Quyền bảo lưu điều ước quốc tế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu ở Hải Phòng. Gần đây, công ty tôi gặp vướng mắc về thuế nhập khẩu cho một lô hàng từ nước ngoài. Phía hải quan có nhắc đến một điều ước quốc tế nhưng lại áp dụng khác với những gì tôi hiểu. Tôi muốn hỏi, liệu Việt Nam có quyền 'bảo lưu' một số điều khoản trong các hiệp định thương mại quốc tế không, và điều này ảnh hưởng thế nào đến việc áp dụng thuế của công ty tôi?”
Trả lời
Khái niệm về Bảo lưu trong Điều ước quốc tế
Bảo lưu là một công cụ pháp lý quan trọng trong quan hệ quốc tế, cho phép một quốc gia như Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc các bên ký kết nước ngoài thể hiện sự đồng thuận với phần lớn nội dung của một điều ước quốc tế đa phương, nhưng đồng thời loại trừ hoặc thay đổi hiệu lực pháp lý của một hoặc một số quy định cụ thể đối với quốc gia đó. Mục đích chính của việc bảo lưu là để một quốc gia có thể tham gia vào điều ước quốc tế mà vẫn bảo vệ được lợi ích quốc gia, phù hợp với hệ thống pháp luật trong nước hoặc các chính sách đặc thù của mình. Việc bảo lưu được thực hiện thông qua tuyên bố khi ký, phê chuẩn, phê duyệt hoặc gia nhập điều ước quốc tế.
Tác động của Bảo lưu đến Doanh nghiệp nhập khẩu
Đối với trường hợp của Anh N.V.A tại Hải Phòng, việc Việt Nam có bảo lưu một điều khoản nào đó trong hiệp định thương mại quốc tế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc áp dụng thuế nhập khẩu cho lô hàng của công ty anh. Khi một quốc gia thực hiện bảo lưu, điều khoản đó sẽ không có hiệu lực hoặc có hiệu lực khác biệt đối với quốc gia đó so với các quốc gia thành viên khác không bảo lưu. Điều này có nghĩa là, nếu điều khoản về thuế mà anh đang thắc mắc đã được Việt Nam bảo lưu, thì cách áp dụng thuế có thể sẽ không giống với quy định nguyên bản trong hiệp định mà anh tìm hiểu.
Quy trình áp dụng và tra cứu thông tin
Việc áp dụng các quy định về thuế và hải quan tại Việt Nam phải tuân thủ các văn bản pháp luật trong nước. Các quy định về xử lý thuế đối với hàng hóa nhập khẩu, như nhiên liệu trên tàu biển khi xuất cảnh
[2] hay kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng sữa bột [3], đều được ban hành dựa trên cơ sở pháp lý nội địa, đồng thời phải phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Ngay cả khi có bảo lưu, các cơ quan chức năng như Tổng cục Hải quan vẫn sẽ áp dụng các quy định cụ thể của pháp luật Việt Nam để thực hiện. Các nghị quyết của Quốc hội cũng là một phần của hệ thống pháp luật Việt Nam [1], tạo cơ sở cho việc thực thi các cam kết quốc tế.Để biết chính xác liệu có bảo lưu nào ảnh hưởng đến trường hợp của mình hay không, anh N.V.A cần kiểm tra các văn bản pháp lý nội địa hướng dẫn thực hiện hiệp định đó, hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan hải quan để được giải đáp chi tiết về các quy định hiện hành và việc áp dụng chúng cho lô hàng của công ty anh.