Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Người làm công tác xã hội trong tư pháp người chưa thành niên
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 15 tuổi, vừa bị bắt quả tang trộm cắp vặt ở siêu thị trên địa bàn quận Gò Vấp. Khi làm việc với cơ quan công an, họ có nhắc đến việc sẽ có người làm công tác xã hội hỗ trợ cho cháu trong quá trình giải quyết vụ việc. Tôi không rõ những người này là ai và họ sẽ giúp đỡ con tôi như thế nào. Con tôi có được đảm bảo lợi ích tốt nhất không, và vai trò của người này có quan trọng không ạ?”
Mua bán người: Định nghĩa và Các hành vi bị nghiêm cấm
“Chị H. ở TP.HCM làm công nhân may. Dạo này thấy mấy cô bạn cùng xóm trọ được mời chào đi làm việc lương cao ở nước ngoài mà không cần giấy tờ gì, nghe bùi tai nhưng chị cũng lo. Chị muốn biết rõ hơn mua bán người là gì để tránh cho mình và khuyên mấy bạn, nhỡ đâu có ai bị lừa thì còn biết đường mà tố giác.”
Quyền và Hỗ trợ về Kế hoạch hóa gia đình
“Chị N.T.H ở Quảng Nam vừa về nước sau thời gian đi lao động ở nước ngoài. Vợ chồng chị đang muốn kế hoạch hóa gia đình nhưng điều kiện kinh tế còn khó khăn, không biết có được hỗ trợ chi phí tránh thai hay không, và cần liên hệ ở đâu để được tư vấn thêm về quyền lợi của mình.”
Quản lý và Phân vùng Rủi ro Ô nhiễm Môi trường Biển và Hải đảo
“Tôi là ngư dân ở Hạ Long, Quảng Ninh. Gần đây, tôi thấy hải sản ngày càng khan hiếm, nước biển cũng có vẻ đục hơn, nhiều rác thải nổi lềnh bềnh. Chúng tôi lo lắng về tương lai mưu sinh của mình và sức khỏe của cả gia đình. Liệu có quy định nào của pháp luật để bảo vệ môi trường biển và đánh giá những rủi ro ô nhiễm này không?”
Hoãn hoặc miễn chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng do ốm nặng
“Chào luật sư, tôi có thằng con trai năm nay 16 tuổi. Nó lỡ dại gây chuyện nên bị quyết định đưa vào trường giáo dưỡng. Nhưng khổ nỗi, nó mới bị sốt xuất huyết nặng, phải nằm viện cả tuần nay ở Bệnh viện Đống Đa. Sức khỏe nó còn yếu lắm, tôi lo không biết trường hợp của con tôi có được hoãn chấp hành quyết định không? Hay là có cách nào xin miễn luôn không ạ? Tôi ở Hà Nội.”
Người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cơ hữu
“Chào luật sư, tôi có một công ty sản xuất nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại công ty tôi đang muốn mở rộng quy mô nên cần thuê thêm người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động. Tôi thấy trong các quy định có nhắc đến 'người huấn luyện cơ hữu' nhưng không rõ chính xác họ là ai và công ty tôi có bắt buộc phải có loại hình huấn luyện viên này không? Tôi đang phân vân không biết nên ký hợp đồng như thế nào cho đúng.”
Phòng chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc
“Chị H.T.L, một nhân viên văn phòng 28 tuổi tại quận Thanh Xuân, Hà Nội, đang gặp phải tình huống khó xử. Sếp trực tiếp của chị thường xuyên có những cử chỉ, lời nói mang tính chất gợi ý tình dục, khiến chị cảm thấy rất khó chịu và bị xúc phạm, mặc dù chị đã cố gắng né tránh. Chị muốn biết liệu đây có phải là **quấy rối tình dục tại nơi làm việc** hay không và công đoàn có vai trò gì trong việc bảo vệ chị?”
Khái niệm và vai trò của cơ cấu dân số
“Tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây tôi muốn mở rộng sản xuất nhưng không biết tìm hiểu thông tin về lao động địa phương ở đâu, đặc biệt là về độ tuổi, giới tính, trình độ học vấn của người dân trong vùng. Nghe nói có khái niệm 'cơ cấu dân số' nhưng không rõ nó bao gồm những gì và có giúp ích gì cho tôi trong việc lập kế hoạch tuyển dụng không?”
Học nghề cho học sinh trường giáo dưỡng
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 16 tuổi, đang chấp hành biện pháp giáo dục tại Trường Giáo dưỡng số 2 ở Đồng Nai. Tôi nghe nói các cháu ở đó được học nghề để sau này ra có việc làm. Tôi lo lắng không biết con tôi có được học nghề gì không, chất lượng đào tạo ra sao và liệu sau này có dễ xin việc không? Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về quyền lợi này của con.”
Khái niệm và vai trò của bên nước ngoài tiếp nhận lao động
“Chào luật sư, tôi là Trần Văn Hùng, công nhân ở Đồng Nai. Tôi đang tìm hiểu đi làm việc ở Nhật Bản qua một công ty môi giới. Công ty này nói sẽ giới thiệu tôi cho 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động'. Tôi không hiểu rõ 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động' này là ai, có phải là công ty môi giới bên Nhật không, hay là công ty trực tiếp tôi sẽ làm việc? Tôi muốn biết để tránh bị lừa đảo.”
Quy định pháp luật về Dịch vụ việc làm
“Tôi tên là M.T.H, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang muốn mở một trung tâm giới thiệu việc làm cho người lao động phổ thông, nhưng không rõ cần những điều kiện gì và liệu có phải xin giấy phép gì không. Tôi lo lắng nếu làm sai thì có bị phạt không.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng thấy chi phí nuôi con ở thành phố cao quá, lại nghe nói nhà nước đang khuyến khích sinh đủ 2 con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết chính sách này có hỗ trợ gì cho các gia đình như chúng tôi không, hay chỉ là kêu gọi thôi?”
Cán bộ công đoàn không chuyên trách và quyền lợi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, đang làm ở một công ty sản xuất linh kiện điện tử tại khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội. Ngoài công việc chính, tôi còn được bầu làm tổ phó công đoàn của tổ mình. Mấy anh chị em trong tổ thắc mắc không biết vai trò của tôi là gì, có được hưởng quyền lợi gì đặc biệt không vì thấy mình làm thêm việc công đoàn mà không rõ chế độ. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Chế độ, chính sách cho Công nhân Công an
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, kỹ thuật viên IT ở Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP.HCM. Tôi làm việc ở đây đã 5 năm rồi nhưng vẫn chỉ là công nhân công an, không được phong hàm như mấy anh sĩ quan. Tôi muốn hỏi là công nhân công an có quyền lợi gì khác biệt so với sĩ quan không, và liệu tôi có cơ hội được phong hàm trong tương lai không?”
Xử lý sự cố tràn dầu và hóa chất độc trên biển
“Gia đình tôi sống bằng nghề đánh bắt cá ở vùng biển Vũng Tàu. Mấy hôm nay, sau vụ va chạm của hai tàu chở hàng gần bờ, nước biển có vệt dầu loang và mùi hóa chất nồng nặc. Cá chết nổi trắng, chúng tôi không dám ra khơi nữa. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về trách nhiệm của các bên gây ra sự cố này không và chúng tôi có thể làm gì để đòi quyền lợi?”
Quản lý và Phát huy Chỉ tiêu Kinh tế - Kỹ thuật trong Dự án
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một dự án khu đô thị mới ở ngoại thành Hà Nội. Dự án của tôi vừa hoàn thành giai đoạn xây dựng và chuẩn bị bàn giao để đi vào vận hành. Tôi đang rất lo lắng về việc làm sao để đảm bảo các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật mà chúng tôi đã đặt ra từ đầu, ví dụ như tỷ lệ lấp đầy dân số, hiệu quả sử dụng đất, và các chỉ số về hạ tầng xã hội. Tôi muốn biết liệu có quy định nào hướng dẫn cụ thể về việc quản lý và phát huy các chỉ tiêu này sau khi dự án đi vào hoạt động không, và liệu các văn bản pháp luật khác có liên quan đến việc giám sát hoạt động của dự án hay không?”
Tiêu chuẩn Chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam
“Anh T.V.K, giám đốc nhân sự tại một công ty sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Biên Hòa 2, Đồng Nai, đang muốn tuyển một kỹ sư nước ngoài từ Hàn Quốc để phụ trách dây chuyền sản xuất mới. Anh ấy băn khoăn không biết liệu kỹ sư này có đủ điều kiện để được xem là "chuyên gia" theo quy định của pháp luật Việt Nam hay không, đặc biệt là về bằng cấp và kinh nghiệm làm việc để thuận lợi cho việc xin giấy phép lao động.”
Vị trí và vai trò của Nghiệp đoàn cơ sở
“Tôi là một người bán hàng rong ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, nhiều anh chị em bán hàng rong như tôi gặp khó khăn trong việc kinh doanh, bị dẹp vỉa hè mà không có tiếng nói. Chúng tôi muốn thành lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi nhưng không biết có được không vì chúng tôi không có hợp đồng lao động. Liệu có hình thức công đoàn nào phù hợp với chúng tôi không?”
Quy định về người hành nghề cơ hữu trong khám chữa bệnh
“Tôi là bác sĩ mới ra trường, vừa mở một phòng khám nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi đang làm thủ tục đăng ký hoạt động cho phòng khám và có một thắc mắc lớn về khái niệm 'người hành nghề cơ hữu'. Cụ thể, tôi và một số đồng nghiệp dự định làm việc luân phiên, nhưng không phải ai cũng làm đủ 8 tiếng/ngày. Vậy liệu chúng tôi có được coi là 'người hành nghề cơ hữu' để đáp ứng điều kiện pháp lý cho phòng khám không?”
Sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động và trách nhiệm liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân vận hành máy tại một nhà máy ở Bình Dương. Mấy hôm trước, máy tôi đang vận hành tự nhiên phát ra tiếng kêu lạ rồi dừng đột ngột, suýt nữa thì gây tai nạn cho một đồng nghiệp đứng gần. May mà không ai bị thương, nhưng tôi lo lắng không biết đây có phải là 'sự cố kỹ thuật gây mất an toàn lao động' không và trách nhiệm của công ty, cũng như của tôi, sẽ như thế nào nếu có chuyện xảy ra?”
Quy định về thời gian đi tàu của thuyền viên
“Tôi là thuyền viên làm việc cho một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi, tôi có chuyến đi tàu dài ngày và đã xuống tàu ở một cảng nước ngoài. Trên đường về sân bay để làm thủ tục hồi hương thì không may tôi bị tai nạn giao thông. Giờ tôi không biết liệu trường hợp này có được coi là xảy ra trong **thời gian đi tàu** để chủ tàu có trách nhiệm chi trả chi phí điều trị hay không?”
Thực hiện dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một công nhân tại khu công nghiệp ở Hà Nội. Gần đây, phường tôi đang có kế hoạch xây dựng một khu chợ mới ngay cạnh khu dân cư, nhưng chúng tôi chưa thấy ai lấy ý kiến của người dân. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một công dân và người lao động, tôi có quyền được tham gia đóng góp ý kiến về những vấn đề như vậy ở phường và cả ở công ty tôi đang làm việc không? Tôi nên làm thế nào để thực hiện quyền này?”
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và vai trò trong phát triển sự nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một thợ cơ khí lành nghề ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đã có kinh nghiệm làm việc 5 năm nhưng chưa có bằng cấp chính quy. Gần đây, công ty tôi có nói về việc cần người lao động đạt tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia để có thể nhận các dự án lớn hơn. Tôi không rõ tiêu chuẩn này là gì và làm sao để tôi có thể đạt được để phát triển sự nghiệp của mình? Liệu có cần phải đi học lại từ đầu không?”
Phạm vi 'Cơ sở' đối với doanh nghiệp trong Luật Thực hiện dân chủ
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ nhỏ ở xã An Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, có khoảng 20 công nhân. Gần đây tôi nghe nói về Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Tôi không rõ xưởng của tôi có được coi là 'cơ sở' theo luật này không và nếu có thì tôi phải làm gì để thực hiện dân chủ cho công nhân?”