Buộc xuất cảnh người nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi có một vấn đề nan giải mong được tư vấn. Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM có thuê một bạn người nước ngoài làm IT nhưng chưa kịp làm giấy phép lao động. Giờ bạn ấy bị cơ quan chức năng yêu cầu rời khỏi Việt Nam. Tôi lo quá, không biết 'buộc xuất cảnh' là gì và liệu có cách nào cứu vãn không?”
Trả lời
Khái niệm "Buộc xuất cảnh"
"Buộc xuất cảnh" là một biện pháp hành chính do người có thẩm quyền của Việt Nam quyết định, yêu cầu người nước ngoài phải rời khỏi lãnh thổ Việt Nam thông qua các cửa khẩu của Việt Nam. Đây là một phần trong các quy định chung về nguyên tắc, điều kiện, trình tự, thủ tục, quyền và nghĩa vụ của người nước ngoài khi nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú tại Việt Nam
[1]. Mục đích của biện pháp này là để đảm bảo trật tự quản lý nhà nước về di trú và lao động, cũng như an ninh quốc gia.Trường hợp người lao động nước ngoài không có giấy phép lao động
Đối với trường hợp của công ty anh P.V.K, việc người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam mà không có giấy phép lao động hợp lệ là vi phạm pháp luật. Theo quy định hiện hành, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không có giấy phép lao động sẽ bị buộc xuất cảnh hoặc trục xuất theo quy định của pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam
[2]. Đồng thời, người sử dụng lao động (là công ty của anh P.V.K) sử dụng người lao động nước ngoài mà không có giấy phép lao động cũng sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.Hướng giải quyết và lời khuyên
Khi đã có quyết định buộc xuất cảnh, việc cứu vãn tình hình thường rất khó khăn. Anh P.V.K và người lao động nước ngoài cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để hiểu rõ quyết định, các thủ tục cần thiết và thời hạn phải thực hiện. Trong một số trường hợp, có thể có cơ hội để giải trình hoặc xin gia hạn thời gian hợp lý để thu xếp việc rời khỏi Việt Nam, nhưng khả năng thay đổi quyết định buộc xuất cảnh là rất thấp.
Để tránh những rủi ro pháp lý tương tự trong tương lai, các doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài cần nghiêm túc tuân thủ các quy định của pháp luật về lao động, đặc biệt là việc xin cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài trước khi họ bắt đầu làm việc. Các quy định pháp luật Việt Nam rất đa dạng, bao gồm cả các lĩnh vực khác như quyền tự do báo chí
[3], nhưng trong trường hợp này, trọng tâm là các quy định về lao động và nhập cảnh, xuất cảnh của người nước ngoài.