Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hoạt động tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng. Gần đây, tôi có nghe nói về việc Ngân hàng Nhà nước thực hiện 'tái cấp vốn' cho các ngân hàng thương mại. Tôi không rõ hoạt động này là gì và liệu nó có ảnh hưởng hay mang lại lợi ích gì cho các doanh nghiệp như chúng tôi không?”
Các biện pháp hạn chế ngoại hối và tác động đến thương mại
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện điện tử ở TP.HCM. Gần đây, tôi muốn thanh toán cho đối tác nước ngoài nhưng ngân hàng báo có một số quy định mới về hạn mức chuyển ngoại tệ, khiến việc thanh toán bị chậm trễ và ảnh hưởng đến tiến độ nhập hàng. Liệu có phải đây là các biện pháp hạn chế ngoại hối không và tôi cần làm gì để giải quyết?”
Vay thương mại trong quản lý nợ công của chính quyền địa phương
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ tài chính ở Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B. Chúng tôi đang xem xét một phương án vay vốn từ một ngân hàng thương mại cổ phần để xây dựng một số tuyến đường giao thông trọng điểm của tỉnh. Khoản vay này có lãi suất và các điều kiện hoàn toàn theo thị trường, không có ưu đãi gì đặc biệt. Tôi băn khoăn liệu khoản vay này có được coi là 'vay thương mại' theo Luật Quản lý nợ công sửa đổi 2025 không, và nếu có thì nó sẽ được quản lý như thế nào trong cơ cấu nợ công của tỉnh?”
Hạn chế định lượng trong thương mại quốc tế
“Anh N.V.H ở Hải Phòng, là chủ doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm. Anh đang gặp khó khăn khi nhập một lô hàng sữa bột từ nước ngoài. Mặc dù đã có giấy phép, nhưng Cục Hải quan yêu cầu kiểm tra chuyên ngành rất gắt gao, thời gian kéo dài và phát sinh nhiều chi phí không lường trước, khiến hàng hóa bị ùn ứ và có nguy cơ hết hạn. Anh muốn biết liệu những yêu cầu này có phải là một dạng "hạn chế định lượng" không và doanh nghiệp có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi.”
Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước trong thi hành án đối với pháp nhân thương mại
“Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, công ty bị Tòa án tuyên phạt một hình phạt liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tôi không rõ liệu cơ quan nào sẽ giám sát việc chấp hành án của công ty và họ có quyền hạn gì trong quá trình này. Liệu có phải là Sở Kế hoạch và Đầu tư hay một cơ quan khác không?”
Hòa giải thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng ở Quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi có tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa với một nhà cung cấp lớn về chất lượng sản phẩm. Tôi nghe nói có phương thức 'hòa giải thương mại' nhưng không rõ nó là gì và có áp dụng được cho trường hợp của tôi không? Liệu tôi có thể dùng cách này để giải quyết mà không cần ra tòa không?”
Quyền thương mại chung trong nhượng quyền thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một chuỗi cà phê đang rất thành công ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang muốn mở rộng mô hình kinh doanh ra các tỉnh khác và thậm chí là ra nước ngoài bằng cách cấp quyền thương mại chung (master franchise). Tôi nghe nói hình thức này phức tạp hơn nhượng quyền thông thường. Vậy tôi cần phải đáp ứng những điều kiện gì để có thể cấp quyền thương mại chung theo quy định pháp luật Việt Nam?”
Nghĩa vụ trả nợ gốc của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Do ảnh hưởng dịch bệnh, công ty tôi gặp khó khăn trong việc trả nợ gốc một khoản vay lớn từ một ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Tôi muốn hỏi về trách nhiệm của mình khi không thể trả nợ gốc đúng hạn và liệu có phương án nào để đàm phán với ngân hàng không? Tôi rất lo lắng về tài sản thế chấp.”
Xác định hoạt động kinh doanh và rủi ro pháp lý khi chưa đăng ký
“Chị Hạnh ở quận Đống Đa, Hà Nội, hiện đang bán đồ thủ công mỹ nghệ tự làm qua Facebook và các sàn thương mại điện tử nhỏ. Chị nghe nói phải đăng ký kinh doanh nếu không sẽ bị phạt. Chị không biết việc bán hàng của mình có được coi là "kinh doanh" theo luật không và liệu có bị xử phạt hành chính không nếu chưa đăng ký?”
Ngân hàng thương mại: Khái niệm và hoạt động
“Chị H.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, đang muốn mở rộng kinh doanh thời trang online và cần vay vốn. Chị nghe nói có nhiều loại ngân hàng nhưng không rõ **ngân hàng thương mại** là gì, có khác gì với các tổ chức tín dụng khác không, và liệu cửa hàng của chị có thể tiếp cận nguồn vốn từ loại hình ngân hàng này không. Chị muốn hiểu rõ hơn để lựa chọn đối tác tài chính phù hợp.”
Hoạt động xúc tiến thương mại và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ nhỏ ở Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Dạo này việc kinh doanh khó khăn quá, tôi muốn mở rộng thị trường và tìm cách quảng bá sản phẩm của mình tốt hơn. Tôi nghe nói có các hoạt động 'xúc tiến thương mại' nhưng không rõ cụ thể là gì và có được nhà nước hỗ trợ gì không? Tôi có thể tìm hiểu thông tin ở đâu để đưa sản phẩm của mình đến nhiều khách hàng hơn?”
Xử lý vi phạm hợp đồng thương mại
“Chị là chủ tiệm may ở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Tháng trước chị có đặt một lô vải cao cấp từ một nhà cung cấp ở Sài Gòn để kịp may áo dài cho mùa cưới. Hợp đồng ghi rõ ngày giao hàng là 15/11, nhưng đến giờ vẫn chưa thấy đâu, gọi điện thì họ cứ hẹn. Khách hàng của chị thì đang giục, chị lo quá không biết phải làm sao để đòi quyền lợi và bồi thường thiệt hại bây giờ?”
Quan hệ ngân hàng đại lý và các quy định phòng, chống rửa tiền
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ tuân thủ tại một ngân hàng thương mại lớn ở TP. Hồ Chí Minh. Ngân hàng chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng quan hệ ngân hàng đại lý với một số đối tác nước ngoài. Tôi đang rất lo lắng về các quy định liên quan đến phòng, chống rửa tiền (AML) và các rủi ro pháp lý tiềm ẩn. Cụ thể, nếu chúng tôi không tuân thủ đúng các quy định khi thiết lập và duy trì quan hệ này, ngân hàng và bản thân tôi có thể phải đối mặt với những chế tài nào?”
Định nghĩa và hoạt động của Website thương mại điện tử
“Chào luật sư, tôi đang có ý định mở một cửa hàng thời trang online trên Facebook và cả lập một website riêng để bán hàng. Tôi nghe nói website bán hàng phải đăng ký này kia, nhưng không rõ **website thương mại điện tử** là gì, có phải cứ có website bán hàng là gọi là website thương mại điện tử không? Tôi ở Hà Nội, cửa hàng nhỏ thôi, thì có cần phải làm thủ tục gì phức tạp không?”
Hoạt động Xúc tiến thương mại và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng thời trang online ở quận Đống Đa, Hà Nội. Dạo gần đây tôi muốn đẩy mạnh việc bán hàng bằng cách tổ chức các chương trình khuyến mãi, chạy quảng cáo trên mạng xã hội. Tôi nghe nói có thuật ngữ 'xúc tiến thương mại' nhưng không rõ nó bao gồm những gì và có quy định pháp luật nào tôi cần lưu ý khi thực hiện các hoạt động này không?”
Quản lý vay thương mại nước ngoài của Chính phủ
“Tôi là Anh H.V.A, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Đà Nẵng, chuyên về xuất khẩu thủy sản. Gần đây tôi nghe nói Chính phủ đang vay thương mại nước ngoài nhiều. Tôi không rõ khoản vay này là gì, có ảnh hưởng thế nào đến tình hình kinh tế vĩ mô và liệu có rủi ro gì cho doanh nghiệp của tôi không, đặc biệt là về tỷ giá hay lãi suất?”
Hoạt động của Ngân hàng Thương mại và Mục tiêu Lợi nhuận
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi làm bên xây dựng, hay vay vốn ngân hàng lắm. Gần đây tôi thấy có ngân hàng X đang gặp khó khăn, báo chí nói là đang phải thực hiện "phương án phục hồi". Tôi thắc mắc không biết ngân hàng thương mại là gì mà lại có lúc phải phục hồi như vậy, và họ hoạt động có phải chỉ để kiếm lời không, hay còn trách nhiệm gì khác nữa? Liệu các khoản vay của tôi có bị ảnh hưởng không khi ngân hàng đang trong diện phục hồi?”
Hợp đồng phát triển quyền thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Trần Văn A, chủ một chuỗi cửa hàng bánh mì nổi tiếng ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang có ý định mở rộng thương hiệu ra các tỉnh lân cận như Bình Dương, Đồng Nai bằng cách tìm một đối tác lớn để họ phát triển nhiều cửa hàng bánh mì của tôi trong một khu vực nhất định. Tôi nghe nói về 'Hợp đồng phát triển quyền thương mại' và muốn hỏi liệu đây có phải là hình thức phù hợp cho kế hoạch của tôi không, và tôi cần đáp ứng những điều kiện gì để có thể nhượng quyền theo hình thức này?”
Quy định pháp luật về livestream bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử
“Chào luật sư, tôi là chị Lan Anh, ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Tôi hay livestream bán quần áo trên TikTok và Facebook. Gần đây tôi nghe nói sắp có luật mới về livestream bán hàng, không biết tôi cần phải chuẩn bị những gì để không bị phạt? Tôi thấy nhiều người bán hàng online khác cũng lo lắng lắm.”
Quy định pháp lý cho nền tảng thương mại điện tử trung gian nước ngoài tại Việt Nam
“Chị Mai ở Hà Nội đang ấp ủ dự án xây dựng một nền tảng thương mại điện tử cho phép các cửa hàng nhỏ lẻ đăng ký tài khoản để giới thiệu và bán sản phẩm của họ. Chị đang cân nhắc phát triển nền tảng này có thể hoạt động xuyên biên giới hoặc có chủ quản là tổ chức nước ngoài. Chị muốn biết, nếu là một nền tảng thương mại điện tử trung gian có yếu tố nước ngoài, thì cần phải tuân thủ những quy định pháp lý nào tại Việt Nam?”
Hoạt động thương mại theo Luật Thương mại
“Chào luật sư, em ở Quận 3, TP.HCM. Em mới ra trường, đang làm thêm bằng cách bán đồ handmade tự làm trên Facebook và Instagram. Mỗi tháng cũng có thêm thu nhập kha khá. Mấy hôm nay em nghe mấy bạn nói bán hàng online cũng là 'hoạt động thương mại' và phải đăng ký kinh doanh, đóng thuế này kia. Em lo quá không biết có đúng không, hay hoạt động của em có được coi là 'hoạt động thương mại' theo luật không ạ?”
Quy định về sở hữu gián tiếp vốn điều lệ tổ chức tín dụng
“Chào chuyên gia, tôi là N.V.H, một nhà đầu tư tại Hà Nội. Hiện tại, tôi đang sở hữu 60% vốn điều lệ của một công ty cổ phần. Công ty này lại đang có kế hoạch đầu tư vào một ngân hàng thương mại bằng cách mua 15% vốn điều lệ của ngân hàng đó. Tôi muốn hỏi, liệu việc tôi sở hữu gián tiếp phần vốn này trong ngân hàng có được coi là 'sở hữu gián tiếp' theo quy định pháp luật không và có những điểm gì tôi cần lưu ý?”
Hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán của ngân hàng thương mại
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, nhân viên tín dụng tại một ngân hàng thương mại ở Quận 1, TP.HCM. Ngân hàng chúng tôi đang có định hướng mở rộng sang các dịch vụ tài chính khác, và đang xem xét tham gia vào hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán. Tôi muốn hỏi là liệu ngân hàng của tôi có được phép thực hiện hoạt động này không và nếu có thì cần những điều kiện, thủ tục gì để triển khai?”
Tranh chấp có yếu tố nước ngoài trong Trọng tài thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty nhập khẩu đồ gia dụng ở Hà Nội. Gần đây, công ty tôi có tranh chấp về chất lượng hàng hóa với đối tác Singapore. Hợp đồng của chúng tôi có điều khoản trọng tài. Tôi muốn hỏi, liệu tranh chấp này có được coi là tranh chấp có yếu tố nước ngoài không, và quy trình giải quyết bằng trọng tài sẽ như thế nào, đặc biệt là về ngôn ngữ?”