Quyền sống độc lập của người khuyết tật
“Chào luật sư, tôi là một người khuyết tật vận động ở Quận 3, TP.HCM. Tôi muốn chuyển ra ở riêng để tự lập, tự mình quyết định mọi thứ nhưng gia đình tôi lo lắng và không đồng ý. Họ nói tôi cần người chăm sóc và không thể tự lo cho bản thân. Tôi muốn biết pháp luật có bảo vệ quyền được sống độc lập của tôi không và tôi có thể làm gì để thực hiện mong muốn này?”
Trả lời
Quyền sống độc lập của người khuyết tật theo pháp luật
Chị H thân mến, mong muốn được sống độc lập, tự chủ trong cuộc sống của chị là một quyền chính đáng và được pháp luật Việt Nam bảo vệ. Khái niệm "sống độc lập" được hiểu là việc người khuyết tật được tự chủ quyết định những vấn đề có liên quan đến cuộc sống của chính bản thân mình.
Nhà nước Việt Nam luôn quan tâm và có nhiều chính sách, nghị quyết nhằm đảm bảo quyền lợi cho mọi công dân, trong đó có người khuyết tật
[2], [3]. Cụ thể, Luật Người khuyết tật 2010 đã quy định rõ ràng về vấn đề này. Điều 5 của Luật này về Chính sách của Nhà nước đối với người khuyết tật đã nêu rõ tại Khoản 5 rằng Nhà nước "Tạo điều kiện để người khuyết tật được chỉnh hình, phục hồi chức năng; khắc phục khó khăn, sống độc lập và hòa nhập cộng đồng" [1].Điều này khẳng định rằng Nhà nước có trách nhiệm tạo ra môi trường và điều kiện thuận lợi để người khuyết tật như chị có thể tự mình quyết định và quản lý cuộc sống của mình, không bị phụ thuộc hoàn toàn vào người khác.
Hỗ trợ từ Nhà nước và cộng đồng
Để thực hiện quyền sống độc lập, Nhà nước thông qua các chính sách đã tạo điều kiện cho người khuyết tật trong nhiều lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, giáo dục, dạy nghề, việc làm, tiếp cận công trình công cộng và công nghệ thông tin, tham gia giao thông
[1]. Các chính sách này nhằm giúp người khuyết tật có đầy đủ năng lực và phương tiện để tự lo cho bản thân, giảm bớt sự phụ thuộc.Ngoài ra, pháp luật cũng khuyến khích các hoạt động trợ giúp người khuyết tật và tạo điều kiện để các tổ chức của người khuyết tật, tổ chức vì người khuyết tật hoạt động
[1]. Điều này có nghĩa là chị có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội, hội người khuyết tật để được tư vấn, hỗ trợ về kỹ năng sống, tìm kiếm việc làm hoặc các dịch vụ hỗ trợ khác để chuẩn bị cho cuộc sống độc lập.Lời khuyên cho trường hợp của chị
Việc gia đình chị lo lắng là điều dễ hiểu, xuất phát từ tình yêu thương và sự quan tâm. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chị không có khả năng tự chủ. Để thuyết phục gia đình và chuẩn bị tốt nhất cho cuộc sống độc lập, chị có thể:
* Trao đổi thẳng thắn với gia đình: Giải thích rõ mong muốn và kế hoạch của chị. Chị có thể trình bày về các kỹ năng chị đã có, các giải pháp chị dự định thực hiện để giải quyết các khó khăn (ví dụ: công việc, tài chính, cách di chuyển, các thiết bị hỗ trợ). * Tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp: Chị có thể tìm đến các trung tâm tư vấn, tổ chức hỗ trợ người khuyết tật để được hướng dẫn về các kỹ năng sống độc lập, các quyền lợi và nguồn lực mà chị có thể tiếp cận. Việc này cũng giúp chị có thêm sự tự tin và kiến thức để chia sẻ với gia đình. * Xây dựng kế hoạch cụ thể: Lập một kế hoạch chi tiết về tài chính, nơi ở, các dịch vụ hỗ trợ cần thiết (nếu có), và cách chị sẽ quản lý cuộc sống hàng ngày. Kế hoạch này sẽ giúp gia đình chị thấy được sự chuẩn bị nghiêm túc của chị.
Pháp luật luôn ủng hộ và tạo điều kiện cho người khuyết tật được sống độc lập và hòa nhập cộng đồng. Chị hoàn toàn có quyền và khả năng để theo đuổi mong muốn này.