Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khái niệm và quy định về Đường sân bay
“Tôi là anh Hùng, chủ một trang trại nhỏ ở xã Bình Sơn, Long Thành, Đồng Nai. Gần đây, tôi nghe nói có dự án làm một con đường mới đi qua khu vực của tôi, và có thông tin là con đường này sẽ được quy hoạch thành 'đường sân bay'. Tôi không hiểu 'đường sân bay' là gì và liệu việc này có ảnh hưởng gì đến đất đai, việc canh tác của gia đình tôi không? Liệu có phải đất của tôi sẽ bị thu hồi không?”
Quy định về Kho đạn dược
“Tôi là ông N.V.A, một nông dân ở Bình Phước. Đất nhà tôi nằm sát một khu đất quân sự, và gần đây tôi thấy có nhiều hoạt động xây dựng lớn, nghe nói là đang xây một kho đạn dược. Tôi rất lo lắng về sự an toàn cho gia đình và việc canh tác đất đai của mình. Liệu có quy định pháp luật nào về việc sống gần khu vực này không, và quyền lợi của người dân như tôi sẽ được đảm bảo như thế nào?”
Xác định và quản lý nơi cư trú của loài
“Anh H.V.T, một nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai, đang muốn chuyển đổi một phần đất rừng sản xuất của gia đình để trồng cây ăn trái. Tuy nhiên, anh nghe nói khu vực này có thể là nơi sinh sống của một loài chim quý hiếm. Anh lo lắng liệu việc này có bị cấm hay hạn chế gì không, và làm thế nào để biết chính xác nơi cư trú của loài đó được xác định như thế nào theo pháp luật.”
Phân loại và Quy định áp dụng cho Không gian đô thị, nông thôn
“Chào chuyên gia, tôi là một người dân sống ở vùng ven thành phố Đà Nẵng. Gia đình tôi có một mảnh đất rộng đang muốn chuyển đổi để làm khu du lịch sinh thái nhỏ. Vấn đề là khu vực của tôi đang ở ranh giới giữa đô thị và nông thôn, nên tôi không biết chính xác mình phải tuân theo quy định về **không gian đô thị** hay **không gian nông thôn**. Tôi nên hỏi cơ quan nào để làm thủ tục và liệu các quy định có khác biệt nhiều không?”
Hoạt động ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn
“Gia đình tôi sống ở Đà Nẵng, năm nào cũng lo bão lũ. Năm ngoái có đợt lũ lớn, tôi thấy lực lượng cứu hộ đến chậm, không biết trách nhiệm của ai. Tôi muốn hỏi, những hoạt động ứng phó thiên tai, tìm kiếm cứu nạn này được quy định như thế nào, ai là người chịu trách nhiệm chính và người dân như chúng tôi cần làm gì để phối hợp?”
Bờ bao thủy lợi
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Cái Nước, Cà Mau. Gia đình tôi có mấy công đất trồng lúa và nuôi tôm. Gần đây, xã có thông báo sẽ xây dựng một cái bờ bao thủy lợi mới chạy ngang qua một phần đất của tôi. Tôi không rõ cái bờ bao này là công trình gì, có phải là tài sản nhà nước không, và liệu tôi có được bồi thường gì không khi đất bị ảnh hưởng? Tôi lo lắng lắm, mong luật sư tư vấn giúp.”
Quyền lựa chọn nơi cư trú của công dân
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi có 4 người, vợ chồng tôi và hai con nhỏ. Chúng tôi đang tính toán chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh để tìm việc làm công nhân, mong muốn có cuộc sống tốt hơn cho các con. Tôi nghe nói di cư phải có giấy tờ, thủ tục gì đó. Luật sư cho tôi hỏi, việc gia đình tôi chuyển từ Bến Tre lên TP.HCM có được pháp luật cho phép không? Có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không ạ?”
Quản lý rừng bền vững theo pháp luật lâm nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Hùng ở vùng núi Lâm Đồng. Gia đình tôi được giao khoán một diện tích đất rừng khá lớn, và chúng tôi cũng đang trồng thêm một số cây dược liệu dưới tán rừng. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'quản lý rừng bền vững' và các quy định mới. Tôi không rõ liệu việc này có ảnh hưởng đến quyền khai thác lâm sản phụ hoặc các hoạt động canh tác hiện tại của gia đình tôi không, và làm sao để đảm bảo mình tuân thủ đúng quy định?”
Khái niệm và chính sách đối với cư dân biên giới hai bên
“Chào luật sư, tôi tên Hùng, ở thị trấn Đồng Đăng, Lạng Sơn. Gia đình tôi có truyền thống buôn bán nhỏ qua cửa khẩu. Tôi nghe nói có chính sách ưu đãi cho 'cư dân biên giới hai bên' nhưng không rõ mình có thuộc đối tượng này không, vì thị trấn tôi không phải là xã sát đường biên giới trực tiếp. Liệu tôi có được hưởng các quyền lợi đó không?”
Chế độ đối với phu nhân/phu quân của thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là vợ của anh Hùng, anh ấy sắp được cử đi công tác nhiệm kỳ ở Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp. Chúng tôi đang băn khoăn không biết liệu tôi có được đi theo anh ấy và có được hưởng các chế độ gì không, vì tôi nghe nói có thuật ngữ 'phu nhân/phu quân'. Gia đình tôi ở Quận 1, TP.HCM, tôi hiện là giáo viên mầm non. Tôi 32 tuổi.”
Chất lượng dân số và trách nhiệm của công dân, Nhà nước
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đây. Chị đang làm giáo viên mầm non, thấy mấy phụ huynh bây giờ quan tâm nhiều đến việc phát triển toàn diện cho con cái, từ dinh dưỡng đến học hành. Chị nghe nói có khái niệm "chất lượng dân số" trong luật, không biết nó có liên quan gì đến việc nuôi dạy con cái của mình không, và Nhà nước có hỗ trợ gì để nâng cao chất lượng này không? Chị đang tuổi 35, cũng muốn tìm hiểu để áp dụng cho gia đình mình.”
Chính sách khuyến khích duy trì mức sinh thay thế
“Chào Tuvannhanh, vợ chồng tôi đang sống ở quận Cầu Giấy, Hà Nội và cả hai đều làm trong ngành công nghệ. Chúng tôi đang có một bé, và cũng đang cân nhắc có thêm bé thứ hai. Gần đây, tôi hay nghe tin tức về việc dân số Việt Nam đang già đi nhanh chóng và cần duy trì 'mức sinh thay thế'. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' là gì và liệu Nhà nước có chính sách cụ thể nào để khuyến khích các gia đình như chúng tôi sinh thêm con không? Liệu có hỗ trợ gì không?”
Điểm đấu nối hệ thống thoát nước
“Gia đình tôi ở quận Bình Thạnh, TP.HCM mới xây nhà xong, giờ muốn xả nước thải sinh hoạt vào hệ thống thoát nước chung của thành phố thì phải làm sao? Tôi nghe nói có "điểm đấu nối" nhưng không rõ là gì và thủ tục ra sao. Liệu có phải xin phép hay đăng ký gì không?”
Quy định về ranh giới hệ thống ăng-ten quân sự
“Chào luật sư, gia đình tôi có mảnh đất ở Hòa Vang, Đà Nẵng, gần khu vực có mấy cái ăng-ten quân sự lớn. Sắp tới tôi định xây thêm một nhà kho nhỏ để chứa nông sản nhưng nghe nói có quy định về 'mép ngoài hệ thống ăng-ten quân sự' gì đó. Tôi không rõ cái này là gì và liệu việc xây dựng của tôi có bị ảnh hưởng không, cần phải làm gì để không vi phạm pháp luật?”
Quy định pháp luật về chôn cất một lần
“Chị tôi vừa mất, gia đình tôi muốn an táng chị theo hình thức **chôn cất một lần** vĩnh viễn tại nghĩa trang ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi nghe nói có quy định về diện tích đất tối đa cho phần mộ. Xin hỏi quy định cụ thể về việc này là như thế nào để gia đình tôi chuẩn bị cho phù hợp?”
Cơ cấu biểu giá bán lẻ điện
“Anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Quận 10, TP.HCM, thấy hóa đơn tiền điện tháng này cao ngất ngưởng. Anh thắc mắc tại sao xưởng của anh lại phải trả giá điện khác so với hộ gia đình bên cạnh, dù lượng điện tiêu thụ có vẻ tương đương. Anh muốn biết liệu có quy định nào về việc này không.”
Quy định về Hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động
“Gia đình tôi ở xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam có một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Gần đây, có đơn vị đến khảo sát và dự định dựng một cột ăng ten viễn thông rất lớn ngay trước cửa hàng, che khuất tầm nhìn và có vẻ chiếm một phần vỉa hè. Tôi rất lo lắng việc này sẽ ảnh hưởng đến việc kinh doanh và an toàn. Không biết những công trình như vậy có cần xin phép hay tuân thủ quy định gì không, và quyền lợi của người dân như tôi được bảo vệ thế nào?”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là Trưởng thôn ở xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy số lượng bé trai sinh ra ở thôn mình cao hơn hẳn bé gái, nhiều gia đình còn công khai nói muốn có con trai nối dõi. Tôi lo ngại tình trạng này sẽ gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội sau này. Không biết pháp luật có quy định gì để giảm thiểu tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh** này không ạ, và thôn tôi có thể làm gì để góp phần cải thiện?”
Quản lý và phát triển cây trồng chủ lực
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Châu Đức, Bà Rịa - Vũng Tàu. Gia đình tôi đã trồng hồ tiêu nhiều đời nay và đây là nguồn thu nhập chính. Gần đây, tôi nghe nói Nhà nước có chính sách quản lý chặt chẽ các loại cây trồng chính để đảm bảo đầu ra và chất lượng. Tôi muốn hỏi, hồ tiêu có được coi là "loài cây trồng chính" không và những chính sách quản lý đó cụ thể là gì để tôi có thể nắm bắt và áp dụng?”
Thửa đất chuẩn trong định giá đất bồi thường
“Chào luật sư, tôi là anh H. ở huyện Lạc Thủy, Hòa Bình. Gia đình tôi có mấy sào đất trồng cây ăn quả sắp bị thu hồi để làm dự án đường cao tốc. Tôi nghe cán bộ nói là họ sẽ dựa vào 'thửa đất chuẩn' để định giá đất của nhà tôi. Tôi không hiểu 'thửa đất chuẩn' là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến số tiền bồi thường mà gia đình tôi nhận được. Liệu giá đất của nhà tôi có bị thấp đi không?”
Quy định về Tài sản di chuyển khi xuất nhập cảnh
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, giáo viên ở TP.HCM. Gia đình tôi sắp sang Mỹ định cư, nên chúng tôi đang chuẩn bị các thủ tục. Tôi muốn hỏi những đồ dùng cá nhân, gia đình như quần áo, sách vở, đồ dùng nhà bếp mà chúng tôi mang theo có được coi là 'tài sản di chuyển' không? Và khi làm thủ tục hải quan xuất cảnh, chúng tôi cần lưu ý những gì để mọi việc được thuận lợi nhất?”
Dịch vụ dân số và quyền lợi công dân
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đây. Tôi đang làm công nhân may và có ý định sinh thêm con thứ hai. Tôi nghe nói có các dịch vụ dân số hỗ trợ về kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhưng không biết mình có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không, và liệu có được tư vấn miễn phí hay không. Tôi cũng lo lắng về chi phí khám thai và sinh nở sắp tới.”
Giá dịch vụ hỏa táng và quy định liên quan
“Gia đình tôi vừa lo hậu sự cho mẹ ở Quận 1, TP.HCM. Chi phí hỏa táng cao quá, tôi nghe nói nhà nước có quy định về 'giá dịch vụ hỏa táng' bao gồm cả 'mức lợi nhuận hợp lý'. Tôi muốn hỏi liệu có cách nào để kiểm tra xem giá này có đúng quy định không, hay họ tự ý đặt ra? Tôi lo lắng không biết mình có bị 'hét giá' không.”
Tiếp cận Dịch vụ Dân số và Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM mới cưới nhau và muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Chúng tôi có đến trạm y tế xã nhưng thấy thái độ của một số cán bộ chưa được nhiệt tình lắm, lại còn nghe mấy người hàng xóm nói là có khi họ ưu tiên người quen. Liệu có phải **dịch vụ dân số** không được cung cấp công bằng không ạ? Chúng tôi có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không?”