Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền tài sản đối với dữ liệu số
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng online nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một cựu nhân viên đã nghỉ việc đang sử dụng danh sách khách hàng và thông tin mua sắm của cửa hàng tôi để bán hàng cho một đối thủ cạnh tranh. Tôi muốn hỏi liệu tôi có quyền sở hữu đối với những dữ liệu khách hàng này không? Tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình theo pháp luật?”
Quy định về séc ngoại tệ và quyền của người thụ hưởng
“Chào chuyên gia, tôi là chủ cửa hàng thủ công mỹ nghệ ở Đà Nẵng. Gần đây, tôi nhận được một tờ séc bằng USD từ một đối tác nước ngoài để thanh toán tiền hàng. Tôi là người đang cầm tờ séc này và là người được ghi tên trên đó. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể thanh toán tờ séc này ở Việt Nam không, và có những quy định gì đặc biệt về việc chuyển nhượng tờ séc ngoại tệ này cho người khác không, vì tôi nghe nói séc ngoại tệ không được chuyển nhượng?”
Quyền tiếp cận dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H. ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang làm công nhân may. Gần đây tôi muốn đi khám sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình nhưng một số phòng khám tư nhân nói tôi phải trả phí rất cao, còn phòng khám công thì thường xuyên hết thuốc hoặc không có bác sĩ chuyên khoa. Tôi nghe nói có quy định về dịch vụ dân số nhưng không biết có được hỗ trợ gì không, hay có bị phân biệt đối xử vì thu nhập thấp không?”
Hành vi hành chính và quyền của doanh nghiệp trong thủ tục hải quan
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hà Nội chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, chúng tôi gặp khó khăn khi làm thủ tục thông quan một lô hàng sữa bột. Cán bộ hải quan yêu cầu bổ sung nhiều giấy tờ mà trước đây không có, khiến lô hàng bị chậm trễ và phát sinh chi phí lưu kho. Tôi muốn hỏi liệu hành động này của cán bộ hải quan có phải là một 'hành vi hành chính' không và chúng tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quản lý tổng hợp tài nguyên biển và hải đảo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hưng, chủ một cơ sở nuôi trồng thủy sản nhỏ ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Gần đây, tôi thấy có nhiều dự án du lịch, điện gió trên biển được cấp phép ồ ạt, làm tôi lo lắng về môi trường biển và nguồn lợi thủy sản của mình. Tôi nghe nói có khái niệm 'Quản lý tổng hợp tài nguyên biển và hải đảo' nhưng không rõ nó có giúp bảo vệ lợi ích của người dân như chúng tôi không, và liệu các dự án đó có tuân thủ quy định này không? Tôi muốn biết làm sao để đóng góp ý kiến hoặc bảo vệ quyền lợi của mình.”
Quản lý khoáng sản chiến lược, quan trọng
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một trang trại ở huyện X, tỉnh Hòa Bình. Gần đây, có thông tin về việc quy hoạch khai thác một loại khoáng sản được cho là 'chiến lược' ngay sát đất nhà tôi. Tôi không rõ khoáng sản chiến lược là gì và liệu việc khai thác này có ảnh hưởng đến quyền lợi của gia đình tôi không, đặc biệt là khi nó liên quan đến an ninh quốc gia như họ nói?”
Quyền sưu tập di sản văn hóa và tem bưu chính
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, hiện đang kinh doanh đồ cổ ở phố Hàng Bạc, Hà Nội. Tôi có niềm đam mê lớn với việc sưu tập các hiện vật cổ, di vật lịch sử và cả tem bưu chính. Tôi muốn hỏi là pháp luật có cho phép tôi sưu tập những thứ này không? Liệu có giới hạn nào về loại hình hay số lượng mà tôi được phép giữ trong bộ sưu tập của mình không, đặc biệt là với những món đồ có giá trị lịch sử cao?”
Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
“Chào luật sư, tôi là chủ một hợp tác xã nhỏ ở Đà Nẵng. Hiện tại, chúng tôi đang muốn mở rộng sản xuất và cần xin một số giấy phép liên quan đến đất đai. Tôi không rõ là mình phải làm việc với Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng hay là một cấp nào khác. Nhiều khi nghe nói "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh" tôi lại băn khoăn không biết đó có phải là Ủy ban nhân dân thành phố mình không, hay là chỉ dành cho các tỉnh thôi? Mong luật sư giải đáp giúp tôi ạ.”
Quy định pháp luật về Mã nguồn và Phần mềm mã nguồn mở
“Chào chuyên gia, tôi là lập trình viên tự do ở Hà Nội. Hiện tôi đang hợp tác với một bảo tàng nhỏ ở khu vực phố cổ để xây dựng hệ thống số hóa các hiện vật. Tôi đang cân nhắc sử dụng một số thành phần mã nguồn mở cho dự án này. Chuyên gia cho tôi hỏi, về mặt pháp lý, có quy định cụ thể nào về 'mã nguồn' hay việc sử dụng 'mã nguồn mở' ở Việt Nam không, đặc biệt là trong lĩnh vực di sản văn hóa? Tôi lo lắng về vấn đề bản quyền và tuân thủ pháp luật.”
Quy định về việc Nhà nước thu hồi đất
“Chào luật sư, gia đình tôi có một mảnh đất ở quận Hoàng Mai, Hà Nội, đang dùng để kinh doanh cửa hàng vật liệu xây dựng. Gần đây có thông tin là Nhà nước sẽ thu hồi đất của chúng tôi để mở rộng đường. Tôi rất lo lắng không biết quyền lợi của mình sẽ được đảm bảo như thế nào, liệu có được bồi thường thỏa đáng không và quy trình này diễn ra như thế nào ạ?”
Quyền sống độc lập của người khuyết tật
“Chào luật sư, tôi là một người khuyết tật vận động ở Quận 3, TP.HCM. Tôi muốn chuyển ra ở riêng để tự lập, tự mình quyết định mọi thứ nhưng gia đình tôi lo lắng và không đồng ý. Họ nói tôi cần người chăm sóc và không thể tự lo cho bản thân. Tôi muốn biết pháp luật có bảo vệ quyền được sống độc lập của tôi không và tôi có thể làm gì để thực hiện mong muốn này?”
Hoạt động giám sát chuyên đề của Quốc hội và Hội đồng nhân dân
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở quận Hoàng Mai, Hà Nội. Gần đây, khu phố tôi có dự án xây dựng một khu dân cư mới và tôi thấy có nhiều vấn đề phát sinh về môi trường, tiếng ồn. Tôi nghe nói có hoạt động giám sát chuyên đề của các cơ quan nhà nước, vậy hoạt động này là gì và liệu có giúp giải quyết những bức xúc của người dân chúng tôi không? Tôi muốn hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình trong quá trình này.”
Kế hoạch hóa gia đình: Quyền và Hỗ trợ
“Tôi là vợ chồng trẻ ở huyện miền núi, mới có một cháu và muốn kế hoạch hóa gia đình để tập trung làm ăn, nuôi dạy con tốt hơn. Nhưng điều kiện kinh tế gia đình còn khó khăn, không biết vợ chồng tôi có được Nhà nước hỗ trợ gì về các biện pháp tránh thai hay chi phí khám không? Vợ chồng tôi có quyền tự quyết định số con không hay phải theo quy định nào?”
Thẩm quyền của người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi có một cửa hàng thực phẩm sạch ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Mới đây có đoàn thanh tra chuyên ngành về an toàn thực phẩm đến kiểm tra. Họ yêu cầu tôi cung cấp rất nhiều giấy tờ và còn dọa phạt tiền nếu không hợp tác. Tôi muốn hỏi, những người này có thẩm quyền đến đâu, họ có được phép phạt tiền hay tịch thu hàng hóa của tôi không? Tôi thấy họ không phải là Chánh Thanh tra.”
Quyền tiếp cận cho người khuyết tật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là T.T.H, 32 tuổi, sống ở Quận 1, TP.HCM. Tôi bị liệt nửa người và phải di chuyển bằng xe lăn. Gần đây tôi gặp khó khăn khi muốn đi xem phim ở một trung tâm thương mại mới mở hoặc vào một số quán cà phê, vì không có lối đi dành cho xe lăn hoặc nhà vệ sinh không phù hợp. Tôi muốn biết quyền "tiếp cận" của người khuyết tật như tôi được pháp luật quy định như thế nào và tôi có thể yêu cầu những gì để được hòa nhập cộng đồng tốt hơn?”
Gia hạn sử dụng đất nông nghiệp
“Tôi là Anh N.V.H, một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã canh tác trên mảnh đất nông nghiệp này gần 50 năm rồi, giờ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sắp hết hạn vào cuối năm nay. Tôi lo lắng không biết có được **gia hạn sử dụng đất** để tiếp tục làm nông không, và thủ tục để làm việc này có phức tạp lắm không, vì đây là nguồn sống chính của cả nhà.”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong thi hành án
“Anh N.V.H ở Quận 1, TP.HCM, là chủ một cửa hàng kinh doanh phụ tùng ô tô. Anh ấy vừa nhận được quyết định thi hành án liên quan đến một khoản nợ cũ. Anh H. không rõ ngoài anh và chủ nợ, còn ai có thể được coi là "người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan" trong vụ việc này không, và vai trò của họ sẽ như thế nào. Anh cũng băn khoăn liệu có luật nào khác quy định về các bên liên quan mà anh cần biết không, đặc biệt là khi có thể có tài sản chung hoặc các vấn đề phát sinh khác.”
Cấp Giấy chứng nhận phơi nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là y tá ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai. Hôm qua, trong lúc lấy máu cho một bệnh nhân HIV dương tính, tôi không may bị kim tiêm đâm vào tay. Tôi rất lo lắng về nguy cơ phơi nhiễm. Tôi nghe nói có giấy chứng nhận phơi nhiễm HIV do tai nạn nghề nghiệp. Vậy tôi cần làm gì để được cấp giấy này và quyền lợi của tôi là gì?”
Quyền được hội chuẩn trong khám bệnh, chữa bệnh
“Chào luật sư, tôi là chị N.T.H, một giáo viên ở Hà Nội. Gần đây tôi bị một căn bệnh khá phức tạp, các bác sĩ đang thảo luận về phương án điều trị. Tôi nghe nói có hình thức 'hội chuẩn' để nhiều bác sĩ cùng xem xét. Vậy tôi có quyền yêu cầu hội chuẩn không và pháp luật quy định về việc này như thế nào? Tôi lo lắng về tình trạng sức khỏe của mình nên muốn được tham vấn kỹ lưỡng nhất.”
Thẩm quyền của cơ quan sử dụng cán bộ, công chức
“Tôi là anh H.V.L, 58 tuổi, công chức tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương. Sắp tới tôi đến tuổi nghỉ hưu, nhưng cơ quan tôi có vẻ muốn giữ tôi lại thêm vài năm vì thiếu nhân sự có kinh nghiệm. Tôi muốn hỏi là **cơ quan sử dụng cán bộ, công chức** của tôi có quyền quyết định việc này không, và họ cần căn cứ vào đâu để làm vậy?”
Quyền tham gia xã hội của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cô Hạnh, năm nay đã 72 tuổi, sống ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Dù đã về hưu nhưng tôi vẫn rất minh mẫn và muốn đóng góp cho cộng đồng. Gần đây, tôi nghe mấy đứa cháu nói người già như tôi thì nên ở nhà nghỉ ngơi thôi, đừng tham gia mấy chuyện xã hội nữa. Tôi muốn hỏi, liệu pháp luật có công nhận **năng lực xã hội** của những người cao tuổi như tôi không, đặc biệt là quyền tham gia vào các hoạt động chính trị như bầu cử?”
Quyền thuê đất và chuyển nhượng quyền thuê trong hợp đồng thuê đất
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi có thuê đất của Nhà nước trả tiền thuê hàng năm để xây xưởng. Bây giờ tôi muốn mở rộng kinh doanh sang lĩnh vực khác nên muốn bán lại cái xưởng này cùng với quyền thuê đất cho một đối tác. Luật sư cho tôi hỏi, tôi có được phép bán cái 'quyền thuê trong hợp đồng thuê đất' này không? Và người mua có được tiếp tục thuê đất như tôi không?”
Hoạt động và Lao động của Tổ chức nước ngoài tại Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, hiện đang làm quản lý dự án cho một tổ chức phi chính phủ nước ngoài có trụ sở tại Mỹ, hoạt động tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật mà tổ chức của tôi phải tuân thủ khi làm việc ở Việt Nam, cũng như quyền lợi và nghĩa vụ của tôi với tư cách là người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức này. Liệu có sự khác biệt nào so với làm việc cho công ty trong nước không?”
Hoạt động thông tin tín dụng và quyền lợi khách hàng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi có làm hồ sơ vay vốn kinh doanh ở vài ngân hàng nhưng chưa được duyệt. Tôi nghe nói các ngân hàng chia sẻ thông tin tín dụng của khách hàng cho nhau. Tôi lo lắng không biết thông tin của mình có bị lộ ra ngoài hay bị dùng sai mục đích không? Quyền lợi của tôi trong việc này là gì ạ?”