Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bên cho vay trong dự án PPP
“Tôi là giám đốc một chi nhánh ngân hàng ở Hà Nội. Gần đây, chúng tôi đang xem xét cho một dự án PPP vay vốn nhưng còn băn khoăn về quyền và nghĩa vụ của bên cho vay. Đặc biệt, nếu có vấn đề phát sinh thì quyền lợi của ngân hàng chúng tôi sẽ được bảo vệ như thế nào?”
Nạo vét cơ bản trong vùng nước cảng biển và đường thủy nội địa
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên về vận tải biển, hiện tại chúng tôi muốn mở rộng luồng vào bến bãi riêng để có thể tiếp nhận các tàu có tải trọng lớn hơn. Tôi nghe nói hoạt động này thuộc dạng 'nạo vét cơ bản' và cần nhiều thủ tục phức tạp. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và những quy định pháp luật chính mà công ty tôi cần tuân thủ không ạ? Tôi đang khá lo lắng về các yêu cầu pháp lý.”
Cơ quan bảo lãnh trong quá cảnh hàng hóa ASEAN
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty logistics nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang tìm hiểu về việc vận chuyển hàng hóa quá cảnh qua Hệ thống ACTS. Tôi thấy có nhắc đến 'Cơ quan bảo lãnh' nhưng không rõ chính xác cơ quan nào ở Việt Nam đảm nhiệm vai trò này và họ có trách nhiệm gì. Mong được tư vấn.”
Quyền phản ánh, kiến nghị của tổ chức về quy định hành chính
“Chào luật sư, công ty tôi là một doanh nghiệp tư nhân ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về phần mềm. Gần đây, chúng tôi gặp rất nhiều vướng mắc khi làm thủ tục đăng ký bản quyền sản phẩm mới tại một cơ quan nhà nước, hồ sơ cứ bị trả đi trả lại vì những lý do rất nhỏ nhặt, không rõ ràng. Chúng tôi muốn gửi phản ánh về quy trình này nhưng không biết liệu công ty mình có được coi là 'tổ chức' theo quy định để làm việc đó không, và phản ánh thì cần những nội dung gì. Liệu doanh nghiệp tư nhân như chúng tôi có đủ tư cách pháp lý để thực hiện không?”
Quy tắc xuất xứ ưu đãi hàng hóa
“Chào luật sư, tôi là Mai, chủ một cửa hàng nhỏ chuyên nhập khẩu hàng thủ công mỹ nghệ từ các nước ASEAN về bán ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói có 'quy tắc xuất xứ ưu đãi' gì đó giúp giảm thuế nhập khẩu nhưng tôi không hiểu rõ lắm. Hàng của tôi có được áp dụng quy tắc này không và tôi cần tìm hiểu ở đâu để được hưởng ưu đãi thuế?”
Chính phủ số và lợi ích cho doanh nghiệp
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'Chính phủ số'. Tôi muốn biết cụ thể thì khái niệm này có ý nghĩa gì với doanh nghiệp của tôi, liệu có giúp tôi giảm bớt thủ tục hành chính khi làm việc với nhà nước không? Tôi thấy việc nộp hồ sơ, giấy tờ còn khá rườm rà.”
Dự án đầu tư và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, ở TP.HCM. Tôi đang có ý định mở một chuỗi cửa hàng tiện lợi nhỏ ở các khu dân cư mới. Tôi nghe nói phải làm 'dự án đầu tư' gì đó. Không biết cái này là gì và tôi có cần làm không? Với quy mô của tôi thì có phức tạp lắm không?”
Đối xử quốc gia trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
“Tôi là một nhà thiết kế đồ họa người Pháp, hiện đang sống và làm việc tại TP.HCM. Tôi muốn đăng ký bản quyền cho bộ sưu tập thiết kế mới của mình ở Việt Nam. Tôi nghe nói có nguyên tắc 'đối xử quốc gia' nhưng không rõ liệu quyền lợi của tôi có được bảo vệ ngang bằng với các nhà thiết kế Việt Nam hay không, đặc biệt là trong việc thực thi quyền nếu có tranh chấp?”
Thẩm định nội bộ trong đầu tư công
“Chào chuyên gia, tôi là Trưởng phòng Kế hoạch của Sở Giao thông Vận tải tỉnh H. Chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư cho một dự án cầu đường mới. Tôi nghe nói phải có bước 'thẩm định nội bộ' trước khi trình UBND tỉnh. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về bước này, cụ thể là cần những tài liệu gì và cơ quan nào sẽ thực hiện thẩm định nội bộ không ạ?”
Hồ sơ mời sơ tuyển và vai trò trong đấu thầu
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Công ty tôi đang muốn tham gia đấu thầu một dự án hạ tầng lớn nhưng bên mời thầu yêu cầu nộp 'hồ sơ mời sơ tuyển'. Tôi không rõ đây là loại hồ sơ gì, nó khác gì hồ sơ dự thầu thông thường và công ty tôi cần chuẩn bị những gì để vượt qua vòng này. Liệu có quy định pháp luật nào nói rõ về loại hồ sơ này không ạ?”
Doanh nghiệp dự án PPP trong đầu tư công tư
“Tôi đang tính đầu tư vào một dự án cầu đường theo hình thức đối tác công tư (PPP) ở Đà Nẵng. Bên đối tác yêu cầu tôi phải thành lập một 'doanh nghiệp dự án PPP'. Tôi không rõ đây là loại hình công ty gì, có gì đặc biệt so với công ty bình thường không, và liệu tôi có thể dùng công ty hiện tại của mình để ký hợp đồng luôn không?”
Nút giao khác mức trong quy định pháp luật về đường sắt
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng ở huyện Long Thành, Đồng Nai. Nhà máy tôi có một đường sắt chuyên dùng để vận chuyển hàng hóa ra cảng. Gần đây, có dự án mở rộng đường sắt quốc gia đi qua khu vực này, và bên dự án yêu cầu nhà máy tôi phải đầu tư xây dựng **nút giao khác mức** giữa đường sắt chuyên dùng của nhà máy và đường sắt quốc gia. Tôi không rõ quy định pháp luật về việc này như thế nào, trách nhiệm của các bên ra sao và chi phí ai chịu. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Khái niệm Lâm nghiệp và hoạt động chế biến lâm sản
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.T, chủ một xưởng chế biến gỗ nhỏ ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Gần đây, tôi nghe nói có luật mới về lâm nghiệp, và tôi đang thắc mắc không biết chính xác thì **lâm nghiệp** bao gồm những hoạt động gì? Liệu xưởng chế biến gỗ của tôi có thuộc phạm vi điều chỉnh của luật này không, và tôi cần lưu ý gì?”
Thẩm quyền ký kết giao dịch tài chính của người đứng đầu đơn vị kế toán trong Hợp tác xã
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.M, một thành viên của hợp tác xã nông nghiệp ở Hà Nội. Gần đây tôi thấy có nhiều người ký các giấy tờ tài chính của hợp tác xã, lúc thì Giám đốc, lúc thì Kế toán trưởng. Tôi không rõ chính xác ai là người có thẩm quyền cao nhất để ký các giao dịch quan trọng của hợp tác xã mình?”
Quy định về thu hồi mã, số viễn thông và tài nguyên Internet
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là một ISP nhỏ ở Hòa Bình, đang sử dụng một số dải IP và đầu số viễn thông được cấp. Gần đây, do kinh doanh khó khăn, chúng tôi có chậm nộp phí sử dụng một chút. Tôi lo lắng không biết liệu Nhà nước có thể **thu hồi** các tài nguyên này của chúng tôi không? Nếu bị thu hồi thì có được bồi thường gì không?”
Thị trường tiền tệ và vai trò quản lý của Ngân hàng Nhà nước
“Chị M.T.L ở TP.HCM có một khoản tiền nhàn rỗi trong ngắn hạn từ việc kinh doanh quần áo và muốn tìm kênh đầu tư an toàn, sinh lời tốt trong vài tháng. Chị nghe nói về "thị trường tiền tệ" nhưng không rõ đây là gì và liệu có phải là nơi để chị đầu tư không. Chị cũng thắc mắc Ngân hàng Nhà nước có vai trò gì trong việc quản lý thị trường này để đảm bảo an toàn cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ như chị.”
Chủ đầu tư dự án cải tạo chung cư
“Chị Hạnh ở Quận 1, TP.HCM đang sống trong một chung cư cũ sắp hết niên hạn sử dụng. Gần đây có một vài doanh nghiệp bất động sản đến khảo sát và nói sẽ trở thành chủ đầu tư để cải tạo lại chung cư. Chị Hạnh không biết liệu các doanh nghiệp này có đủ tư cách pháp lý để làm chủ đầu tư không, và quyền lợi của cư dân như chị sẽ được đảm bảo thế nào.”
Bảo hộ Tên thương mại trong kinh doanh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi đang kinh doanh quán ăn nhỏ tên 'Bún Đậu Mắm Tôm Cô Ba' ở Quận 3, TP.HCM được 5 năm rồi. Gần đây tôi thấy có một quán khác ở quận bên cũng mở ra tên gần giống, làm khách hàng hay nhầm lẫn. Tôi muốn hỏi 'tên thương mại' của quán tôi có được pháp luật bảo vệ không và tôi có cần đăng ký gì để không ai được dùng tên này nữa không? Tôi nghe nói có tên công ty, nhãn hiệu, rồi tên thương mại, rối quá.”
Quyền và nghĩa vụ của Bên mua bảo hiểm
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, có mua bảo hiểm sức khỏe cho mẹ tôi (70 tuổi) cách đây 2 năm. Vừa rồi mẹ tôi không may qua đời. Khi tôi làm thủ tục yêu cầu bồi thường thì công ty bảo hiểm lại từ chối, họ nói do tôi là bên mua bảo hiểm đã có hành vi cố ý gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ tôi. Tôi rất hoang mang, không hiểu 'bên mua bảo hiểm' có vai trò gì mà lại ảnh hưởng đến quyền lợi của người được bảo hiểm như vậy? Tôi ở TP.HCM.”
Thuế chống trợ cấp
“Chị N.T.H, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP. Hồ Chí Minh, đang rất lo lắng. Gần đây, hàng loạt quần áo nhập khẩu từ một nước láng giềng tràn vào thị trường với giá rẻ bất ngờ, khiến sản phẩm của chị khó cạnh tranh. Chị nghe nói có loại 'thuế chống trợ cấp' gì đó có thể giúp bảo vệ doanh nghiệp trong nước. Chị muốn biết loại thuế này là gì và làm thế nào để nó có thể được áp dụng để bảo vệ xưởng may của chị?”
Phân biệt hoạt động kinh doanh bảo hiểm
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một cửa hàng điện tử ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi có triển khai dịch vụ bảo hành mở rộng cho các sản phẩm điện tử bán ra, khách hàng đóng một khoản phí nhỏ hàng năm và nếu sản phẩm hỏng hóc sau thời gian bảo hành chính hãng thì cửa hàng sẽ sửa chữa hoặc đổi mới. Tuy nhiên, một số cơ quan chức năng lại nói hoạt động này của tôi không phải là kinh doanh bảo hiểm. Tôi thấy nó cũng giống bảo hiểm lắm, thu tiền rồi bồi thường mà. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn không?”
Quy định về Giấy phép tiếp cận nguồn gen
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, đang làm ở một công ty khởi nghiệp về mỹ phẩm tại Đà Lạt. Chúng tôi muốn nghiên cứu một loại hoa lan quý hiếm ở vùng này để phát triển sản phẩm mới. Tôi nghe nói phải có 'Giấy phép tiếp cận nguồn gen' nhưng không rõ thủ tục và liệu công ty tôi có thuộc đối tượng phải xin phép không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quyền tác giả và phân chia tiền bản quyền đối với tác phẩm
“Chị là họa sĩ tự do ở Quận 3, TP.HCM. Chị và một người bạn cùng nhau vẽ một bộ tranh minh họa cho một cuốn sách thiếu nhi. Bây giờ cuốn sách bán rất chạy và nhà xuất bản muốn trả tiền bản quyền. Chị và bạn đang tranh cãi về việc chia tiền thế nào vì ban đầu chỉ thỏa thuận miệng. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về tác phẩm và việc phân chia tiền bản quyền trong trường hợp này, đặc biệt khi cả hai đều đóng góp công sức.”
Hỗ trợ chuỗi phân phối sản phẩm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất mắm tại Phú Quốc. Sản phẩm của tôi được đánh giá cao nhưng việc đưa hàng đến các siêu thị lớn ở TP.HCM hay Hà Nội rất khó khăn vì chi phí vận chuyển, quảng bá cao và không có mối liên kết. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ chuỗi phân phối sản phẩm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, vậy tôi có thể tiếp cận sự hỗ trợ này như thế nào để sản phẩm của mình đến tay người tiêu dùng rộng rãi hơn?”