Hàng rào phi thuế quan trong thương mại quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty nhập khẩu trái cây ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi gặp rất nhiều khó khăn khi nhập khẩu một số loại trái cây từ Thái Lan do các quy định kiểm dịch, kiểm tra chất lượng ngày càng chặt chẽ. Chi phí phát sinh rất nhiều, thời gian thông quan cũng kéo dài. Tôi nghe nói đây là 'hàng rào phi quan thuế'. Luật sư có thể giải thích rõ hơn và cho tôi lời khuyên được không?”
Trả lời
Hàng rào phi thuế quan là gì?
Hàng rào phi thuế quan (Non-tariff barriers - NTBs) là các biện pháp ngoài biện pháp thuế quan cấm hoặc hạn chế xuất nhập khẩu hàng hoá trong một Quốc gia Thành viên. Khác với thuế quan (thuế nhập khẩu, xuất khẩu), các hàng rào này không trực tiếp đánh vào giá trị hàng hóa mà thường liên quan đến các quy định, thủ tục hành chính, tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc các chính sách khác. Mục đích ban đầu của các biện pháp này thường là để bảo vệ sức khỏe con người, động vật, thực vật, môi trường, hoặc đảm bảo an ninh quốc gia. Tuy nhiên, chúng cũng có thể bị sử dụng như một công cụ để bảo hộ sản xuất trong nước hoặc hạn chế cạnh tranh.
Các dạng hàng rào phi thuế quan phổ biến
Các dạng hàng rào phi thuế quan rất đa dạng, bao gồm:
* Hạn ngạch nhập khẩu: Giới hạn số lượng hoặc giá trị hàng hóa được phép nhập khẩu trong một khoảng thời gian nhất định. * Cấp phép nhập khẩu: Yêu cầu doanh nghiệp phải có giấy phép đặc biệt để nhập khẩu một số loại hàng hóa. * Các biện pháp kỹ thuật (TBT): Các quy định về tiêu chuẩn sản phẩm, quy trình sản xuất, bao bì, nhãn mác, v.v. * Các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch thực vật (SPS): Các quy định nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động vật và thực vật khỏi các rủi ro từ dịch bệnh, sâu bệnh, chất phụ gia, chất gây ô nhiễm. Trường hợp của chị T.T.H về kiểm dịch trái cây nhập khẩu thuộc dạng này. * Quy tắc xuất xứ: Yêu cầu hàng hóa phải có nguồn gốc từ một quốc gia cụ thể để được hưởng ưu đãi thuế quan hoặc để được nhập khẩu. * Thủ tục hải quan phức tạp: Các quy trình thông quan rườm rà, tốn thời gian và chi phí.
Vấn đề của chị T.T.H và quy định pháp luật liên quan
Các quy định kiểm dịch, kiểm tra chất lượng chặt chẽ đối với trái cây nhập khẩu mà chị T.T.H đang gặp phải chính là một dạng hàng rào phi thuế quan dưới hình thức biện pháp SPS. Các biện pháp này được áp dụng để đảm bảo an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh lây lan qua nông sản nhập khẩu. Mặc dù cần thiết, nhưng chúng có thể tạo ra gánh nặng đáng kể về chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.
Việc kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa nhập khẩu là một yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với nhiều mặt hàng, trong đó có nông sản
[1]. Các quy định về thủ tục hải quan cũng là một phần không thể thiếu trong quá trình nhập khẩu, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt để hàng hóa được thông quan [2]. Các quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, như các nghị quyết của Quốc hội, là nền tảng cho việc ban hành các chính sách và quy định quản lý các hoạt động kinh tế, bao gồm cả thương mại quốc tế [3].Lời khuyên ban đầu cho doanh nghiệp
Để đối phó với các hàng rào phi thuế quan này, chị T.T.H nên: