Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và Trách nhiệm của Đoàn viên Công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một nhà máy ở KCN VSIP 2, Bình Dương. Tôi nghe nói có thể tham gia công đoàn để bảo vệ quyền lợi nhưng tôi không rõ quy trình thế nào, liệu chủ nhà máy có cấm cản được không, và khi đã là thành viên công đoàn thì mình có những quyền lợi hay trách nhiệm gì. Rất mong được luật sư tư vấn.”
Tranh chấp lao động
“Tôi là chị M.T.H, công nhân may ở khu công nghiệp Sóng Thần, Bình Dương. Mới đây, tôi bị công ty chấm dứt hợp đồng lao động đột ngột sau khi tôi phản ánh về việc công ty yêu cầu tăng ca quá giờ quy định và không thanh toán đầy đủ. Tôi muốn biết mình có thể kiện công ty ra tòa để đòi lại quyền lợi không, và tôi cần phải làm những thủ tục gì, có cần phải hòa giải trước không?”
Mua bán người: Định nghĩa và Các hành vi bị nghiêm cấm
“Chị H. ở TP.HCM làm công nhân may. Dạo này thấy mấy cô bạn cùng xóm trọ được mời chào đi làm việc lương cao ở nước ngoài mà không cần giấy tờ gì, nghe bùi tai nhưng chị cũng lo. Chị muốn biết rõ hơn mua bán người là gì để tránh cho mình và khuyên mấy bạn, nhỡ đâu có ai bị lừa thì còn biết đường mà tố giác.”
Giải quyết tranh chấp lao động
“Tôi là công nhân ở Bình Dương. Gần đây, công ty tôi không chịu trả tiền làm thêm giờ theo đúng thỏa thuận ban đầu, dù tôi có đầy đủ bằng chứng. Tôi phải làm gì để đòi lại quyền lợi chính đáng của mình?”
Quan trắc môi trường lao động
“Tôi là anh Hùng, chủ một xưởng gỗ nhỏ ở quận Hà Đông, Hà Nội. Gần đây, vài công nhân có than phiền về bụi và tiếng ồn trong xưởng, họ lo ảnh hưởng đến sức khỏe. Tôi không biết mình có phải thực hiện việc 'quan trắc môi trường lao động' hay không, và nếu có thì phải làm như thế nào?”
Khái niệm và vai trò của bên nước ngoài tiếp nhận lao động
“Chào luật sư, tôi là Trần Văn Hùng, công nhân ở Đồng Nai. Tôi đang tìm hiểu đi làm việc ở Nhật Bản qua một công ty môi giới. Công ty này nói sẽ giới thiệu tôi cho 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động'. Tôi không hiểu rõ 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động' này là ai, có phải là công ty môi giới bên Nhật không, hay là công ty trực tiếp tôi sẽ làm việc? Tôi muốn biết để tránh bị lừa đảo.”
Quan trắc môi trường lao động và trách nhiệm của doanh nghiệp
“Chị Hạnh, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM, đang lo lắng về sức khỏe của công nhân do tiếng ồn và bụi vải. Chị nghe nói phải "quan trắc môi trường lao động" nhưng không rõ là gì, có bắt buộc không và cần làm những gì để đảm bảo an toàn cho người lao động.”
Chế độ, chính sách cho Công nhân Công an
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, kỹ thuật viên IT ở Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP.HCM. Tôi làm việc ở đây đã 5 năm rồi nhưng vẫn chỉ là công nhân công an, không được phong hàm như mấy anh sĩ quan. Tôi muốn hỏi là công nhân công an có quyền lợi gì khác biệt so với sĩ quan không, và liệu tôi có cơ hội được phong hàm trong tương lai không?”
Cán bộ công đoàn chuyên trách và chính sách hỗ trợ của Nhà nước
“Chào luật sư, em là Hùng, đang làm công nhân ở một nhà máy may tại Bình Dương. Em tham gia công đoàn được vài năm rồi và cũng khá năng nổ. Gần đây, anh chủ tịch công đoàn cơ sở có gợi ý em thử sức làm cán bộ công đoàn chuyên trách vì em có tâm huyết và được anh em tin tưởng. Em cũng muốn cống hiến nhưng không rõ công việc này cụ thể là gì, có được Nhà nước hỗ trợ gì không, và liệu có cơ hội phát triển không ạ? Em năm nay 32 tuổi.”
Sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động và trách nhiệm liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân vận hành máy tại một nhà máy ở Bình Dương. Mấy hôm trước, máy tôi đang vận hành tự nhiên phát ra tiếng kêu lạ rồi dừng đột ngột, suýt nữa thì gây tai nạn cho một đồng nghiệp đứng gần. May mà không ai bị thương, nhưng tôi lo lắng không biết đây có phải là 'sự cố kỹ thuật gây mất an toàn lao động' không và trách nhiệm của công ty, cũng như của tôi, sẽ như thế nào nếu có chuyện xảy ra?”
Người khiếu nại trong lĩnh vực lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Gần đây công ty chúng tôi có thay đổi một số điều khoản hợp đồng khiến nhiều người lao động cảm thấy không công bằng. Chúng tôi muốn cùng nhau đứng ra khiếu nại nhưng không biết liệu một tập thể công nhân có được xem là 'Người khiếu nại' hợp pháp theo quy định của pháp luật không, hay chỉ cá nhân tôi mới có quyền đó?”
Thực hiện dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một công nhân tại khu công nghiệp ở Hà Nội. Gần đây, phường tôi đang có kế hoạch xây dựng một khu chợ mới ngay cạnh khu dân cư, nhưng chúng tôi chưa thấy ai lấy ý kiến của người dân. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một công dân và người lao động, tôi có quyền được tham gia đóng góp ý kiến về những vấn đề như vậy ở phường và cả ở công ty tôi đang làm việc không? Tôi nên làm thế nào để thực hiện quyền này?”
Phạm vi 'Cơ sở' đối với doanh nghiệp trong Luật Thực hiện dân chủ
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ nhỏ ở xã An Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, có khoảng 20 công nhân. Gần đây tôi nghe nói về Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Tôi không rõ xưởng của tôi có được coi là 'cơ sở' theo luật này không và nếu có thì tôi phải làm gì để thực hiện dân chủ cho công nhân?”
Thi hành án phạt cải tạo không giam giữ
“Anh Hùng (35 tuổi, công nhân xây dựng ở Quận 7, TP.HCM) vừa bị Tòa án tuyên phạt 12 tháng cải tạo không giam giữ. Anh ấy không biết mình sẽ phải chấp hành án như thế nào, ai sẽ quản lý mình và quyết định thi hành án sẽ ghi những gì. Anh Hùng lo lắng không biết có phải đi tù không và cuộc sống sắp tới sẽ bị ảnh hưởng ra sao.”
Quản lý yếu tố có hại trong môi trường lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy hóa chất tại Biên Hòa, Đồng Nai. Dạo gần đây tôi hay bị ho khan và da nổi mẩn đỏ, tôi nghi ngờ là do các hóa chất tôi tiếp xúc hàng ngày. Tôi muốn hỏi 'yếu tố có hại' trong môi trường lao động được hiểu thế nào theo pháp luật và công ty tôi có trách nhiệm gì trong việc này không?”
Giải quyết tranh chấp về quyền công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một nhà máy giày ở Thuận An, Bình Dương. Tôi là thành viên ban chấp hành công đoàn cơ sở. Gần đây, công ty chúng tôi có một số chính sách mới mà theo tôi là vi phạm quyền lợi của người lao động và công đoàn, nhưng khi tôi đại diện công đoàn lên tiếng thì bị lãnh đạo gây khó dễ, thậm chí đe dọa cắt giảm phúc lợi cá nhân. Tôi muốn hỏi, nếu công ty tiếp tục gây khó khăn và không hợp tác, tranh chấp này sẽ được giải quyết như thế nào và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền công đoàn của mình?”
Tranh chấp quyền công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy may mặc tại khu công nghiệp ở Bình Dương. Gần đây, công đoàn cơ sở của chúng tôi muốn tổ chức một số hoạt động để bảo vệ quyền lợi người lao động nhưng ban giám đốc lại gây khó dễ, thậm chí còn đe dọa những thành viên tích cực. Chúng tôi không biết phải làm sao để giải quyết những tranh chấp về quyền công đoàn này một cách hợp pháp.”
Cưỡng bức lao động và quyền lợi của người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một xưởng may ở TP. Thuận An, Bình Dương. Gần đây, do áp lực đơn hàng, chủ xưởng liên tục yêu cầu chúng tôi làm việc 14-16 tiếng mỗi ngày, không cho nghỉ phép, và dọa sẽ trừ lương nặng nếu không tuân thủ. Tôi cảm thấy mình đang bị ép buộc làm việc quá sức và muốn tìm cách chấm dứt hợp đồng. Liệu tôi có thể đơn phương nghỉ việc mà không cần báo trước không, và tôi có quyền lợi gì không ạ?”
Quyền và vai trò của Tập thể lao động trong doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử thuộc sở hữu nhà nước ở Quận Long Biên, Hà Nội. Gần đây, nhà máy có nhiều thay đổi về quy chế làm việc và sử dụng quỹ phúc lợi, nhưng chúng tôi không rõ mình có quyền tham gia ý kiến hay không. Tôi nghe nói về 'Đại hội công nhân viên chức' nhưng không hiểu rõ 'tập thể lao động' có vai trò gì trong việc này. Mong luật sư giải đáp giúp tôi.”
Chính sách hỗ trợ tạo việc làm
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Hiện tại, xưởng của tôi đang gặp khó khăn do đơn hàng giảm, tôi phải cho một số công nhân nghỉ việc. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người thất nghiệp. Tôi muốn biết liệu xưởng của tôi có thể vay vốn để duy trì sản xuất và tuyển lại công nhân cũ không, hoặc có chính sách nào giúp tôi giải quyết việc làm cho họ không? Tôi cũng có một vài bạn trẻ mới ra trường đang cần việc làm.”
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở Hóc Môn, TP.HCM. Tôi đang muốn mở rộng thị trường, đặc biệt là xuất khẩu. Một đối tác nước ngoài có hỏi về việc công nhân của tôi có đạt tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia nào không. Tôi nghe nói có tiêu chuẩn này nhưng không rõ nó là gì, áp dụng ra sao và làm sao để công nhân của tôi được công nhận? Liệu có cơ quan nào chịu trách nhiệm về việc này không? Tôi khá băn khoăn về vấn đề này.”
Quyền công đoàn của người lao động
“Tôi là anh Hùng, công nhân sản xuất tại một nhà máy may ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, nhiều anh chị em công nhân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi, nhưng không biết bắt đầu từ đâu và liệu có được phép không. Công ty có vẻ không ủng hộ lắm, chúng tôi lo lắng liệu có bị gây khó dễ khi thực hiện quyền này không?”
An toàn trong thi công xây dựng công trình
“Anh N.V.H, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 12, TP.HCM, đang chuẩn bị khởi công dự án nhà ở dân dụng. Anh nghe nói về khái niệm 'an toàn trong thi công xây dựng công trình' nhưng không rõ liệu các quy định này có áp dụng cho công ty của mình hay không, và cần phải tuân thủ những gì để tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo an toàn cho công nhân.”
Phục hồi chức năng lao động
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, công nhân tại khu công nghiệp Sóng Thần, Bình Dương. Sau tai nạn lao động, tôi đang hồi phục và muốn biết **phục hồi chức năng lao động** là gì, tôi có được hỗ trợ để sớm quay lại làm việc không?”