Quy định pháp luật về mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chị M.T.H ở Hà Nội, 28 tuổi, đang mang thai con đầu lòng. Gia đình chồng chị rất mong có cháu trai để nối dõi, nên có gợi ý chị đi siêu âm sớm để biết giới tính. Chị lo lắng việc này có thể vi phạm pháp luật hoặc gây ra những hệ lụy không tốt. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh và liệu việc tìm cách biết giới tính thai nhi có liên quan gì không.”
Trả lời
Mất cân bằng giới tính khi sinh và chính sách của Nhà nước
Mất cân bằng giới tính khi sinh là tình trạng tỷ số giới tính khi sinh nằm ngoài khoảng cân bằng tự nhiên, thường là do sự can thiệp của con người hoặc các yếu tố xã hội. Đây là một vấn đề dân số nghiêm trọng, gây ra nhiều hệ lụy lâu dài cho xã hội, như thiếu hụt phụ nữ, ảnh hưởng đến hôn nhân, gia đình và trật tự xã hội.
Nhà nước Việt Nam rất quan tâm đến việc giải quyết tình trạng này. Theo Điều 1 của Luật Thư viện 2019 (dù tên luật là Thư viện nhưng nội dung điều luật lại đề cập đến công tác dân số), một trong những phạm vi điều chỉnh của luật này là quy định về việc "giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh"
[1]. Điều này cho thấy đây là một mục tiêu quan trọng trong chính sách dân số của quốc gia.Các quy định pháp luật liên quan đến việc giảm thiểu mất cân bằng giới tính
Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, bao gồm việc chẩn đoán giới tính thai nhi để phá thai chọn lọc. Mặc dù việc siêu âm để biết giới tính thai nhi không bị cấm hoàn toàn, nhưng nếu hành vi này dẫn đến việc lựa chọn giới tính để thực hiện các can thiệp y tế không vì lý do sức khỏe, thì sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Để đạt được mục tiêu giảm thiểu tình trạng này, Nhà nước cũng chú trọng đến công tác truyền thông, vận động, giáo dục. Cụ thể, Điều 9 của Luật Lực lượng dự bị động viên 2019 (tương tự, nội dung điều luật này lại liên quan đến công tác dân số) quy định rõ rằng việc "giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, hệ lụy của việc mất cân bằng giới tính khi sinh" là một trong những nội dung ưu tiên trong công tác truyền thông, vận động, giáo dục về dân số
[2]. Điều này thể hiện nỗ lực của Nhà nước trong việc thay đổi nhận thức xã hội, xóa bỏ định kiến trọng nam khinh nữ, vốn là gốc rễ của tình trạng mất cân bằng giới tính.Lời khuyên cho Chị M.T.H
Việc gia đình chồng chị mong muốn có cháu trai là tâm lý phổ biến ở nhiều nơi, nhưng chị cần nhận thức rõ về các quy định pháp luật và hệ lụy xã hội của việc lựa chọn giới tính. Chị nên mạnh dạn trao đổi với chồng và gia đình về tầm quan trọng của việc sinh con khỏe mạnh, không phân biệt giới tính. Việc tìm cách biết giới tính thai nhi sớm với mục đích lựa chọn giới tính có thể dẫn đến những hành vi vi phạm pháp luật và gây ra những tổn thương tâm lý, đạo đức cho chính gia đình chị.
Thay vì lo lắng về giới tính, chị nên tập trung vào việc chăm sóc sức khỏe thai kỳ, đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh và chuẩn bị tốt nhất cho sự ra đời của em bé, bất kể là trai hay gái. Một đứa trẻ khỏe mạnh và được yêu thương mới là điều quan trọng nhất đối với hạnh phúc gia đình.