Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là một người mẹ đơn thân ở Quận 7, TP.HCM, làm công nhân may. Chồng cũ của tôi đã bỏ đi từ khi con tôi mới 2 tuổi và không hề chu cấp hay thăm nom gì. Con tôi giờ đã 7 tuổi rồi, mọi chi phí từ ăn học đến ốm đau đều một mình tôi gánh vác. Tôi nghe nói hành vi của anh ta có thể bị coi là bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em. Liệu tôi có thể kiện anh ta không và pháp luật quy định thế nào về việc này? Tôi muốn biết liệu có cách nào để anh ta phải chịu trách nhiệm không.”
Hòa giải thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi đang có một tranh chấp hợp đồng mua bán với nhà cung cấp vải. Hai bên đã cố gắng nói chuyện nhưng không đi đến đâu, tôi cũng không muốn kiện tụng ra tòa vì tốn thời gian và chi phí. Tôi nghe nói có hình thức hòa giải thương mại, không biết nó là gì và có phù hợp với trường hợp của tôi không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở KCN Biên Hòa, Đồng Nai. Vợ chồng tôi mới có một bé, đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng nghe nói nhà nước có chính sách khuyến khích sinh con ở những nơi mức sinh thấp. Không biết vợ tôi sinh con thứ hai có được hỗ trợ gì không, và nếu sinh trước 35 tuổi thì có lợi ích gì đặc biệt không ạ? Chúng tôi đang khá băn khoăn về chi phí.”
Chính sách khuyến khích phát triển công trình xanh
“Tôi là kiến trúc sư ở TP.HCM, đang thiết kế một dự án chung cư cao cấp. Chủ đầu tư muốn tích hợp các yếu tố 'công trình xanh' nhưng còn băn khoăn về chi phí và lợi ích pháp lý. Liệu có chính sách nào của nhà nước khuyến khích việc này không, và tại sao lại cần phát triển công trình xanh?”
Hàng rào phi thuế quan trong thương mại quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty nhập khẩu trái cây ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi gặp rất nhiều khó khăn khi nhập khẩu một số loại trái cây từ Thái Lan do các quy định kiểm dịch, kiểm tra chất lượng ngày càng chặt chẽ. Chi phí phát sinh rất nhiều, thời gian thông quan cũng kéo dài. Tôi nghe nói đây là 'hàng rào phi quan thuế'. Luật sư có thể giải thích rõ hơn và cho tôi lời khuyên được không?”
Tiêu chí và ưu đãi cho cơ sở thân thiện với môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một nhà hàng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi muốn cải tạo lại nhà hàng theo hướng thân thiện với môi trường để thu hút khách du lịch và giảm chi phí hoạt động. Tôi nghe nói có những tiêu chí và có thể được hưởng ưu đãi khi làm vậy. Vậy các tiêu chí cụ thể là gì và tôi cần làm gì để được công nhận, có được ưu đãi không?”
Quy định về công trình công nghiệp đường sắt và ưu đãi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng ở Hải Phòng, hiện đang muốn đầu tư xây dựng một nhà xưởng để chuyên sản xuất phụ tùng và sửa chữa toa xe đường sắt. Tôi nghe nói có khái niệm **công trình công nghiệp đường sắt** nhưng không rõ chính xác những loại công trình nào thì được xếp vào đây, và liệu có chính sách ưu đãi gì không khi xây dựng các công trình này? Tôi đang lo lắng về các thủ tục pháp lý và chi phí.”
Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Quy định và quyền lợi
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, 35 tuổi, hiện đang bán hàng online tại Quận 1, TP.HCM. Vì không có hợp đồng lao động nên tôi rất băn khoăn về việc làm sao để có lương hưu sau này. Tôi nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện nhưng không rõ mình có tham gia được không, quyền lợi thế nào và có được hỗ trợ gì không vì tôi lo chi phí đóng sẽ cao.”
Mức sinh thay thế và công tác dân số
“Chào luật sư, vợ chồng em ở TP.HCM đang tính sinh con thứ hai nhưng cũng lo lắng về chi phí nuôi dạy. Em nghe nói Nhà nước có chính sách khuyến khích sinh đẻ để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết chính sách này cụ thể là gì và có hỗ trợ gì cho các gia đình như tụi em không ạ?”
Xử lý chi phí tạm ứng định giá tài sản trong tố tụng dân sự
“Chị Hạnh, chủ một nhà hàng ở Quận 1, TP.HCM, đang trong quá trình ly hôn và phân chia tài sản. Tòa án yêu cầu định giá một số tài sản chung, và chị ấy đang băn khoăn về việc ai sẽ chịu chi phí định giá này, cũng như thủ tục hoàn trả nếu chị không phải là người chịu cuối cùng.”
Hợp đồng tương lai điện
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc sản xuất của một nhà máy dệt may ở KCN Tân Tạo, TP. Hồ Chí Minh. Chi phí điện năng chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm của chúng tôi. Tôi nghe nói có 'hợp đồng tương lai điện' có thể giúp ổn định giá điện, nhưng không rõ nó hoạt động thế nào và có được pháp luật Việt Nam công nhận không. Liệu nhà máy của tôi có thể tham gia để giảm thiểu rủi ro biến động giá điện không?”
Giá bán lẻ điện bình quân
“Tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, hóa đơn tiền điện của cửa hàng tăng khá nhiều mà tôi không hiểu sao. Tôi nghe nói có 'giá bán lẻ điện bình quân' nhưng không rõ nó được tính thế nào và có liên quan gì đến giá điện tôi phải trả không. Liệu có cách nào để tôi hiểu rõ hơn về cách tính giá điện để quản lý chi phí tốt hơn không?”
Xác định giá dịch vụ phát điện trong hợp đồng mua bán điện
“Tôi là anh Hùng, chủ một nhà máy thủy điện nhỏ ở Lào Cai. Hiện tại, chúng tôi đang đàm phán hợp đồng mua bán điện với EVN nhưng gặp khó khăn trong việc xác định **giá dịch vụ phát điện**. Cụ thể, phía EVN đang đề xuất một mức giá mà tôi thấy không đủ để bù đắp chi phí vận hành và đầu tư. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về việc xác định giá này, đặc biệt là các yếu tố cần được xem xét để đảm bảo quyền lợi cho nhà máy của tôi.”
Thuế bảo vệ môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Hải Phòng, chuyên chở hàng hóa bằng xe tải. Gần đây tôi nghe nói nhiều về cái gọi là 'thuế bảo vệ môi trường'. Tôi không rõ loại thuế này là gì, có phải tôi sẽ phải đóng thêm cho lượng xăng dầu tôi dùng hàng ngày không? Và nó có áp dụng cho những túi nilon, bao bì tôi dùng để đóng gói hàng không? Tôi thấy chi phí xăng dầu đã cao rồi, giờ thêm thuế này nữa thì làm sao mà sống nổi.”
Hạn ngạch phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính và pháp luật Việt Nam
“Tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất gạch ở huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về các quy định quốc tế về **hạn ngạch phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính** và thấy các nước lớn đang bàn về việc mua bán hạn ngạch này. Tôi không rõ liệu Việt Nam có áp dụng các quy định tương tự trong tương lai không, và điều này có ảnh hưởng gì đến hoạt động sản xuất của xưởng tôi, đặc biệt là về chi phí và công nghệ?”
Khung giá bán lẻ điện bình quân
“Chị Nguyễn Thị Hạnh, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM, đang rất lo lắng về chi phí điện tăng cao. Chị nghe nói có cái gọi là 'khung giá' điện nhưng không hiểu nó là gì và liệu có cách nào để biết giá điện sẽ biến động trong khoảng nào không? Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của xưởng chị.”
Tiêu chí công trình ứng dụng công nghệ để xét giải thưởng khoa học và công nghệ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc một công ty công nghệ ở TP. Hồ Chí Minh. Chúng tôi vừa hoàn thành dự án triển khai hệ thống quản lý năng lượng thông minh cho một khu công nghiệp lớn, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí và giảm phát thải. Tôi nghe nói có các giải thưởng về khoa học và công nghệ và muốn biết liệu dự án của công ty tôi có được coi là 'công trình ứng dụng công nghệ' theo quy định để có thể tham gia xét giải không?”
Quy định pháp luật về hệ thống lưu trữ điện
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM đang muốn đầu tư lắp đặt **hệ thống lưu trữ điện** (pin lưu trữ) cho nhà máy để tối ưu hóa chi phí điện và có thể bán lại điện dư thừa vào lưới. Tôi muốn hỏi liệu hoạt động này có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Điện lực không và có cần xin giấy phép gì đặc biệt không, đặc biệt là khi liên quan đến năng lượng tái tạo?”
Quy định về Bảo hiểm xã hội bắt buộc
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng thời trang nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây tôi có tuyển thêm mấy bạn sinh viên làm bán thời gian, mỗi tuần chỉ vài buổi. Tôi đang băn khoăn không biết có bắt buộc phải đóng **bảo hiểm xã hội bắt buộc** cho các bạn ấy không, vì chi phí cũng khá lớn. Tôi nghe nói có Luật Thủ đô sửa đổi 2025 gì đó nhưng không rõ nó có liên quan gì đến việc này không ạ?”
Xác định giá thành toàn bộ của hàng hóa, dịch vụ trong kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh tổng hợp ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây tôi đang làm báo cáo tài chính và gặp khó khăn trong việc xác định **giá thành toàn bộ của hàng hóa, dịch vụ** mà cửa hàng tôi cung cấp. Tôi không rõ liệu các chi phí như bảo hiểm xã hội cho nhân viên, chi phí vận hành, hay thậm chí các quy định về an toàn hóa chất (vì tôi có bán một số sản phẩm tẩy rửa) có cần được tính vào giá thành này không, và luật nào sẽ điều chỉnh việc này? Tôi muốn hiểu rõ để tính toán đúng và tránh sai sót.”
Trưng cầu ý dân và các hình thức ban hành quyết định của Nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là T.V.K, chủ một doanh nghiệp vận tải ở Hải Phòng. Gần đây, thành phố ban hành quy định mới về phí cảng biển khiến chi phí của doanh nghiệp chúng tôi tăng đáng kể. Tôi nghe nói về 'trưng cầu ý dân' và băn khoăn liệu có thể tổ chức để người dân thành phố cùng biểu quyết phản đối quy định này không, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của tôi và nhiều doanh nghiệp khác.”
Chi phí tránh được trong ngành điện lực
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy điện mặt trời nhỏ ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Tôi đang tìm hiểu về các cơ chế giá điện cho nhà máy của mình. Gần đây, tôi nghe nói về khái niệm 'chi phí tránh được' theo Luật Điện lực mới. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và nó ảnh hưởng thế nào đến việc bán điện của nhà máy tôi không ạ? Liệu nhà máy của tôi có được áp dụng cơ chế này không?”
Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký điện tử
“Chào chuyên gia, tôi là chị Lan, chủ một cửa hàng kinh doanh online ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi muốn ký kết hợp đồng với các nhà cung cấp và đối tác hoàn toàn qua mạng để tiết kiệm thời gian và chi phí. Tuy nhiên, tôi nghe nói về 'tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký điện tử' nhưng không rõ họ là ai, làm gì và làm thế nào để đảm bảo chữ ký điện tử của tôi có giá trị pháp lý. Tôi cần phải làm gì để sử dụng chữ ký điện tử một cách hợp pháp?”
Chế độ hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho con cán bộ công tác ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là cán bộ ngoại giao đang công tác ở nước ngoài tại một quốc gia thuộc châu Âu. Con trai tôi không may bị ốm và phải điều trị dài ngày. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho con cán bộ đi theo. Luật sư cho tôi hỏi, liệu trường hợp của con tôi có được hỗ trợ chi phí chữa bệnh ở nước ngoài không và mức hỗ trợ như thế nào ạ?”