Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Nghĩa vụ và rủi ro liên quan đến Hồ sơ thuế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Năm ngoái do bận rộn và thiếu kinh nghiệm, tôi đã khai một số thông tin trong hồ sơ thuế không được chính xác lắm, đặc biệt là các khoản giảm trừ. Giờ tôi lo lắng không biết nếu cơ quan thuế kiểm tra thì có bị phạt nặng không, và liệu họ có tự động ấn định số thuế tôi phải nộp không? Tôi nên làm gì để tránh rủi ro này?”
Vùng đón trả hoa tiêu trong hàng hải
“Tôi là thuyền trưởng N.V.A, của một tàu hàng nước ngoài, thường xuyên ra vào cảng Hải Phòng. Vừa rồi, tàu tôi bị chậm trễ khá lâu ở khu vực ngoài luồng vào cảng vì phải chờ hoa tiêu. Tôi không hiểu rõ lắm về 'vùng đón trả hoa tiêu' này có quy định gì mà lại khiến tàu phải neo chờ lâu như vậy? Liệu có cách nào để giảm thiểu thời gian chờ đợi không?”
Bảo trì công trình xây dựng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Quán của tôi nằm trong một tòa nhà cũ, nay tôi muốn sửa sang lại một chút. Cụ thể là tôi muốn sơn lại tường, sửa cái mái bị dột và có ý định cơi nới thêm một chút không gian phía trước để làm chỗ ngồi ngoài trời. Tôi nghe nói có quy định về 'bảo trì công trình xây dựng' nhưng không rõ các việc tôi định làm có thuộc diện này không, và tôi cần lưu ý gì về mặt pháp lý?”
Khái niệm và phạm vi của Người thi hành công vụ
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có nhập một lô hàng từ nước ngoài về và gặp một số vướng mắc với cán bộ hải quan tại cảng. Tôi không biết liệu những cán bộ này có phải là 'người thi hành công vụ' hay không, và quyền hạn của họ đến đâu? Tôi muốn biết rõ để làm việc đúng luật.”
Phương án chuyển giao bắt buộc đối với ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi có đầu tư một khoản tiền khá lớn vào cổ phiếu của Ngân hàng X. Gần đây, tôi nghe tin Ngân hàng X bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt và có thể phải thực hiện 'phương án chuyển giao bắt buộc'. Tôi lo lắng quá, không biết 'phương án chuyển giao bắt buộc' này là gì, và nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến khoản đầu tư của tôi? Liệu tôi có mất trắng số cổ phiếu đó không?”
Phát hành và niêm yết chứng khoán tại nước ngoài
“Chào luật sư, công ty em là một startup công nghệ ở TP.HCM, chuyên về AI. Tụi em đang có ý định gọi vốn từ các quỹ đầu tư nước ngoài và có thể sẽ niêm yết cổ phiếu ở một thị trường nước ngoài trong tương lai gần để mở rộng quy mô. Em nghe nói nhiều về khái niệm 'nước sở tại' trong các quy định về chứng khoán. Luật sư có thể giải thích rõ hơn 'nước sở tại' là gì và công ty em cần lưu ý gì khi hoạt động liên quan đến khái niệm này không ạ? Em hơi bối rối không biết mình phải tuân thủ những quy định nào.”
Thẻ tạm trú cho người nước ngoài tại Việt Nam
“Tôi là anh Peter, một chuyên gia công nghệ người Anh đang làm việc tại một công ty phần mềm ở Quận 1, TP.HCM. Hợp đồng lao động của tôi sắp hết hạn và tôi muốn biết thủ tục gia hạn **thẻ tạm trú** cho tôi và vợ con như thế nào, liệu có chính sách ưu đãi gì không vì tôi là chuyên gia?”
Hồ sơ gốc trong đề án điều tra cơ bản về dầu khí
“Chào luật sư, công ty tôi ở Bà Rịa - Vũng Tàu đang chuẩn bị nộp hồ sơ đề xuất một đề án điều tra cơ bản về dầu khí. Tôi nghe nói phải chuẩn bị 'bộ hồ sơ gốc' nhưng không rõ chính xác là cần những giấy tờ gì, có phải tất cả đều là bản chính hay không, hay bản sao hợp lệ có được chấp nhận không? Đặc biệt, nếu có tài liệu từ đối tác nước ngoài thì cần xử lý như thế nào ạ?”
Vành đai an toàn kho đạn dược
“Chào luật sư, gia đình tôi có mảnh đất ở ngoại ô huyện Củ Chi, TP.HCM, gần một kho đạn cũ của quân đội. Mấy năm nay chúng tôi muốn xây thêm một nhà kho nhỏ để chứa nông sản nhưng nghe nói có 'vành đai an toàn kho' gì đó mà không được xây dựng. Tôi là nông dân, không rành luật, không biết quy định cụ thể là bao nhiêu mét và liệu có cách nào để xin phép xây dựng không, hay phải làm sao để tránh vi phạm?”
Kiểm soát xuất nhập cảnh bằng cổng tự động
“Chào chuyên gia, tôi là doanh nhân ở TP.HCM, thường xuyên phải đi công tác nước ngoài. Gần đây tôi thấy ở sân bay có mấy cái cổng tự động để làm thủ tục xuất nhập cảnh. Tôi không rõ cái này hoạt động thế nào, có cần điều kiện gì để dùng không, với lại dữ liệu cá nhân trong hộ chiếu điện tử của mình có an toàn không khi qua các cổng này? Tôi hơi lo lắng về việc thông tin bị lộ.”
Quyền bảo lưu điều ước quốc tế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu ở Hải Phòng. Gần đây, công ty tôi gặp vướng mắc về thuế nhập khẩu cho một lô hàng từ nước ngoài. Phía hải quan có nhắc đến một điều ước quốc tế nhưng lại áp dụng khác với những gì tôi hiểu. Tôi muốn hỏi, liệu Việt Nam có quyền 'bảo lưu' một số điều khoản trong các hiệp định thương mại quốc tế không, và điều này ảnh hưởng thế nào đến việc áp dụng thuế của công ty tôi?”
Quyền và nghĩa vụ của Bên mua bảo hiểm khi chấm dứt hợp đồng
“Chào chuyên gia, tôi là chị N.T.H, chủ một cửa hàng nhỏ ở quận Hải Châu, Đà Nẵng. Năm ngoái tôi có mua bảo hiểm cháy nổ cho cửa hàng của mình, nhưng giờ do tình hình kinh doanh khó khăn nên tôi muốn chấm dứt hợp đồng sớm để cắt giảm chi phí. Công ty bảo hiểm nói tôi sẽ không được hoàn lại phí nhiều như tôi nghĩ. Tôi muốn hỏi, với tư cách là bên mua bảo hiểm, tôi có quyền gì khi muốn chấm dứt hợp đồng và liệu tôi có được hoàn lại phí không?”
Cơ sở hạ tầng viễn thông và các quy định liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh T.V.K, chủ một khu nghỉ dưỡng nhỏ ở vùng ngoại ô Đà Lạt, Lâm Đồng. Hiện tại, tôi đang muốn đầu tư để nâng cấp hệ thống internet và sóng điện thoại cho khách du lịch, thậm chí là xem xét khả năng cung cấp dịch vụ internet riêng cho khu vực lân cận. Tôi nghe nói đến 'cơ sở hạ tầng viễn thông' nhưng không rõ nó bao gồm những gì và tôi cần phải tuân thủ quy định nào để đảm bảo an toàn cho hệ thống này khi triển khai. Liệu có điều kiện pháp lý nào đặc biệt không ạ?”
Quy định về Giao dịch Động, Thực vật Hoang dã vì Mục đích Thương mại
“Chị L.T.M ở TP.HCM đang có ý định nhập khẩu một số loại cây cảnh quý hiếm từ nước ngoài về để kinh doanh tại cửa hàng. Chị nghe nói có quy định về 'mục đích thương mại' đối với động thực vật hoang dã nhưng không rõ lắm. Chị lo lắng không biết liệu việc nhập khẩu cây cảnh của chị có bị coi là 'vì mục đích thương mại' và phải tuân thủ những thủ tục hải quan, kiểm tra chuyên ngành đặc biệt nào không?”
Đấu thầu quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây, tôi nghe nói có một dự án lớn được tài trợ bởi nước ngoài, có vẻ sẽ tổ chức đấu thầu quốc tế. Công ty tôi có năng lực nhưng chưa từng tham gia đấu thầu quốc tế bao giờ. Tôi muốn hỏi, liệu công ty tôi có thể tham gia đấu thầu quốc tế được không, và điều kiện để một gói thầu được tổ chức đấu thầu quốc tế là gì ạ? Tôi đang rất băn khoăn về vấn đề này.”
Hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ nước ngoài
“Chị Hạnh ở TP.HCM làm quản lý nhân sự cho một công ty có vốn đầu tư nước ngoài. Công ty chị vừa tuyển một chuyên gia người nước ngoài. Chuyên gia này có bằng đại học cấp ở Mỹ, giờ cần nộp cho Sở Lao động để làm giấy phép lao động. Chị Hạnh không biết liệu bằng cấp này có cần phải làm thủ tục gì để được Việt Nam công nhận không?”
Quy định xuất khẩu thuốc dạng phối hợp có chứa dược chất hướng thần
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà thuốc nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, có một đối tác nước ngoài muốn nhập khẩu một loại thuốc mà tôi đang kinh doanh, là thuốc dạng phối hợp có chứa dược chất hướng thần. Tôi nghe nói loại này có quy định rất chặt chẽ, đặc biệt là khi xuất khẩu. Tôi không rõ thủ tục và điều kiện cụ thể để có thể xuất khẩu loại thuốc này là gì. Liệu nhà thuốc của tôi có đủ điều kiện không ạ?”
Buộc xuất cảnh người nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi có một vấn đề nan giải mong được tư vấn. Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM có thuê một bạn người nước ngoài làm IT nhưng chưa kịp làm giấy phép lao động. Giờ bạn ấy bị cơ quan chức năng yêu cầu rời khỏi Việt Nam. Tôi lo quá, không biết 'buộc xuất cảnh' là gì và liệu có cách nào cứu vãn không?”
Quyền và nghĩa vụ của Người có tài sản bị trưng mua
“Chào luật sư, tôi là ông An, chủ một xưởng mộc ở ngoại thành Đà Nẵng. Mấy hôm nay, xã tôi có thông báo về việc trưng mua một phần đất và nhà xưởng của tôi để làm đường vành đai. Tôi nghe nói mình là 'người có tài sản trưng mua' nhưng không hiểu rõ lắm nghĩa vụ và quyền lợi của mình là gì. Đặc biệt là về việc bàn giao tài sản, tôi cần làm gì để đảm bảo quyền lợi của mình ạ? Tôi năm nay cũng hơn 50 rồi, lo lắng quá.”
Địa bàn phụ trách của Tổ bảo vệ an ninh, trật tự
“Chào luật sư, tôi là cựu công an xã bán chuyên trách ở một xã ngoại thành Hà Nội. Hiện tại, tôi được điều động vào Tổ bảo vệ an ninh, trật tự mới thành lập. Tôi đang băn khoăn không rõ **địa bàn phụ trách** của Tổ chúng tôi được quy định cụ thể như thế nào để tôi có thể thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả nhất. Liệu có phải là toàn bộ xã hay chỉ một phần nhỏ thôi ạ?”
Chế độ, quyền lợi của sĩ quan biệt phái
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, nhân viên văn phòng ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Chồng tôi là sĩ quan quân đội, gần đây anh ấy nhận được quyết định điều động đi công tác tại một cơ quan dân sự bên ngoài quân đội. Tôi nghe nói đây là trường hợp **sĩ quan biệt phái**, nhưng không rõ chế độ, quyền lợi của anh ấy có thay đổi gì không và liệu có ảnh hưởng đến việc thăng quân hàm sau này không. Tôi muốn hiểu rõ hơn về tình trạng này.”
Cơ sở giáo dục ngoài công lập và quyền lợi nhà giáo
“Chị M.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đang làm giáo viên mầm non tại một trường tư thục. Chị nghe nói Luật Nhà giáo 2025 sắp có hiệu lực sẽ có nhiều chính sách mới cho giáo viên. Chị muốn hỏi liệu trường tư thục của chị có được coi là "cơ sở giáo dục ngoài công lập" theo luật mới không, và nếu có thì giáo viên ở đó có được hưởng các quyền lợi như giáo viên trường công lập không? Chị cũng đang tìm hiểu về các chính sách hỗ trợ học phí cho con mình.”
Nhà thầu nước ngoài và năng lực pháp lý
“Chào Tuvannhanh.com, công ty em đang có kế hoạch hợp tác với một đối tác nước ngoài để thực hiện dự án xây dựng hạ tầng lớn ở Sài Gòn. Em đang băn khoăn không biết **nhà thầu nước ngoài** được định nghĩa thế nào theo luật Việt Nam và họ cần đáp ứng những điều kiện gì về năng lực pháp lý để có thể ký kết và thực hiện hợp đồng ở Việt Nam? Đặc biệt là trong các dự án có yếu tố công nghệ cao.”
Sinh phẩm tương tự (Thuốc sinh học tương tự)
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM đang có kế hoạch nhập khẩu một loại thuốc sinh học tương tự từ nước ngoài. Chúng tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về định nghĩa và các quy định pháp lý liên quan đến loại sinh phẩm này để đảm bảo tuân thủ. Liệu có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không ạ?”