Trách nhiệm bảo vệ, cải tạo và phục hồi đất
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Huyện Củ Chi, TP.HCM làm nông đã mấy đời rồi. Trước đây đất đai màu mỡ lắm nhưng mấy năm gần đây năng suất cây trồng giảm sút rõ rệt, cây cối èo uột. Tôi nghi ngờ đất bị ô nhiễm do gần khu công nghiệp. Giờ tôi muốn biết có cơ quan nào chịu trách nhiệm giúp đỡ người dân như tôi cải tạo lại đất không, và tôi phải làm gì để đất đai của mình được phục hồi?”
Trả lời
Chào Anh N.V.T, trường hợp đất đai của gia đình anh bị thoái hóa, ô nhiễm do các yếu tố bên ngoài, pháp luật hiện hành có quy định rõ ràng về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất.
Khái niệm và tầm quan trọng của việc bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất
Bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất là việc áp dụng các biện pháp quản lý, kỹ thuật, cơ giới, sinh học, hữu cơ tác động vào đất để xử lý đất bị ô nhiễm, phục hồi đất bị thoái hóa. Đây là một hoạt động vô cùng quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng đất, duy trì năng suất nông nghiệp và bảo vệ môi trường sống. Đối với người nông dân như anh, việc đất đai được phục hồi sẽ trực tiếp cải thiện sinh kế và đảm bảo sản xuất bền vững. Chế độ quản lý và sử dụng đất đai, quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất đối với đất đai thuộc lãnh thổ Việt Nam được quy định cụ thể trong pháp luật về đất đai
[2]. Biên giới quốc gia của Việt Nam bao gồm cả lãnh thổ đất liền và lòng đất, do đó việc bảo vệ nguồn tài nguyên đất là trách nhiệm chung của Nhà nước và người dân[3].Trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất
Theo quy định của pháp luật, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm cụ thể trong việc tổ chức thực hiện điều tra, đánh giá đất đai, bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất
[1]:* Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các Bộ liên quan để quy định kỹ thuật điều tra, đánh giá đất đai; kỹ thuật bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất. Bộ cũng có nhiệm vụ xây dựng và duy trì hệ thống quan trắc, tổ chức thực hiện và công bố kết quả điều tra, đánh giá đất đai trên phạm vi cả nước. Đặc biệt, Bộ sẽ ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất đối với các khu vực đất thoái hóa nặng liên vùng, liên tỉnh và khu vực đất bị ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng
[1].* Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (như TP.HCM nơi anh N.V.T sinh sống) có trách nhiệm tổ chức thực hiện, phê duyệt và công bố kết quả điều tra, đánh giá đất đai của địa phương. Quan trọng hơn, UBND cấp tỉnh phải xây dựng và thực hiện kế hoạch bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất đối với các khu vực đất bị thoái hóa, ô nhiễm trên địa bàn. Cơ quan này cũng có nhiệm vụ thống kê và công bố các khu vực đất bị ô nhiễm, đồng thời tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà thầu xử lý, cải tạo và phục hồi đất ở khu vực đất bị ô nhiễm trên địa bàn
[1].Các hoạt động điều tra, đánh giá đất đai; bảo vệ, cải tạo, phục hồi đất được thực hiện bằng nguồn vốn sự nghiệp bảo vệ môi trường
[1].Anh N.V.T cần làm gì?
Với trường hợp của gia đình anh, khi nghi ngờ đất bị ô nhiễm từ khu công nghiệp, anh nên làm các bước sau:
Việc chủ động thông báo cho cơ quan chức năng là bước đầu tiên và quan trọng nhất để đất đai của gia đình anh được xem xét và có giải pháp cải tạo, phục hồi kịp thời.