Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Phục hồi và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể
“Chị là người dân tộc Mông ở huyện Mộc Châu, Sơn La. Gia đình chị có truyền thống làm nghề dệt thổ cẩm với những hoa văn cổ đã mai một nhiều. Chị muốn tập hợp các chị em trong bản để khôi phục lại những kỹ thuật dệt cổ và truyền dạy cho thế hệ trẻ, nhưng không biết bắt đầu từ đâu và có được nhà nước hỗ trợ không.”
Hội đồng tư vấn đặc xá
“Chào luật sư, tôi có người thân đang chấp hành án phạt tù ở Trại giam Xuân Lộc, Đồng Nai. Anh ấy có đủ điều kiện để được xét đặc xá đợt tới. Tôi nghe nói có một cái Hội đồng gì đó sẽ xem xét các trường hợp này. Luật sư cho tôi hỏi, cái Hội đồng tư vấn đặc xá này là ai, gồm những ai và họ có vai trò gì trong việc quyết định đặc xá cho người thân của tôi ạ? Liệu có cách nào để gia đình tôi có thể gửi đơn hay thông tin gì đến Hội đồng này không?”
Biện pháp bảo vệ và thay đổi nhân dạng cho nhân chứng
“Chị M.T.H, một nhân viên văn phòng ở TP.HCM, đang rất lo lắng vì chị là nhân chứng quan trọng trong một vụ án hình sự phức tạp. Chị sợ bị đối tượng liên quan trả thù và muốn biết liệu pháp luật có cho phép chị thay đổi các đặc điểm bên ngoài hay thông tin cá nhân để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình không.”
Chế độ trợ cấp khi tham gia bảo vệ an ninh quốc gia
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở Quận Ba Đình, Hà Nội. Vừa rồi tôi có tham gia hỗ trợ lực lượng công an trong một vụ việc liên quan đến an ninh quốc gia và không may bị thương ở chân. Giờ tôi không đi làm được, gia đình cũng khó khăn. Tôi muốn hỏi liệu có chế độ trợ cấp vật chất nào cho trường hợp của tôi không và tôi cần làm gì để được hưởng?”
Hỗ trợ phát triển thủy lợi nhỏ
“Gia đình tôi ở vùng núi huyện X, tỉnh Y, có khoảng 15 ha đất nông nghiệp. Chúng tôi muốn xây dựng một công trình thủy lợi nhỏ để tích trữ nước và tưới tiêu cho cây trồng. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ cho thủy lợi nhỏ nhưng không rõ trường hợp của gia đình tôi có được hỗ trợ không và cần đáp ứng những điều kiện gì?”
Quyền và nghĩa vụ của Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là con của một người Việt Nam đã định cư ở Mỹ từ lâu. Bố tôi sinh ra ở Việt Nam và có quốc tịch Việt Nam trước khi sang Mỹ. Hiện tại, gia đình tôi đang muốn tìm hiểu về một số quy định pháp luật ở Việt Nam, đặc biệt là khi chúng tôi có ý định về nước để giải quyết một số vấn đề liên quan đến đất đai ở quê hương tại Đồng Nai. Tôi không rõ liệu chúng tôi có được coi là **'người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài'** theo luật không và liệu có những quy định gì đặc biệt áp dụng cho chúng tôi khi giải quyết các vấn đề pháp lý tại Việt Nam, ví dụ như tranh chấp đất đai, các thủ tục hành chính khác, hay các luật về thuế và giao thông có áp dụng không?”
Pháp luật về nước dưới đất
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Gia đình tôi đang tính khoan giếng để lấy nước tưới tiêu cho vườn cây ăn trái. Tôi có nghe nói Luật Tài nguyên nước có quy định về việc khai thác nước dưới đất, nhưng lại nghe loáng thoáng là nước dưới đất không thuộc phạm vi điều chỉnh của luật này. Vậy rốt cuộc là có được tự ý khoan giếng không, hay phải xin phép gì không? Tôi đang rất băn khoăn.”
Quy định pháp luật về Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Mường Lát, Thanh Hóa, thuộc diện hộ cận nghèo. Chúng tôi đã có 2 con và muốn kế hoạch hóa để đảm bảo nuôi dạy các cháu tốt hơn, nhưng chi phí cho các biện pháp tránh thai khá tốn kém. Không biết nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho trường hợp như chúng tôi không ạ?”
Rừng trồng và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở huyện Trấn Yên, Yên Bái. Gia đình tôi có một diện tích đất đã trồng rừng keo được hơn 10 năm rồi. Giờ tôi muốn bán gỗ hoặc chuyển một phần đất đó để xây dựng chuồng trại chăn nuôi thì có được không? Tôi nghe nói có khái niệm 'rừng trồng' nhưng không rõ nó khác gì rừng tự nhiên và có quy định gì đặc biệt khi khai thác không ạ?”
Dịch vụ dân số và quyền tiếp cận
“Chị H.T.L ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, là công nhân may, đang mang thai lần 2. Chị muốn tìm hiểu về các dịch vụ tư vấn kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản sau sinh nhưng khi đến trung tâm y tế phường thì được thông báo là chỉ ưu tiên người có hộ khẩu tại phường. Chị thắc mắc liệu mình có bị phân biệt đối xử không và có quyền được tiếp cận các dịch vụ này không?”
Xử lý chướng ngại vật ăng-ten trong hành lang an toàn kỹ thuật quân sự
“Tôi là nông dân ở Biên Hòa, Đồng Nai. Gia đình tôi có một trang trại trồng cây ăn trái đã lâu năm. Gần đây, tôi nhận được thông báo từ đơn vị quân sự gần đó yêu cầu chặt bỏ một số cây ăn trái cao trong vườn vì chúng nằm trong hành lang an toàn kỹ thuật của hệ thống ăng-ten quân sự và bị coi là 'chướng ngại vật ăng-ten'. Tôi rất lo lắng vì đây là nguồn thu nhập chính của gia đình. Tôi muốn biết liệu yêu cầu này có đúng luật không và tôi có được bồi thường khi phải chặt bỏ cây không?”
Quy định pháp luật về khai thác nước nóng thiên nhiên
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, ở huyện Lâm Hà, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất rộng, gần đây khoan giếng thì thấy có mạch nước nóng phun lên, nhiệt độ khá cao. Nghe nói nước nóng thiên nhiên có thể dùng để kinh doanh du lịch hoặc sưởi ấm nhà kính. Tôi muốn hỏi là nếu tôi muốn khai thác cái mạch nước nóng này để làm du lịch suối khoáng thì có cần xin phép gì không? Và nó có được coi là khoáng sản không, có bị quản lý như khai thác khoáng sản khác không?”
Sức chở người của phương tiện đường thủy nội địa
“Tôi là chủ một doanh nghiệp du lịch ở Hạ Long, chuyên tổ chức các tour tham quan vịnh bằng tàu nhỏ. Gần đây, tôi có nhận một đoàn khách gia đình, trong đó có vài cháu nhỏ dưới 1 tuổi. Tôi băn khoăn không biết khi tính sức chở người của phương tiện, những cháu bé này có được tính vào hay không, để tránh bị phạt nếu chở quá số người quy định.”
Quy định về Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, đang làm việc trong lĩnh vực xã hội tại Hà Nội. Tôi có ý định mở một trung tâm cộng đồng nhỏ để tổ chức các buổi nói chuyện về sức khỏe sinh sản, tư vấn kế hoạch hóa gia đình và hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại địa phương. Tôi băn khoăn không biết các hoạt động này có được xếp vào 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và tôi cần lưu ý gì để hoạt động đúng pháp luật?”
Hoạt động thủy sản và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, một ngư dân ở Cà Mau. Gia đình tôi đã làm nghề đánh bắt cá và nuôi tôm mấy chục năm. Gần đây, tôi nghe nói có nhiều quy định mới về "hoạt động thủy sản" và muốn hỏi liệu việc đánh bắt, nuôi tôm, và bán sản phẩm cho thương lái hay xuất khẩu có được coi là "hoạt động thủy sản" theo luật không. Tôi lo lắng không tuân thủ các quy định này sẽ bị phạt.”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và vai trò trong cộng đồng
“Chào luật sư, bố tôi là ông H.V.A, 70 tuổi, ở Quận 3, TP.HCM, vừa về hưu được vài năm. Trước đây ông rất năng động, tham gia nhiều hoạt động xã hội. Nhưng gần đây, ông ít ra ngoài, hay than buồn chán, cảm thấy mình không còn đóng góp được gì cho gia đình, xã hội nữa. Tôi lo ông bị trầm cảm và muốn tìm cách giúp ông duy trì sự tương tác xã hội. Pháp luật có quy định gì hỗ trợ người cao tuổi như bố tôi không ạ?”
Di sản tư liệu và quyền sở hữu, bảo quản
“Tôi là anh Hùng, ở thành phố Huế. Gia đình tôi có lưu giữ nhiều tài liệu cổ, từ các bức thư tay của ông cố gửi cho bà cố thời Pháp thuộc, đến những cuốn sổ ghi chép gia phả, rồi cả những đoạn phim tư liệu đen trắng về cuộc sống ở Huế những năm 50-60. Gần đây, tôi nghe nói về khái niệm 'Di sản tư liệu' và tôi tự hỏi liệu những tài liệu của gia đình tôi có được coi là di sản tư liệu không? Nếu có thì quyền sở hữu và trách nhiệm của gia đình tôi đối với chúng sẽ như thế nào, và liệu có cần phải đăng ký hay bảo quản theo quy định nào không?”
Khoáng sản độc hại và quy định về môi trường
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở xã Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Gần đây có một dự án khai thác khoáng sản mới ở gần đất nông nghiệp của gia đình tôi. Tôi nghe nói có nguy cơ phát tán 'khoáng sản độc hại' ra môi trường. Tôi rất lo lắng không biết 'khoáng sản độc hại' là gì và liệu đất đai, nguồn nước của gia đình tôi có bị ảnh hưởng không, đặc biệt là khi tôi trồng trọt và nuôi cá. Chuyên gia có thể giải thích giúp tôi không?”
Quy định xây dựng và quản lý vật tư tại điểm dân cư nông thôn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở xã An Bình, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi sống trong một **điểm dân cư nông thôn** đã lâu. Sắp tới tôi muốn xây một cái kho nhỏ để chứa nông cụ và một số vật tư làm vườn. Tôi nghe nói có nhiều quy định về xây dựng và cả những vật dụng có thể bị coi là nguy hiểm. Liệu cái kho của tôi có cần giấy phép gì không, và tôi có phải lo lắng về mấy cái bình xịt thuốc sâu hay mấy cái cuốc xẻng cũ không?”
Quy định về chấm dứt biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.T, ở TP. Hồ Chí Minh. Em trai tôi trước đây là công nhân, không may mắc bệnh tâm thần và đã có hành vi gây nguy hiểm cho xã hội. Tòa án đã ra quyết định buộc em tôi phải đi chữa bệnh bắt buộc. Gia đình chúng tôi rất lo lắng và muốn biết, khi nào thì em tôi có thể được về nhà và thủ tục để chấm dứt việc chữa bệnh bắt buộc này là như thế nào ạ?”
Quản lý và bảo vệ môi trường lưu vực sông
“Anh N.V.H, một nông dân nuôi trồng thủy sản tại Cần Thơ, đang rất lo lắng về tình trạng ô nhiễm nguồn nước sông ngày càng nghiêm trọng. Nước sông bị đục, có mùi lạ khiến cá tôm chết hàng loạt, ảnh hưởng nặng nề đến vụ mùa và thu nhập của gia đình. Anh nghe nói về "lưu vực sông" nhưng không rõ khái niệm này có ý nghĩa gì và pháp luật có quy định nào để bảo vệ người dân như anh khỏi tình trạng ô nhiễm này không?”
Giá trị rừng và hệ sinh thái rừng
“Tôi là anh Hùng, một nông dân ở huyện Đạ Huoai, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một diện tích rừng trồng keo đã lâu năm, giờ có dự án làm đường đi qua nên cần giải tỏa một phần. Tôi nghe nói là sẽ được đền bù theo 'giá trị rừng', nhưng không rõ cái 'giá trị rừng' này bao gồm những gì và được tính toán ra sao. Liệu có phải chỉ tính mỗi giá gỗ không thôi không?”
Kết cấu hạ tầng đường sắt và trách nhiệm quản lý
“Chào luật sư, tôi là bác Hùng, một nông dân ở huyện Bến Lức, Long An. Mấy năm nay có dự án mở rộng đường sắt chạy qua gần ruộng nhà tôi. Tôi nghe nói đến 'kết cấu hạ tầng đường sắt' mà không rõ nó bao gồm những gì, liệu có ảnh hưởng đến việc canh tác hay lối đi của gia đình tôi không? Tôi lo lắng về ranh giới và các quy định an toàn.”
Giống cây trồng và quy định pháp luật liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đang trồng giống bưởi da xanh mới, nghe nói là có năng suất cao và kháng bệnh tốt. Tôi muốn hỏi là giống cây trồng này có được pháp luật bảo vệ không, và nếu tôi muốn nhân rộng hay bán giống thì cần lưu ý gì để không vi phạm pháp luật? Tôi cũng lo lắng về việc giống cây của mình có bị người khác sao chép không.”