Quy định pháp luật về khai thác nước nóng thiên nhiên
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, ở huyện Lâm Hà, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất rộng, gần đây khoan giếng thì thấy có mạch nước nóng phun lên, nhiệt độ khá cao. Nghe nói nước nóng thiên nhiên có thể dùng để kinh doanh du lịch hoặc sưởi ấm nhà kính. Tôi muốn hỏi là nếu tôi muốn khai thác cái mạch nước nóng này để làm du lịch suối khoáng thì có cần xin phép gì không? Và nó có được coi là khoáng sản không, có bị quản lý như khai thác khoáng sản khác không?”
Trả lời
Nước nóng thiên nhiên và quy định pháp luật liên quan
Kính chào Ông N.V.H,
Trường hợp gia đình ông phát hiện mạch nước nóng thiên nhiên là một thông tin thú vị và có tiềm năng phát triển. Về câu hỏi của ông liên quan đến việc khai thác, cần làm rõ các quy định pháp luật hiện hành.
Theo định nghĩa, nước nóng thiên nhiên là nước thiên nhiên dưới đất, có nơi lộ trên mặt đất, luôn có nhiệt độ tại nguồn đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam hoặc tiêu chuẩn nước ngoài được phép áp dụng tại Việt Nam.
Trước đây, theo Luật Khoáng sản số 60/2010/QH12, nước nóng thiên nhiên (cùng với dầu khí và nước thiên nhiên không phải nước khoáng) được quy định là không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật này
[1]. Điều này có nghĩa là các quy định chung về điều tra cơ bản, thăm dò, khai thác khoáng sản theo Luật Khoáng sản 2010 sẽ không áp dụng trực tiếp cho nước nóng thiên nhiên.Tuy nhiên, với sự phát triển của hệ thống pháp luật, các văn bản hướng dẫn thi hành luật mới hơn đã có những quy định cụ thể hơn. Ví dụ, Nghị định số 193/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và khoáng sản đã đề cập trực tiếp đến việc khai thác nước nóng thiên nhiên. Nghị định này quy định về ranh giới khu vực khai thác khoáng sản đối với nước khoáng, nước nóng thiên nhiên là phạm vi diện tích trên bề mặt được giới hạn bởi các đoạn thẳng nối các điểm khép góc; phạm vi này được xác định trên cơ sở bảo đảm an toàn công trình khai thác và vệ sinh nguồn nước tại giếng khoan, cụm giếng khoan hoặc mạch lộ tự nhiên được thể hiện trong dự án đầu tư khai thác khoáng sản
[3]. Điều này cho thấy hoạt động khai thác nước nóng thiên nhiên hiện nay vẫn chịu sự quản lý và cần tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động khoáng sản, đặc biệt là về quy hoạch và cấp phép khai thác.Điều kiện và thủ tục khai thác nước nóng thiên nhiên
Mặc dù Luật Khoáng sản 2010 ban đầu loại trừ nước nóng thiên nhiên ra khỏi phạm vi điều chỉnh, nhưng việc khai thác tài nguyên này để kinh doanh (như du lịch suối khoáng) chắc chắn sẽ cần phải tuân thủ các quy định về cấp phép khai thác tài nguyên nước và các quy định về đầu tư, xây dựng, bảo vệ môi trường.
Cụ thể, ông sẽ cần phải: * Lập dự án đầu tư khai thác nước nóng thiên nhiên cho mục đích kinh doanh. * Xin cấp phép khai thác tài nguyên nước theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước. Đây là một loại tài nguyên đặc biệt, và việc khai thác cần được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép. * Xác định ranh giới khu vực khai thác theo quy định tại Nghị định 193/2025/NĐ-CP, đảm bảo an toàn công trình và vệ sinh nguồn nước
[3]. * Tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên, an toàn lao động và các quy định khác liên quan đến hoạt động kinh doanh du lịch.Nguyên tắc chung khi thực hiện hoạt động khai thác
Khi tiến hành bất kỳ hoạt động khai thác tài nguyên nào, kể cả nước nóng thiên nhiên, cần phải tuân thủ các nguyên tắc chung nhằm đảm bảo phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Các nguyên tắc này bao gồm việc hoạt động khai thác phải phù hợp với chiến lược, quy hoạch, gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên và các tài nguyên thiên nhiên khác; đồng thời phải được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cho phép
[2].Ông Hùng nên liên hệ với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng để được hướng dẫn cụ thể về các thủ tục, hồ sơ cần thiết cho việc xin phép khai thác nước nóng thiên nhiên tại địa phương mình.