Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Giải quyết tranh chấp lao động
“Tôi là công nhân ở Bình Dương. Gần đây, công ty tôi không chịu trả tiền làm thêm giờ theo đúng thỏa thuận ban đầu, dù tôi có đầy đủ bằng chứng. Tôi phải làm gì để đòi lại quyền lợi chính đáng của mình?”
Quyền và Nghĩa vụ của Người Kinh Doanh Vận Tải Hành Khách
“Chị L.T.M ở Quận 7, TP.HCM có một công ty nhỏ chuyên chạy xe khách tuyến cố định từ TP.HCM đi các tỉnh miền Tây. Gần đây, chị gặp phải một vài hành khách gây rối trật tự công cộng, thậm chí còn tìm cách gian lận vé hoặc có dấu hiệu dịch bệnh nguy hiểm. Chị muốn biết mình có quyền từ chối vận chuyển những hành khách như vậy hay không, và nếu từ chối thì có vi phạm hợp đồng gì không, cũng như chị cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quy định về Kỳ mở họ trong giao dịch hụi
“Chị Lan ở quận Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh, là công nhân. Chị có tham gia một dây hụi nhỏ trong xóm. Ban đầu, mọi người thỏa thuận cứ 10 ngày sẽ mở họ một lần. Nhưng gần đây, chủ hụi tự ý thông báo sẽ kéo dài thành 15 ngày mới mở họ, mà không có sự đồng ý của các thành viên khác. Chị Lan lo lắng không biết việc này có ảnh hưởng đến quyền lợi của chị và liệu chủ hụi có quyền làm như vậy không.”
Quyền Ưu Tiên Tại Nơi Giao Nhau
“Chị L.T.M, một tiểu thương ở Quận 1, TP.HCM, gần đây gặp phải một tình huống khó xử khi tham gia giao thông. Chị đang lái xe máy trên con đường nhỏ quen thuộc thì bất ngờ có một ô tô từ đường lớn rẽ vào mà không giảm tốc độ, suýt chút nữa va chạm. Chị thắc mắc, liệu đường chị đang đi có phải đường ưu tiên không và làm sao để biết ai phải nhường ai tại các ngã ba, ngã tư không có đèn tín hiệu?”
Ngạch Sĩ Quan Tại Ngũ Trong Quân Đội Nhân Dân Việt Nam
“Em vừa nhận được giấy báo trúng tuyển nghĩa vụ quân sự và đang tìm hiểu về các quyền lợi, nghĩa vụ. Em thấy có nhắc đến **ngạch sĩ quan tại ngũ** nhưng không rõ cụ thể đó là gì và liệu em có thể phấn đấu để vào ngạch này không. Em ở Quận Tân Bình, TP.HCM, hiện đang là sinh viên năm cuối ngành Luật.”
Khiếu nại của người tiêu dùng
“Chị Lan ở quận Gò Vấp, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Tuần trước chị có mua một chiếc tivi mới tại siêu thị điện máy A, nhưng về dùng được 3 ngày thì tivi bị hỏng màn hình. Chị mang ra siêu thị thì họ nói phải chờ kiểm tra cả tháng mới xử lý được, trong khi hợp đồng ghi đổi trả trong 7 ngày. Chị không biết phải làm sao để đòi lại quyền lợi của mình.”
Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một công ty khai thác đá nhỏ ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây, tôi nghe nói về **tiền cấp quyền khai thác khoáng sản** theo Luật mới. Công ty tôi đang chuẩn bị làm thủ tục quyết toán cho năm tới, tôi không rõ khoản tiền này được tính toán và quyết toán như thế nào, hồ sơ cần những gì. Liệu có quy định cụ thể nào về vấn đề này không?”
Sổ theo dõi biến động đất đai trong quản lý và sử dụng đất
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.T, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Bình Dương. Gần đây tôi muốn thuê thêm một mảnh đất trống để mở rộng nhà xưởng. Khi làm thủ tục thuê đất tại Ủy ban nhân dân xã, cán bộ có nhắc đến việc ghi vào 'sổ theo dõi biến động đất đai'. Tôi không hiểu rõ sổ này là gì và nó có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của tôi khi thuê đất không? Mong được tư vấn ạ.”
Vai trò và thẩm quyền của Cơ quan sử dụng cán bộ, công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Trưởng phòng Hành chính mới nhậm chức ở một cơ quan nhà nước tại Quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi đang băn khoăn không biết **cơ quan sử dụng cán bộ, công chức** thực chất có những quyền hạn và trách nhiệm gì đối với nhân sự dưới quyền mình? Liệu có phải chỉ là phân công công việc thôi không, hay còn bao gồm cả việc đánh giá, kiểm tra nữa? Tôi muốn hiểu rõ để thực hiện đúng chức trách.”
Giám định bảo hiểm y tế và quyền lợi người bệnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị H.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Vừa rồi tôi có đi khám bệnh và được chỉ định phẫu thuật. Sau phẫu thuật, bệnh viện thông báo một phần chi phí điều trị của tôi không được bảo hiểm y tế chi trả vì lý do 'không hợp lý'. Tôi muốn hỏi 'giám định bảo hiểm y tế' là gì và làm sao để tôi biết chi phí của mình có được chi trả hay không, liệu tôi có thể làm gì nếu không đồng ý với kết quả này?”
Hủy hoại đất và các quy định pháp luật liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Vừa rồi, có ông hàng xóm cạnh miếng đất trồng rau của tôi, vì mâu thuẫn cá nhân mà ông ấy đã đổ trộm hóa chất xuống rãnh nước chảy vào ruộng nhà tôi, làm rau bị chết hàng loạt và đất bị bạc màu. Tôi muốn biết hành vi này có phải là hủy hoại đất không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Khách hàng sử dụng nước: Định nghĩa và quyền lợi
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi có chút rắc rối với đơn vị cấp nước về vị trí lắp đặt đồng hồ đo nước. Họ cứ muốn lắp ở chỗ rất bất tiện cho việc kiểm tra và bảo trì. Tôi không rõ liệu quán ăn của tôi có được coi là 'khách hàng sử dụng nước' theo quy định pháp luật không, và liệu tôi có quyền yêu cầu họ lắp đặt ở vị trí khác không?”
Cổ phiếu và Quyền lợi của Người sở hữu
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, một kỹ sư xây dựng ở Quận 1, TP.HCM. Bố tôi mới qua đời và để lại một ít cổ phiếu của một công ty cổ phần có vốn nhà nước. Tôi chưa từng giao dịch chứng khoán nên không rõ lắm về **quyền và lợi ích** của mình khi sở hữu những cổ phiếu này. Liệu tôi có cần làm thủ tục gì đặc biệt để xác nhận quyền sở hữu và thực hiện các quyền đó không?”
Xác định chủ thể quyền sở hữu trí tuệ
“Tôi là Chị H.T.L, chủ cửa hàng thủ công mỹ nghệ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây tôi thấy có một số sản phẩm trên thị trường có kiểu dáng rất giống với các mẫu thiết kế độc quyền mà tôi đã dày công sáng tạo. Tôi muốn biết ai mới thực sự là 'chủ thể quyền sở hữu trí tuệ' đối với những thiết kế của tôi và liệu tôi có thể chuyển nhượng quyền này cho người khác được không?”
Quyền thương mại chung và nhượng quyền thứ cấp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một chuỗi cà phê nhỏ ở TP.HCM đang muốn mở rộng kinh doanh. Tôi nghe nói về mô hình nhượng quyền thương mại, đặc biệt là 'quyền thương mại chung'. Tôi muốn hỏi là nếu tôi nhận quyền thương mại chung từ một thương hiệu lớn, thì tôi có được phép nhượng quyền lại cho các đối tác khác ở các tỉnh không? Và nếu các đối tác đó nhận quyền từ tôi, họ có được tiếp tục nhượng quyền cho người khác nữa không? Tôi đang rất băn khoăn về vấn đề này để lên kế hoạch kinh doanh cho hợp lý.”
Khái niệm và vai trò của cộng đồng dân cư trong giám sát dự án
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã X, huyện Y, tỉnh Hòa Bình. Xã tôi đang có dự án làm đường nông thôn mới, có một phần vốn đóng góp của dân và một phần từ ngân sách. Tôi nghe cán bộ xã nói là 'cộng đồng dân cư' có quyền giám sát, nhưng tôi không rõ 'cộng đồng dân cư' ở đây là ai, bao gồm những ai và quyền hạn cụ thể của chúng tôi là gì trong việc giám sát này?”
Tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm tài xế ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây tôi thấy phường mình có thông báo về việc thành lập các **Tổ bảo vệ an ninh, trật tự** ở khu phố. Tôi không rõ đây là lực lượng gì, có nhiệm vụ ra sao và có quyền hạn gì đối với người dân như chúng tôi không? Liệu có phải là một dạng công an khu vực mới không? Tôi hơi lo lắng về việc này.”
Điện tự sản xuất, tự tiêu thụ: Quy định và lưu ý
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đang tính lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng để tự dùng cho sản xuất, giảm bớt chi phí điện hàng tháng. Tôi nghe nói có quy định về 'điện tự sản xuất, tự tiêu thụ' nhưng không rõ lắm về các thủ tục và quyền lợi của mình. Liệu tôi có được tự do lắp đặt và sử dụng không, hay có cần đăng ký gì không?”
Chứng thực chữ ký và thẩm quyền thực hiện
“Chào chuyên gia, tôi là Chị Lan ở Quận 1, TP.HCM, hiện đang làm nhân viên văn phòng. Tôi đang cần nộp hồ sơ xin việc làm thêm và trong đó có yêu cầu một bản cam kết tự viết tay, phải được chứng thực chữ ký. Tôi không rõ "chứng thực chữ ký" là gì, có giống như công chứng không, và tôi phải đến đâu để làm thủ tục này. Tôi nghe nói có Nghị định mới sửa đổi, không biết có gì khác biệt không ạ?”
Quản lý và bảo vệ nguồn nước nội tỉnh
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.T, một nông dân ở Biên Hòa, Đồng Nai. Dạo gần đây, tôi thấy nước sông Đồng Nai đoạn chảy qua khu vực gia đình tôi bị ô nhiễm nặng, cá chết nhiều, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tưới tiêu và sinh hoạt. Tôi nghe nói có các quy định về quản lý nguồn nước nội tỉnh, vậy tôi có thể kiến nghị hay mong đợi chính quyền tỉnh mình làm gì để giải quyết tình trạng ô nhiễm này không?”
Quyền sử dụng rừng: Khái niệm và các giao dịch pháp lý
“Chào luật sư, tôi là chủ rừng ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Gia đình tôi được giao đất rừng sản xuất đã lâu và giờ muốn chuyển nhượng một phần cho người bà con để họ trồng cây ăn trái. Tôi nghe nói quyền sử dụng rừng có nhiều quy định phức tạp. Luật sư cho tôi hỏi, quyền sử dụng rừng của tôi bao gồm những gì và tôi có được phép chuyển nhượng một phần đất rừng đó không? Thủ tục có khó khăn gì không ạ?”
Bảo hiểm hưu trí bổ sung
“Chào chuyên gia, tôi là chuyên viên IT ở TP. Hồ Chí Minh. Công ty tôi đang giới thiệu một chương trình 'bảo hiểm hưu trí bổ sung' nhưng tôi không rõ nó khác gì so với bảo hiểm xã hội bắt buộc mà tôi đang đóng. Tôi nên tham gia không và quyền lợi như thế nào để đảm bảo cuộc sống khi về già?”
Người yêu cầu bồi thường Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Vừa rồi, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra và tịch thu toàn bộ lô hàng của tôi, nói là hàng không rõ nguồn gốc, nhưng thực tế tôi có đủ hóa đơn chứng từ. Sau đó, cơ quan cấp trên đã kết luận cán bộ kia làm sai. Giờ tôi muốn yêu cầu Nhà nước bồi thường thiệt hại thì ai sẽ là người đứng ra yêu cầu bồi thường đây ạ? Tôi có phải tự mình làm hay có thể ủy quyền cho người khác không?”
Định nghĩa Phôi trong quy định pháp luật
“Chào luật sư, vợ chồng em đang làm IVF ở bệnh viện Từ Dũ, TP.HCM. Bác sĩ có nhắc đến việc tạo phôi và trữ phôi. Em muốn hỏi là theo luật pháp Việt Nam thì phôi được định nghĩa như thế nào và có những quy định gì liên quan đến nó không ạ? Vợ chồng em lo lắng không biết quyền lợi và nghĩa vụ của mình với phôi là gì.”