc này không, và họ cần căn cứ vào đâu để làm vậy?”
Tập thể người lao động và quyền mua, nhận giao doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng nhân sự của một công ty nhà nước nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Công ty chúng tôi đang trong diện sắp xếp lại, và có thông tin là sẽ được bán hoặc giao cho tư nhân. Nhiều anh chị em công nhân có nguyện vọng muốn đứng ra mua lại hoặc nhận giao công ty để tiếp tục duy trì việc làm. Chúng tôi muốn biết liệu tập thể người lao động như chúng tôi có được quyền này không và cần đáp ứng những điều kiện gì?”
Thủ tục gia hạn giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động qua Bộ phận Một cửa
“Chào luật sư, công ty em có một nhân viên người nước ngoài sắp hết hạn giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động. Em nghe nói phải nộp hồ sơ ở 'Bộ phận Một cửa' nhưng không rõ chính xác là chỗ nào ở TP.HCM và họ làm những việc gì. Liệu có phải chỉ cần nộp hồ sơ ở đó là xong không ạ? Em làm quản lý nhân sự ở Quận 1, TP.HCM.”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, làm nhân sự ở một công ty tại Quận 1, TP.HCM. Sắp tới tôi cần điều chỉnh thông tin bảo hiểm xã hội cho nhân viên nhưng nghe nói giờ có 'Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm' gì đó. Tôi không rõ cơ sở dữ liệu này hoạt động thế nào, có phải mọi thông tin đều được cập nhật tự động không, và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc quản lý nó ra sao? Liệu tôi có cần phải làm thêm thủ tục gì khác không?”
Mã định danh hợp đồng lao động điện tử
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Xưởng tôi đang tính chuyển sang dùng hợp đồng lao động điện tử để quản lý nhân sự cho tiện. Tôi có nghe nói về cái 'Mã định danh hợp đồng lao động điện tử' nhưng không rõ nó là gì và có bắt buộc phải có không. Chuyên gia giải thích giúp tôi với, liệu xưởng tôi có cần quan tâm đến cái mã này không?”
Luồng hàng hải công cộng và điều kiện cung cấp dịch vụ
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.H, chủ một công ty logistics ở Hải Phòng. Gần đây tôi thấy có một số dự án về duy tu luồng hàng hải công cộng. Công ty tôi có đủ năng lực về kỹ thuật và nhân sự, nhưng tôi không rõ liệu công ty tư nhân của tôi có được tham gia vào việc cung cấp các dịch vụ này không, hay chỉ có doanh nghiệp nhà nước mới được làm? Tôi đang rất băn khoăn về các điều kiện pháp lý để tham gia.”
Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là chị An, quản lý nhân sự tại một công ty sản xuất giày da ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi vừa tuyển dụng một số công nhân mới và tôi đang băn khoăn về quy trình cũng như thời hạn cần thiết để hoàn tất việc đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho họ. Liệu có quy định cụ thể nào về thời điểm nộp hồ sơ và những giấy tờ cần chuẩn bị không ạ?”
Người sử dụng lao động và trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hằng, chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tôi có thuê 3 nhân viên phục vụ và 1 đầu bếp theo hợp đồng lao động ngắn hạn. Gần đây, do tình hình kinh tế khó khăn, tôi đang tính giảm bớt nhân sự. Tôi không biết liệu mình có được coi là **người sử dụng lao động** theo luật không và có những nghĩa vụ gì nếu muốn cho nhân viên nghỉ việc, đặc biệt là về trợ cấp?”
Người quản lý và nhân viên của cơ sở văn hóa nước ngoài tại Việt Nam
“Tôi là chị Nguyễn Thị Hoa, 32 tuổi, đang làm việc tại một trung tâm văn hóa của Đức ở Quận 1, TP.HCM với vai trò điều phối viên các sự kiện. Tôi nghe nói trung tâm này là một 'cơ sở văn hóa nước ngoài tại Việt Nam' và tôi là 'nhân viên'. Tôi muốn biết cụ thể thì pháp luật Việt Nam định nghĩa về người quản lý và nhân viên của các cơ sở này như thế nào, và liệu trung tâm tôi đang làm có cần phải tuân thủ những quy định đặc biệt nào không, đặc biệt là về việc tuyển dụng nhân sự như tôi?”
Phân loại và hoạt động của Cơ sở dịch vụ sản xuất phim
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một công ty nhỏ chuyên cho thuê thiết bị quay phim và cung cấp nhân sự hỗ trợ sản xuất phim ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về 'Cơ sở dịch vụ sản xuất phim' và không rõ liệu công ty của tôi có thuộc diện này không, và nếu có thì cần tuân thủ những quy định pháp luật nào. Mong được tư vấn ạ.”
Điều lệ Công đoàn Việt Nam và vai trò trong thành lập công đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là Mai, làm quản lý nhân sự ở một công ty may mặc tại Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang có ý định thành lập công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi người lao động. Tôi nghe nói phải tuân thủ Điều lệ Công đoàn Việt Nam nhưng không rõ cụ thể là gì và nó quy định những gì để chúng tôi có thể làm đúng các bước?”
Biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Lan, quản lý nhân sự tại một công ty sản xuất ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi hiện có rất ít nữ giới ở vị trí quản lý cấp cao. Tôi muốn biết liệu công ty có thể áp dụng các **biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới** để khuyến khích nữ giới tham gia nhiều hơn vào các vị trí này không, và pháp luật có cho phép điều này không?”
Giá trị pháp lý của việc ký xác thực văn bản hợp nhất
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi ở TP. Hồ Chí Minh đang trong quá trình rà soát và hợp nhất các quy định nội bộ về quản lý nhân sự và quy trình làm việc. Tôi là giám đốc, muốn hỏi liệu khi tôi ký vào bản văn bản hợp nhất này thì nó có giá trị pháp lý như thế nào, và việc ký xác thực văn bản hợp nhất cần tuân thủ những nguyên tắc gì để đảm bảo tính chính xác và hiệu lực? Liệu có cần dấu má hay thủ tục đặc biệt nào không?”
Phân loại nhóm huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động
“Chào chuyên gia, công ty em ở Bình Dương chuyên sản xuất linh kiện điện tử. Sếp em mới yêu cầu phòng hành chính nhân sự phải rà soát lại các vị trí công việc để phân loại thành các 'nhóm huấn luyện' theo quy định mới. Em không rõ 'nhóm huấn luyện' này là gì và tại sao phải phân loại như vậy. Liệu có ảnh hưởng gì đến việc đào tạo an toàn cho công nhân tụi em không ạ? Mong chuyên gia giải đáp giúp.”
Xử lý doanh nghiệp nhà nước không cổ phần hóa được
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng nhân sự của một công ty nhà nước ở Hải Phòng. Công ty chúng tôi đã nằm trong danh sách cổ phần hóa từ mấy năm nay nhưng cứ trì hoãn mãi, giờ thì nghe nói không cổ phần hóa được nữa. Mọi người trong công ty rất hoang mang không biết số phận công ty rồi sẽ ra sao, có bị giải thể hay bán đi không? Nếu bán thì ai sẽ mua và quyền lợi của người lao động có được đảm bảo không?”
Cơ quan tham mưu trong công tác cán bộ
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng nhân sự ở một tổng công ty nhà nước ở Hà Nội. Sắp tới công ty tôi có đợt tái cơ cấu tổ chức và bổ nhiệm lại một số vị trí lãnh đạo. Tôi nghe nói về 'cơ quan tham mưu' sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc này, nhưng tôi không rõ cụ thể 'cơ quan tham mưu' ở đây là ai và họ có thẩm quyền gì trong công tác cán bộ của doanh nghiệp nhà nước. Mong luật sư giải thích giúp.”
Trách nhiệm pháp lý trong tuyển dụng gây lãng phí
“Chào chuyên gia, tôi là trưởng phòng nhân sự của một công ty nhà nước ở Quận Ba Đình, Hà Nội. Gần đây, công ty chúng tôi có đợt tuyển dụng lớn nhưng có vẻ đã tuyển vượt quá chỉ tiêu và một số vị trí không đúng quy trình lắm do áp lực từ cấp trên. Tôi đang rất lo lắng không biết liệu việc này có bị coi là lãng phí và tôi có phải chịu trách nhiệm gì không, đặc biệt là khi có thể gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.”
Căn cước và quyền lợi của công dân
“Chào chuyên gia, tôi là chuyên viên nhân sự ở TP. Hồ Chí Minh. Sắp tới Luật Căn cước mới có hiệu lực, tôi thấy nhiều người vẫn còn mơ hồ về khái niệm 'Căn cước' này. Tôi muốn hỏi 'Căn cước' chính xác là gì và nó khác gì so với Căn cước công dân trước đây, để tôi có thể giải thích cho các ứng viên mới khi họ thắc mắc về thông tin cần cung cấp?”