Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Giải quyết tranh chấp lao động
“Tôi là công nhân ở Bình Dương. Gần đây, công ty tôi không chịu trả tiền làm thêm giờ theo đúng thỏa thuận ban đầu, dù tôi có đầy đủ bằng chứng. Tôi phải làm gì để đòi lại quyền lợi chính đáng của mình?”
Quan trắc môi trường lao động
“Tôi là anh Hùng, chủ một xưởng gỗ nhỏ ở quận Hà Đông, Hà Nội. Gần đây, vài công nhân có than phiền về bụi và tiếng ồn trong xưởng, họ lo ảnh hưởng đến sức khỏe. Tôi không biết mình có phải thực hiện việc 'quan trắc môi trường lao động' hay không, và nếu có thì phải làm như thế nào?”
Quy định về người hành nghề cơ hữu trong khám bệnh, chữa bệnh
“Chị Hạnh ở Quận 3, TP.HCM, đang làm bác sĩ tại một phòng khám tư nhân. Chị nghe nói về khái niệm 'người hành nghề cơ hữu' khi làm hồ sơ xin cấp phép hoạt động cho phòng khám mới của mình. Chị không rõ liệu mình có thuộc diện này không và nó có ảnh hưởng gì đến việc cấp phép hay không.”
Phòng chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc
“Chị H.T.L, một nhân viên văn phòng 28 tuổi tại quận Thanh Xuân, Hà Nội, đang gặp phải tình huống khó xử. Sếp trực tiếp của chị thường xuyên có những cử chỉ, lời nói mang tính chất gợi ý tình dục, khiến chị cảm thấy rất khó chịu và bị xúc phạm, mặc dù chị đã cố gắng né tránh. Chị muốn biết liệu đây có phải là **quấy rối tình dục tại nơi làm việc** hay không và công đoàn có vai trò gì trong việc bảo vệ chị?”
Khái niệm và vai trò của cơ cấu dân số
“Tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây tôi muốn mở rộng sản xuất nhưng không biết tìm hiểu thông tin về lao động địa phương ở đâu, đặc biệt là về độ tuổi, giới tính, trình độ học vấn của người dân trong vùng. Nghe nói có khái niệm 'cơ cấu dân số' nhưng không rõ nó bao gồm những gì và có giúp ích gì cho tôi trong việc lập kế hoạch tuyển dụng không?”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Học nghề cho học sinh trường giáo dưỡng
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 16 tuổi, đang chấp hành biện pháp giáo dục tại Trường Giáo dưỡng số 2 ở Đồng Nai. Tôi nghe nói các cháu ở đó được học nghề để sau này ra có việc làm. Tôi lo lắng không biết con tôi có được học nghề gì không, chất lượng đào tạo ra sao và liệu sau này có dễ xin việc không? Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về quyền lợi này của con.”
Khái niệm và vai trò của bên nước ngoài tiếp nhận lao động
“Chào luật sư, tôi là Trần Văn Hùng, công nhân ở Đồng Nai. Tôi đang tìm hiểu đi làm việc ở Nhật Bản qua một công ty môi giới. Công ty này nói sẽ giới thiệu tôi cho 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động'. Tôi không hiểu rõ 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động' này là ai, có phải là công ty môi giới bên Nhật không, hay là công ty trực tiếp tôi sẽ làm việc? Tôi muốn biết để tránh bị lừa đảo.”
Quan trắc môi trường lao động và trách nhiệm của doanh nghiệp
“Chị Hạnh, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM, đang lo lắng về sức khỏe của công nhân do tiếng ồn và bụi vải. Chị nghe nói phải "quan trắc môi trường lao động" nhưng không rõ là gì, có bắt buộc không và cần làm những gì để đảm bảo an toàn cho người lao động.”
Quy định pháp luật về Dịch vụ việc làm
“Tôi tên là M.T.H, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang muốn mở một trung tâm giới thiệu việc làm cho người lao động phổ thông, nhưng không rõ cần những điều kiện gì và liệu có phải xin giấy phép gì không. Tôi lo lắng nếu làm sai thì có bị phạt không.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng thấy chi phí nuôi con ở thành phố cao quá, lại nghe nói nhà nước đang khuyến khích sinh đủ 2 con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết chính sách này có hỗ trợ gì cho các gia đình như chúng tôi không, hay chỉ là kêu gọi thôi?”
Cán bộ công đoàn không chuyên trách và quyền lợi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, đang làm ở một công ty sản xuất linh kiện điện tử tại khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội. Ngoài công việc chính, tôi còn được bầu làm tổ phó công đoàn của tổ mình. Mấy anh chị em trong tổ thắc mắc không biết vai trò của tôi là gì, có được hưởng quyền lợi gì đặc biệt không vì thấy mình làm thêm việc công đoàn mà không rõ chế độ. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Chế độ, chính sách cho Công nhân Công an
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, kỹ thuật viên IT ở Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP.HCM. Tôi làm việc ở đây đã 5 năm rồi nhưng vẫn chỉ là công nhân công an, không được phong hàm như mấy anh sĩ quan. Tôi muốn hỏi là công nhân công an có quyền lợi gì khác biệt so với sĩ quan không, và liệu tôi có cơ hội được phong hàm trong tương lai không?”
Cán bộ công đoàn chuyên trách và chính sách hỗ trợ của Nhà nước
“Chào luật sư, em là Hùng, đang làm công nhân ở một nhà máy may tại Bình Dương. Em tham gia công đoàn được vài năm rồi và cũng khá năng nổ. Gần đây, anh chủ tịch công đoàn cơ sở có gợi ý em thử sức làm cán bộ công đoàn chuyên trách vì em có tâm huyết và được anh em tin tưởng. Em cũng muốn cống hiến nhưng không rõ công việc này cụ thể là gì, có được Nhà nước hỗ trợ gì không, và liệu có cơ hội phát triển không ạ? Em năm nay 32 tuổi.”
Chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật trong quy hoạch
“Chào luật sư, tôi là chủ một trang trại ở xã Tân Lạc, Hòa Bình. Gần đây xã tôi đang làm quy hoạch mới, tôi thấy cán bộ xã hay nói về "chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật" gì đó mà tôi không hiểu lắm. Tôi đang muốn mở rộng chuồng trại chăn nuôi và xây thêm nhà kho nhưng không biết những "chỉ tiêu" này có ảnh hưởng gì đến việc của tôi không? Liệu tôi có được phép xây dựng theo ý mình không, hay phải tuân thủ cái gì?”
Hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân trồng cà phê ở huyện Cư M'gar, Đắk Lắk. Vừa rồi tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị từ nhà nước. Hiện tại, hợp tác xã của chúng tôi đang muốn mở rộng quy mô, liên kết với một doanh nghiệp chế biến để nâng cao giá trị sản phẩm cà phê. Tôi muốn hỏi là hợp tác xã của tôi có đủ điều kiện để nhận được hỗ trợ này không và cần chuẩn bị những gì?”
Xử lý sự cố tràn dầu và hóa chất độc trên biển
“Gia đình tôi sống bằng nghề đánh bắt cá ở vùng biển Vũng Tàu. Mấy hôm nay, sau vụ va chạm của hai tàu chở hàng gần bờ, nước biển có vệt dầu loang và mùi hóa chất nồng nặc. Cá chết nổi trắng, chúng tôi không dám ra khơi nữa. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về trách nhiệm của các bên gây ra sự cố này không và chúng tôi có thể làm gì để đòi quyền lợi?”
Quản lý và Phát huy Chỉ tiêu Kinh tế - Kỹ thuật trong Dự án
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một dự án khu đô thị mới ở ngoại thành Hà Nội. Dự án của tôi vừa hoàn thành giai đoạn xây dựng và chuẩn bị bàn giao để đi vào vận hành. Tôi đang rất lo lắng về việc làm sao để đảm bảo các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật mà chúng tôi đã đặt ra từ đầu, ví dụ như tỷ lệ lấp đầy dân số, hiệu quả sử dụng đất, và các chỉ số về hạ tầng xã hội. Tôi muốn biết liệu có quy định nào hướng dẫn cụ thể về việc quản lý và phát huy các chỉ tiêu này sau khi dự án đi vào hoạt động không, và liệu các văn bản pháp luật khác có liên quan đến việc giám sát hoạt động của dự án hay không?”
Phạm vi và quy định liên quan đến Công trình xây dựng
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đang tính xây một cái nhà kho nhỏ để chứa hàng hóa cho công việc kinh doanh online của mình trên mảnh đất trống sau nhà. Tôi nghe nói có nhiều quy định về 'công trình xây dựng' lắm, không biết cái nhà kho của tôi có bị coi là 'công trình xây dựng' theo luật không và tôi cần phải làm những thủ tục gì để tránh vi phạm?”
Xác định Nơi Làm Việc cho Cơ Sở Sản Xuất Nhỏ
“Chào luật sư, tôi có một cơ sở sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ nhỏ ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Tôi vừa có một xưởng nhỏ, vừa làm việc tại nhà. Tôi không rõ liệu cái nhà tôi đang ở có được coi là **nơi làm việc** theo quy định pháp luật không, đặc biệt là khi có đoàn kiểm tra hoặc liên quan đến quyền lợi của nhân viên? Tôi lo lắng nếu không rõ ràng sẽ gặp rắc rối.”
Tiêu chuẩn Chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam
“Anh T.V.K, giám đốc nhân sự tại một công ty sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Biên Hòa 2, Đồng Nai, đang muốn tuyển một kỹ sư nước ngoài từ Hàn Quốc để phụ trách dây chuyền sản xuất mới. Anh ấy băn khoăn không biết liệu kỹ sư này có đủ điều kiện để được xem là "chuyên gia" theo quy định của pháp luật Việt Nam hay không, đặc biệt là về bằng cấp và kinh nghiệm làm việc để thuận lợi cho việc xin giấy phép lao động.”
Tiết kiệm trong quản lý và sử dụng tài sản công
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng hành chính của một đơn vị sự nghiệp công lập ở TP.HCM. Sếp tôi đang yêu cầu cắt giảm chi phí hoạt động để tăng hiệu quả. Tôi đang xem xét giảm bớt các khoản chi như văn phòng phẩm, điện nước, và thậm chí là chi phí đi công tác. Tôi muốn hỏi, việc mình làm có đúng với tinh thần 'tiết kiệm' mà pháp luật quy định không, hay có những giới hạn nào tôi cần lưu ý để không vi phạm quy định về quản lý tài sản công?”
Vị trí và vai trò của Nghiệp đoàn cơ sở
“Tôi là một người bán hàng rong ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, nhiều anh chị em bán hàng rong như tôi gặp khó khăn trong việc kinh doanh, bị dẹp vỉa hè mà không có tiếng nói. Chúng tôi muốn thành lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi nhưng không biết có được không vì chúng tôi không có hợp đồng lao động. Liệu có hình thức công đoàn nào phù hợp với chúng tôi không?”
Cơ sở điện ảnh và các quy định pháp lý liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng ở Gò Vấp. Tôi đang có ý định mở một studio sản xuất phim ngắn và phim quảng cáo. Tôi thắc mắc không biết cái studio của tôi có được coi là 'cơ sở điện ảnh' theo quy định pháp luật không? Và nếu là 'cơ sở điện ảnh' thì tôi cần phải tuân thủ những quy định gì đặc biệt không, nhất là về việc thuê người làm và các thủ tục hoạt động? Tôi nghe nói có nhiều luật liên quan lắm nên hơi hoang mang.”