Quy định về Bảo hiểm xã hội bắt buộc
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng thời trang nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây tôi có tuyển thêm mấy bạn sinh viên làm bán thời gian, mỗi tuần chỉ vài buổi. Tôi đang băn khoăn không biết có bắt buộc phải đóng **bảo hiểm xã hội bắt buộc** cho các bạn ấy không, vì chi phí cũng khá lớn. Tôi nghe nói có Luật Thủ đô sửa đổi 2025 gì đó nhưng không rõ nó có liên quan gì đến việc này không ạ?”
Trả lời
Khái niệm và đối tượng tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc
Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia. Đây là một chính sách an sinh xã hội quan trọng, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động khi gặp các rủi ro như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.
Để đảm bảo việc thực hiện chính sách này, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc, cũng như chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện và kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật liên quan
[3].Quy định về Bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động bán thời gian
Đối với câu hỏi của chị về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho các bạn sinh viên làm bán thời gian, nguyên tắc chung là mọi người lao động làm việc theo hợp đồng lao động (không phân biệt toàn thời gian hay bán thời gian), nếu thuộc đối tượng và thời gian làm việc theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, đều phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Pháp luật hiện hành quy định rõ ràng về các loại hợp đồng lao động phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Do đó, việc các bạn sinh viên làm bán thời gian không tự động miễn trừ trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho cả người lao động và người sử dụng lao động. Chị cần xem xét kỹ loại hợp đồng lao động đã ký với các bạn và thời gian làm việc thực tế để xác định nghĩa vụ tham gia.
Luật Thủ đô sửa đổi 2025 có ảnh hưởng gì?
Chị có đề cập đến Luật Thủ đô sửa đổi 2025. Luật này quy định về vị trí, vai trò của Thủ đô; chính sách, trách nhiệm xây dựng, phát triển, quản lý và bảo vệ Thủ đô
[1]. Trong phạm vi điều chỉnh của mình, Luật Thủ đô sửa đổi 2025 cũng có quy định về chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội; quyền và trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động; các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến bảo hiểm xã hội [2].Điều này có nghĩa là Luật Thủ đô sửa đổi 2025 có thể chứa đựng các quy định mang tính đặc thù hoặc chính sách riêng cho Hà Nội liên quan đến bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, các quy định chi tiết về đối tượng, mức đóng, thủ tục tham gia và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc vẫn chủ yếu được quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội chuyên ngành và các văn bản hướng dẫn thi hành. Do đó, chị cần tham khảo cả hai văn bản này để nắm rõ các nghĩa vụ và quyền lợi liên quan đến bảo hiểm xã hội bắt buộc cho cửa hàng của mình tại Hà Nội.