Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền của Chủ thể thông tin cá nhân
“Chào luật sư, tôi là cô Lan, 55 tuổi, bán tạp hóa ở chợ Xóm Mới, quận Gò Vấp. Gần đây, tôi có đăng ký mua hàng online trên một trang thương mại điện tử. Sau đó, tôi liên tục nhận được tin nhắn rác, cuộc gọi mời chào bảo hiểm, đất đai mà tôi chưa từng quan tâm. Tôi nghi ngờ thông tin cá nhân của tôi đã bị lộ. Tôi muốn biết mình có quyền gì để yêu cầu họ ngừng làm phiền và xóa thông tin của tôi không?”
Giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh H, chủ một cơ sở du lịch nhỏ ở khu vực gần Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh. Tôi đang có ý định xây thêm một nhà nghỉ nhỏ để phục vụ khách du lịch nhưng nghe nói có rất nhiều quy định khắt khe vì Vịnh Hạ Long là Di sản thế giới. Đặc biệt, tôi nghe nói về cụm từ "Tuyên bố giá trị nổi bật toàn cầu" và không hiểu nó là gì, liệu nó có ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng của tôi không? Tôi năm nay khoảng 48 tuổi.”
Điều kiện cung cấp dịch vụ thông tin điện tử hàng hải
“Anh Hùng, một kỹ sư công nghệ thông tin 35 tuổi ở Đà Nẵng, đang ấp ủ dự định thành lập một công ty cung cấp dịch vụ thông tin điện tử hàng hải cho các tàu cá và tàu du lịch nhỏ tại địa phương. Anh ấy băn khoăn không biết công ty mình cần đáp ứng những điều kiện gì về tổ chức và vốn để có thể hoạt động hợp pháp trong lĩnh vực này, đặc biệt là khi anh nghe nói đây là một ngành khá đặc thù.”
Chính sách hỗ trợ người cao tuổi duy trì năng lực xã hội
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, 70 tuổi ở Quận 3, TP.HCM. Tôi về hưu đã lâu, con cái bận rộn nên tôi thấy mình ít có cơ hội giao lưu, tham gia các hoạt động xã hội. Tôi muốn biết liệu nhà nước có chính sách hay quy định nào để hỗ trợ những người cao tuổi như tôi duy trì sự năng động, kết nối với cộng đồng không, để tôi không cảm thấy lạc lõng và vẫn có thể đóng góp chút gì đó cho xã hội?”
Thời hạn sử dụng thực tế của công trình xây dựng
“Chị N.T.H ở Hà Nội đang lo lắng về căn nhà cũ 50 năm tuổi của gia đình. Gần đây, nhà bắt đầu có dấu hiệu xuống cấp, tường nứt, mái dột. Chị nghe nói về "thời hạn sử dụng thực tế của công trình" và không biết liệu nhà mình có còn được coi là an toàn để ở nữa không. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về việc này và gia đình chị cần làm gì để đảm bảo an toàn.”
Quy định về cư trú của công dân
“Chào chuyên gia, tôi tên là Hùng, năm nay 32 tuổi, làm kỹ sư xây dựng. Gia đình tôi vừa chuyển từ quận 7, TP.HCM về huyện Củ Chi để tiện cho công việc mới của vợ tôi. Giờ tôi muốn làm lại giấy tờ cho con đi học và đăng ký tạm trú, thường trú. Tôi không rõ việc **cư trú** của mình ở Củ Chi có được xem là hợp lệ theo quy định pháp luật không?”
Ngạch sĩ quan dự bị và nghĩa vụ liên quan
“Tôi là anh Hùng, 35 tuổi, đang làm kỹ sư công nghệ thông tin ở Quận 1, TP.HCM. Trước đây tôi có tham gia khóa đào tạo sĩ quan dự bị và đã được cấp thẻ. Gần đây tôi nghe nói về 'ngạch sĩ quan dự bị' và thắc mắc liệu mình có còn thuộc ngạch này không, và nếu có thì tôi cần phải làm gì, có phải đi huấn luyện định kỳ hay có nghĩa vụ gì khác không? Hồ sơ của tôi được quản lý ở đâu?”
Quyền không bị phân biệt đối xử về tôn giáo trong môi trường đào tạo
“Chào luật sư, tôi là chị An, 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi tham gia một khóa bồi dưỡng nghiệp vụ do công ty tổ chức. Tôi theo đạo Phật và thường ăn chay vào các ngày rằm, mùng một. Tuy nhiên, khi tôi yêu cầu suất ăn chay riêng, ban tổ chức khóa học lại có vẻ khó chịu và nói rằng đây là khóa học chung, không có ưu tiên gì cả. Tôi cảm thấy họ đang phân biệt đối xử với tôi vì niềm tin tôn giáo của mình. Liệu tôi có quyền được đối xử bình đẳng không?”
Phát triển toàn diện của trẻ em
“Chào chuyên gia, tôi là mẹ đơn thân ở Quận 3, TP.HCM, hiện đang làm nhân viên văn phòng. Con trai tôi mới 4 tuổi, cháu rất hiếu động nhưng tôi thấy cháu hơi chậm nói và ít giao tiếp với các bạn. Tôi lo lắng không biết mình có đang làm tốt vai trò của người mẹ không, liệu có bỏ sót khía cạnh nào trong việc nuôi dạy cháu không. Pháp luật có quy định gì về việc này không ạ, và làm sao để tôi đảm bảo con được phát triển tốt nhất?”
Bảo vệ trẻ em lang thang theo pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một giáo viên tiểu học ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có một nhóm khoảng 3-4 đứa trẻ nhỏ, có vẻ tầm 7-12 tuổi, thường xuyên ngủ ở vỉa hè gần trường tôi. Các em hay đi bán vé số hoặc xin tiền. Tôi rất lo lắng cho các em, không biết pháp luật có quy định gì để bảo vệ những đứa trẻ như vậy không, và tôi có thể làm gì để giúp đỡ các em đây?”
Thích ứng với già hóa dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một cán bộ xã ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, tôi nhận thấy số lượng người cao tuổi trong xã mình ngày càng tăng, nhiều người gặp khó khăn trong sinh hoạt và tiếp cận dịch vụ y tế. Tôi muốn hỏi liệu có chính sách nào của Nhà nước để hỗ trợ địa phương tôi trong việc thích ứng với tình trạng già hóa dân số này không?”
Thủ tục xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên
“Con trai tôi, cháu Hùng, 16 tuổi, vừa bị công an quận Đống Đa triệu tập vì liên quan đến một vụ gây rối trật tự. Tôi nghe nói có cái gọi là 'xử lý chuyển hướng' cho người chưa thành niên, nhưng không hiểu rõ nó là gì và con tôi có được áp dụng không. Liệu thủ tục này có giúp cháu tránh được việc phải ra tòa không?”
Tiêu chuẩn thành viên độc lập Hội đồng quản trị liên quan đến công ty con của tổ chức tín dụng
“Chị Hằng, 38 tuổi, là kế toán trưởng tại một công ty tài chính ở Quận 1, TP.HCM, đang cân nhắc ứng tuyển vị trí thành viên độc lập Hội đồng quản trị cho một ngân hàng lớn. Chị nghe nói có quy định về việc không được làm việc cho "công ty con của tổ chức tín dụng" đó trong thời gian nhất định. Chị muốn biết chính xác trường hợp nào thì công ty được coi là công ty con của tổ chức tín dụng để chị kiểm tra lại lịch sử công việc của mình.”
Nâng cao năng lực xã hội và vai trò của người cao tuổi
“Bác tôi ở Quận 3, TP.HCM, nay đã về hưu được 5 năm. Bác từng là giáo viên cấp 3, rất năng động, nhưng giờ ở nhà bác cảm thấy mình ít được tham gia các hoạt động xã hội, đôi khi thấy buồn và lạc lõng. Gia đình tôi muốn tìm hiểu xem có quy định nào khuyến khích người cao tuổi tiếp tục cống hiến hay tham gia cộng đồng không, để bác tôi có thể tìm lại niềm vui và sự gắn kết.”
Thích ứng với già hóa dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, chủ một trung tâm dưỡng lão nhỏ ở TP.HCM. Gần đây, tôi thấy số lượng người cao tuổi có nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng. Tôi lo lắng không biết liệu trung tâm của mình có cần phải chuẩn bị gì đặc biệt để thích ứng với tình trạng già hóa dân số không, và pháp luật có quy định cụ thể nào về vấn đề này không?”
Thủ tục cấp mới giấy phép hành nghề Lương y
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một người con ở vùng núi Tây Bắc, từ nhỏ đã được bà truyền dạy các bài thuốc dân gian và cách chữa bệnh bằng cây cỏ. Giờ tôi đã có nhiều kinh nghiệm, bà con trong vùng cũng tin tưởng nhưng tôi muốn được công nhận chính thức để hành nghề hợp pháp. Tôi nghe nói có chức danh 'Lương y', vậy tôi cần làm những thủ tục gì để được cấp giấy phép hành nghề Lương y ở tỉnh Lào Cai ạ? Tôi năm nay 45 tuổi.”
Xâm hại tình dục trẻ em
“Chào luật sư, tôi là mẹ của một bé gái 8 tuổi ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, con tôi hay kể về một người đàn ông lạ mặt thường xuyên nhắn tin dụ dỗ con chơi game có hình ảnh không phù hợp và hỏi những chuyện riêng tư. Tôi rất lo lắng không biết đây có phải là hành vi xâm hại tình dục trẻ em không và tôi nên làm gì để bảo vệ con?”
Quy định pháp luật về mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chị M.T.H ở Hà Nội, 28 tuổi, đang mang thai con đầu lòng. Gia đình chồng chị rất mong có cháu trai để nối dõi, nên có gợi ý chị đi siêu âm sớm để biết giới tính. Chị lo lắng việc này có thể vi phạm pháp luật hoặc gây ra những hệ lụy không tốt. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh và liệu việc tìm cách biết giới tính thai nhi có liên quan gì không.”
Cộng đồng dân cư và quyền tham gia dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, năm nay 55 tuổi, sống ở thôn An Bình, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Thôn tôi đang có dự án mở rộng đường liên xã đi qua đất của một số hộ dân, nhưng chúng tôi thấy có nhiều điểm chưa hợp lý, nhất là về việc đền bù và hướng tuyến. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một cộng đồng dân cư, chúng tôi có quyền được tham gia ý kiến hay giám sát gì trong dự án này không? Liệu ý kiến của chúng tôi có được lắng nghe không?”
Quyền và trách nhiệm về sức khỏe sinh sản
“Chào luật sư, tôi là M., năm nay 32 tuổi, đang sống ở một huyện miền núi thuộc tỉnh Hà Giang và làm nông. Tôi và chồng đang muốn kế hoạch hóa gia đình nhưng không biết mình có những quyền lợi gì về **sức khỏe sinh sản**, liệu có được Nhà nước hỗ trợ gì không, đặc biệt là ở vùng khó khăn như chúng tôi?”
Quy định pháp luật về trồng cấy nhân tạo thực vật hoang dã
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, một nông dân ở Lâm Đồng, năm nay tôi 48 tuổi. Tôi đang có ý định trồng một loại sâm quý hiếm mọc hoang dã trong rừng để phát triển kinh tế gia đình. Tôi nghe nói có quy định về 'trồng cấy nhân tạo' đối với thực vật hoang dã. Tôi không rõ liệu việc này có cần xin phép hay tuân thủ thủ tục pháp lý nào không, và liệu có bị cấm hay hạn chế gì đặc biệt không ạ?”
Xử phạt hành chính hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em
“Chào chuyên gia, tôi là hàng xóm của chị H. ở Quận 1, TP.HCM. Chị ấy làm công nhân, thường xuyên đi làm ca đêm, để con nhỏ 5 tuổi ở nhà một mình hoặc gửi cho người quen không đáng tin cậy. Gần đây cháu bé có vẻ sụt cân, xanh xao. Tôi lo lắng không biết hành vi bỏ mặc con như vậy có bị xử lý không?”
Thụ tinh nhân tạo và quy định pháp luật cho phụ nữ độc thân
“Chào luật sư, tôi năm nay 32 tuổi, đang làm thiết kế đồ họa ở TP.HCM. Tôi là phụ nữ độc thân nhưng rất mong muốn có con. Tôi có tìm hiểu về phương pháp thụ tinh nhân tạo và muốn biết liệu pháp luật Việt Nam có cho phép phụ nữ độc thân như tôi thực hiện phương pháp này để có con hay không? Tôi cần chuẩn bị những gì và quy trình như thế nào?”
Quy định về Giáo dục thường xuyên
“Tôi là anh Hùng, 35 tuổi, làm công nhân ở một nhà máy tại Khu công nghiệp Long Hậu, Long An. Do điều kiện gia đình khó khăn trước đây, tôi chưa hoàn thành chương trình cấp 3. Giờ tôi muốn học tiếp để có bằng cấp 3 hoặc học nghề nhưng thời gian làm việc của tôi rất bận rộn, không thể theo học các lớp chính quy. Tôi nghe nói có hình thức 'giáo dục thường xuyên' nhưng không rõ hình thức này hoạt động như thế nào, có linh hoạt không và liệu có chính sách hỗ trợ học phí nào cho người như tôi không?”