Xử phạt hành vi xâm chiếm di sản thiên nhiên
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một người dân ở huyện Cát Hải, Hải Phòng. Gần đây, tôi thấy một số người dân trong làng tôi đang xây dựng trái phép các homestay nhỏ, nhà nghỉ ngay trong khu vực vườn quốc gia Cát Bà, sát biển luôn. Họ bảo là đất của họ từ xưa, nhưng rõ ràng là nằm trong vùng bảo tồn. Tôi lo lắng không biết việc này có bị xử lý không, và nếu có thì mức phạt sẽ như thế nào? Liệu có ảnh hưởng gì đến môi trường và du lịch của địa phương không?”
Trả lời
Hành vi xây dựng công trình, nhà ở trái phép trong khu vực di sản thiên nhiên, đặc biệt là các khu vực bảo tồn như vườn quốc gia, là một hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, được xếp vào nhóm xâm chiếm di sản thiên nhiên.
Định nghĩa và Phạm vi áp dụng của hành vi
Theo định nghĩa, hành vi xâm chiếm di sản thiên nhiên bao gồm việc xây dựng công trình, nhà ở trái phép; thực hiện các hoạt động bảo quản, tu bổ, phục hồi danh lam thắng cảnh không đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa; các hoạt động lấn, chiếm rừng, khai thác trái phép môi trường rừng, tài nguyên rừng, thực hiện các dịch vụ, kinh doanh trái phép trong rừng theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp. Đây là một dạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định số 45/2022/NĐ-CP
[1].Cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, bao gồm cả các hành vi xâm chiếm di sản thiên nhiên như trường hợp anh N.V.K nêu, đều là đối tượng bị áp dụng xử phạt theo quy định này
[2].Các hình thức và mức xử phạt
Đối với hành vi xây dựng trái phép trong khu vực di sản thiên nhiên, các cá nhân, tổ chức vi phạm có thể phải chịu các hình thức xử phạt chính và bổ sung.
Hình thức xử phạt chính bao gồm: * Cảnh cáo. * Phạt tiền, với mức phạt tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là 1.000.000.000 đồng đối với cá nhân và 2.000.000.000 đồng đối với tổ chức
[3].Ngoài ra, tùy theo mức độ vi phạm, có thể áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng có thời hạn đối với giấy phép môi trường hoặc các giấy phép liên quan khác
[3].Bên cạnh việc xử phạt hành chính, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép, khôi phục lại tình trạng ban đầu của khu vực bị xâm chiếm, hoặc bồi thường thiệt hại gây ra cho môi trường.
Thời hiệu xử phạt
Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là 02 năm
[4]. Đối với các hành vi vi phạm đang được thực hiện (như việc xây dựng trái phép liên tục), thời hiệu được tính từ thời điểm người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện hành vi [4]. Điều này có nghĩa là nếu cơ quan chức năng phát hiện việc xây dựng trái phép đang diễn ra, họ vẫn có thể xử phạt dù hành vi đó đã bắt đầu từ trước.Việc xây dựng trái phép các homestay, nhà nghỉ trong khu vực vườn quốc gia Cát Bà không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảnh quan, hệ sinh thái tự nhiên và công tác bảo tồn di sản thiên nhiên của địa phương, tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm giá trị du lịch bền vững.