Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quản lý khoáng sản chiến lược, quan trọng
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một trang trại ở huyện X, tỉnh Hòa Bình. Gần đây, có thông tin về việc quy hoạch khai thác một loại khoáng sản được cho là 'chiến lược' ngay sát đất nhà tôi. Tôi không rõ khoáng sản chiến lược là gì và liệu việc khai thác này có ảnh hưởng đến quyền lợi của gia đình tôi không, đặc biệt là khi nó liên quan đến an ninh quốc gia như họ nói?”
Xác định nguồn gốc, xuất xứ của nguồn gen
“Gia đình tôi ở Lâm Đồng đã trồng và chọn lọc một giống cây dược liệu quý qua nhiều đời. Tôi nghe nói có quy định về "nguồn gốc, xuất xứ của nguồn gen" và đang lo lắng không biết liệu giống cây của mình có được công nhận là có nguồn gốc tại địa phương để có thể đăng ký bảo hộ hoặc chia sẻ lợi ích gì không. Cụ thể, trường hợp của tôi có được xem là "nơi nguồn gen đã được thuần hóa và sản xuất lâu đời" hay không?”
Dân quân thường trực và nghĩa vụ tham gia
“Chào luật sư, tôi là Hùng, sống ở xã biên giới Mường Lát, Thanh Hóa. Gần đây, xã có vận động thanh niên tham gia lực lượng Dân quân thường trực. Tôi muốn hỏi, **Dân quân thường trực** là gì và khi tham gia thì có những nghĩa vụ, trách nhiệm cụ thể nào? Liệu việc này có ảnh hưởng nhiều đến công việc làm ăn và gia đình của tôi không?”
Quy định về việc Nhà nước thu hồi đất
“Chào luật sư, gia đình tôi có một mảnh đất ở quận Hoàng Mai, Hà Nội, đang dùng để kinh doanh cửa hàng vật liệu xây dựng. Gần đây có thông tin là Nhà nước sẽ thu hồi đất của chúng tôi để mở rộng đường. Tôi rất lo lắng không biết quyền lợi của mình sẽ được đảm bảo như thế nào, liệu có được bồi thường thỏa đáng không và quy trình này diễn ra như thế nào ạ?”
Nguồn nước nội tỉnh và Quản lý tài nguyên nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở tỉnh Đồng Tháp. Gia đình tôi có ý định đầu tư hệ thống tưới tiêu cho vườn cây ăn trái bằng cách lấy nước trực tiếp từ một con rạch nhỏ chảy qua đất nhà mình. Tôi nghe nói có khái niệm 'nguồn nước nội tỉnh' và 'nguồn nước liên tỉnh', không biết con rạch này thuộc loại nào và tôi cần liên hệ cơ quan nào để xin phép hay tìm hiểu quy định về việc khai thác nước? Mong được tư vấn.”
Quyền sống độc lập của người khuyết tật
“Chào luật sư, tôi là một người khuyết tật vận động ở Quận 3, TP.HCM. Tôi muốn chuyển ra ở riêng để tự lập, tự mình quyết định mọi thứ nhưng gia đình tôi lo lắng và không đồng ý. Họ nói tôi cần người chăm sóc và không thể tự lo cho bản thân. Tôi muốn biết pháp luật có bảo vệ quyền được sống độc lập của tôi không và tôi có thể làm gì để thực hiện mong muốn này?”
Điều kiện công nhận và cấp chứng chỉ hành nghề Lương y
“Chào chuyên gia, em tên là Hùng, ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Gia đình em có truyền thống làm thuốc Nam đã mấy đời rồi, em cũng được ông bà truyền dạy nhiều bài thuốc quý. Em muốn hỏi là làm thế nào để được công nhận là lương y chính thức để có thể hành nghề khám chữa bệnh hợp pháp ạ? Em nghe nói phải có giấy tờ gì đó của Bộ Y tế.”
Hành lang bảo vệ nguồn nước và các quy định liên quan
“Chào luật sư, gia đình tôi có mảnh đất vườn ở ven sông Đồng Nai, đoạn qua huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai. Gần đây, tôi muốn xây thêm một cái chòi nhỏ để trông coi vườn cây ăn trái nhưng nghe nói có quy định về 'hành lang bảo vệ nguồn nước' gì đó nên không được xây sát mép sông. Tôi không rõ quy định này là gì và liệu tôi có được xây chòi không, hay phải làm thế nào ạ?”
Quản lý và phục hồi nguồn nước bị cạn kiệt
“Gia đình tôi ở huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, sống chủ yếu bằng nghề trồng nho. Mấy năm nay tình hình hạn hán ngày càng nặng, giếng khoan của nhà tôi giờ cạn khô rồi, không còn nước tưới cho vườn nho nữa. Cứ thế này thì mất trắng vụ mùa mất. Tôi muốn hỏi là có quy định nào của pháp luật về việc này không, hay có cách nào để được hỗ trợ không?”
Kế hoạch hóa gia đình: Quyền và Hỗ trợ
“Tôi là vợ chồng trẻ ở huyện miền núi, mới có một cháu và muốn kế hoạch hóa gia đình để tập trung làm ăn, nuôi dạy con tốt hơn. Nhưng điều kiện kinh tế gia đình còn khó khăn, không biết vợ chồng tôi có được Nhà nước hỗ trợ gì về các biện pháp tránh thai hay chi phí khám không? Vợ chồng tôi có quyền tự quyết định số con không hay phải theo quy định nào?”
Gia hạn sử dụng đất nông nghiệp
“Tôi là Anh N.V.H, một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã canh tác trên mảnh đất nông nghiệp này gần 50 năm rồi, giờ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sắp hết hạn vào cuối năm nay. Tôi lo lắng không biết có được **gia hạn sử dụng đất** để tiếp tục làm nông không, và thủ tục để làm việc này có phức tạp lắm không, vì đây là nguồn sống chính của cả nhà.”
Quy định về Chỉ bản trong Tố tụng hình sự
“Chào chuyên gia, em có ông anh họ vừa bị công an Quận 1, TP.HCM bắt giữ vì nghi liên quan đến một vụ trộm cắp. Gia đình em đang rất lo lắng. Mấy hôm nay, em nghe người ta nói đến việc công an sẽ 'làm chỉ bản' cho anh em. Chuyên gia cho em hỏi 'chỉ bản' là gì, tại sao lại phải làm và có ý nghĩa gì trong quá trình điều tra không ạ?”
Quy định về đối tượng dễ bị tổn thương trong phòng, chống thiên tai
“Tôi là công nhân ở Quảng Ngãi, mùa mưa bão sắp đến mà tôi rất lo lắng cho gia đình. Tôi có con nhỏ dưới 1 tuổi và cha mẹ đã lớn tuổi, sức khỏe yếu. Xin hỏi, liệu con tôi và cha mẹ tôi có được xem là đối tượng dễ bị tổn thương để được ưu tiên hỗ trợ khi có thiên tai không?”
Điều động nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giáo viên cấp 2 ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói trường tôi có thể sẽ điều động một số giáo viên sang trường khác hoặc thậm chí là phòng giáo dục. Tôi không rõ 'điều động nhà giáo' là gì, có áp dụng cho giáo viên công lập như tôi không và liệu tôi có thể từ chối không? Tôi hơi lo lắng vì gia đình tôi ở gần trường hiện tại.”
Trách nhiệm bảo vệ, cải tạo và phục hồi đất
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Huyện Củ Chi, TP.HCM làm nông đã mấy đời rồi. Trước đây đất đai màu mỡ lắm nhưng mấy năm gần đây năng suất cây trồng giảm sút rõ rệt, cây cối èo uột. Tôi nghi ngờ đất bị ô nhiễm do gần khu công nghiệp. Giờ tôi muốn biết có cơ quan nào chịu trách nhiệm giúp đỡ người dân như tôi cải tạo lại đất không, và tôi phải làm gì để đất đai của mình được phục hồi?”
Bảo vệ loài bị đe dọa tuyệt chủng
“Chào luật sư, tôi là Chú Ba, một nông dân ở huyện Đơn Dương, Lâm Đồng. Vừa rồi tôi phát hiện một con vật lạ, rất đẹp trên rẫy cà phê của mình. Tôi nghe nói có thể đây là loài quý hiếm, đang có nguy cơ tuyệt chủng. Tôi lo lắng không biết mình có phải làm gì không, hay nếu nó sống trên đất nhà tôi thì có ảnh hưởng gì đến việc canh tác của gia đình không?”
Quy định về vùng bị dịch uy hiếp trong thú y
“Gia đình tôi có trang trại chăn nuôi heo ở huyện X, tỉnh Y. Mấy hôm nay nghe tin có dịch tả heo châu Phi bùng phát ở xã bên cạnh, cách trang trại của tôi không xa lắm. Tôi lo quá không biết trang trại của mình có bị coi là 'vùng bị dịch uy hiếp' không và nếu có thì phải làm gì để bảo vệ đàn heo của mình?”
Quy định về thuê môi trường rừng
“Chào luật sư, tôi là Hùng, đang ở Đà Lạt, Lâm Đồng. Tôi có ý định thuê một phần diện tích rừng mà một hộ gia đình ở địa phương đang quản lý để làm khu du lịch sinh thái kết hợp trồng cây dược liệu. Tôi không rõ liệu việc này có được phép không và thủ tục thuê môi trường rừng như thế nào, có cần giấy tờ gì đặc biệt không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Cơ chế bù chéo giá điện
“Tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây giá điện tăng cao làm chi phí sản xuất của tôi đội lên đáng kể. Tôi nghe nói có cơ chế 'bù chéo giá điện' gì đó, không hiểu nó là gì và tại sao lại có sự khác biệt về giá điện giữa các hộ gia đình và doanh nghiệp như chúng tôi? Liệu có cách nào để giảm bớt gánh nặng này không?”
Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng em ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, làm nông nghiệp, đã có một bé rồi. Giờ kinh tế khó khăn, tụi em đang phân vân có nên sinh thêm con nữa không vì sợ không đủ điều kiện nuôi dạy tốt. Em muốn hỏi là pháp luật có khuyến khích hay hỗ trợ gì về việc **kế hoạch hóa gia đình** để tụi em có thể đưa ra quyết định đúng đắn không ạ?”
Quy định về đê sông và hoạt động liên quan
“Gia đình tôi có mảnh đất canh tác gần tuyến đê sông ở huyện A, tỉnh B. Mấy tháng nay, tôi thấy một đoạn đê bị sạt lở nhỏ do mưa lũ, nhưng chưa thấy ai đến sửa chữa. Tôi lo lắng nếu không được tu bổ kịp thời thì mùa mưa tới sẽ rất nguy hiểm. Tôi muốn hỏi, việc tu bổ đê sông này thuộc trách nhiệm của ai và liệu người dân như chúng tôi có thể tham gia vào công tác này không?”
Lưu vực sông
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Phong Điền, Cần Thơ. Gia đình tôi có một khu đất ven sông Hậu và đang muốn mở rộng mô hình nuôi trồng thủy sản. Gần đây tôi nghe nói có quy định mới về 'lưu vực sông' và lo ngại việc này có ảnh hưởng đến kế hoạch của mình. Cụ thể thì 'lưu vực sông' là gì và nó có liên quan gì đến việc quy hoạch đất đai hay hoạt động sản xuất của chúng tôi không?”
Bảo vệ Đa dạng sinh học và trách nhiệm cộng đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, chuyên làm vườn và có một homestay nhỏ cho khách du lịch sinh thái. Mấy năm nay, tôi thấy rõ ràng là các loài cá, tôm tự nhiên trong kênh rạch quanh nhà ít hẳn đi, nhiều loại cây dại đặc trưng của vùng ngập mặn cũng không còn thấy nữa. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập từ du lịch của gia đình tôi. Tôi nghe nói về 'đa dạng sinh học' nhưng không rõ khái niệm này là gì và liệu có luật pháp nào bảo vệ những loài sinh vật và môi trường sống đang bị suy giảm này không? Tôi muốn biết mình có thể làm gì để góp phần bảo vệ chúng.”
Bảo vệ và thay đổi nhân dạng cho người được bảo vệ trong tố tụng hình sự
“Tôi là chị L.T.M, một nhân chứng quan trọng trong vụ án hình sự phức tạp tại TP.HCM. Sau khi cung cấp lời khai, tôi nhận được nhiều lời đe dọa ẩn danh, khiến tôi rất lo lắng cho sự an toàn của bản thân và gia đình. Tôi muốn biết liệu pháp luật có quy định nào cho phép tôi thay đổi các đặc điểm nhận dạng hoặc thông tin cá nhân để tránh bị trả thù không? Tôi có nghe nói về việc bảo vệ nhân chứng nhưng không rõ các biện pháp cụ thể.”