Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Tình thế cấp thiết trong phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
“Chào chuyên gia, nhà tôi ở Quận Bình Thạnh vừa rồi có vụ cháy lớn ở nhà hàng xóm. Lính cứu hỏa đến nhưng đường vào hơi khó, họ định phá một phần tường rào nhà tôi để tiện tiếp cận dập lửa. Tôi lo lắng về việc bồi thường sau này. Liệu họ có quyền làm vậy không, và tôi có được bồi thường thiệt hại không, hay đây là 'tình thế cấp thiết' gì đó?”
Quyền và nghĩa vụ của Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là con của một người Việt Nam đã định cư ở Mỹ từ lâu. Bố tôi sinh ra ở Việt Nam và có quốc tịch Việt Nam trước khi sang Mỹ. Hiện tại, gia đình tôi đang muốn tìm hiểu về một số quy định pháp luật ở Việt Nam, đặc biệt là khi chúng tôi có ý định về nước để giải quyết một số vấn đề liên quan đến đất đai ở quê hương tại Đồng Nai. Tôi không rõ liệu chúng tôi có được coi là **'người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài'** theo luật không và liệu có những quy định gì đặc biệt áp dụng cho chúng tôi khi giải quyết các vấn đề pháp lý tại Việt Nam, ví dụ như tranh chấp đất đai, các thủ tục hành chính khác, hay các luật về thuế và giao thông có áp dụng không?”
Giá trị Pháp lý của Phương tiện Điện tử trong Giao dịch Kinh doanh
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công online ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có tranh chấp nhỏ với một khách hàng về việc xác nhận đơn hàng qua email và tin nhắn. Khách hàng nói tin nhắn, email không có giá trị pháp lý. Tôi muốn hỏi liệu các giao dịch, trao đổi của tôi qua điện thoại, máy tính có được pháp luật công nhận không, và nếu có tranh chấp thì tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Dịch vụ dân số và quyền tiếp cận
“Chị H.T.L ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, là công nhân may, đang mang thai lần 2. Chị muốn tìm hiểu về các dịch vụ tư vấn kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản sau sinh nhưng khi đến trung tâm y tế phường thì được thông báo là chỉ ưu tiên người có hộ khẩu tại phường. Chị thắc mắc liệu mình có bị phân biệt đối xử không và có quyền được tiếp cận các dịch vụ này không?”
Quyền và nghĩa vụ của người khai thác công trình cảng hàng không, sân bay
“Công ty tôi chuyên cung cấp dịch vụ bốc xếp hành lý tại sân bay Tân Sơn Nhất. Gần đây, Cảng vụ yêu cầu chúng tôi tham gia đóng góp chi phí bảo trì một số hạng mục hạ tầng chung của sân bay, dù chúng tôi chỉ khai thác thiết bị của mình. Tôi muốn hỏi, liệu công ty tôi có phải là **người khai thác công trình** theo luật không và những nghĩa vụ của chúng tôi là gì?”
Trách nhiệm và quyền hạn của Đơn vị cấp nước
“Chị Hằng ở TP. Thủ Dầu Một, Bình Dương đang mở một quán cà phê nhỏ. Chị đang gặp khó khăn trong việc đấu nối nước sạch cho quán. Chị không biết phải liên hệ với đơn vị nào và liệu họ có trách nhiệm phải cấp nước cho quán của chị hay không, vì khu vực này mới phát triển nên hạ tầng chưa đồng bộ.”
Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm pháp lý
“Chào chuyên gia, tôi là N.V.T, một nông dân ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây, nước sông chảy qua ruộng nhà tôi bị ô nhiễm nặng, cá chết nổi trắng, cây trồng cũng có dấu hiệu kém phát triển. Tôi nghi ngờ một nhà máy gần đó xả thải. Tôi muốn biết **ô nhiễm môi trường** là gì và tôi có thể làm gì để đòi lại quyền lợi của mình?”
Quy định về tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp khai thác đá nhỏ ở Quảng Ninh. Vừa rồi, công ty tôi trúng đấu giá một khu vực khai thác khoáng sản mới. Tôi đang băn khoăn không biết chính xác 'tiền trúng đấu giá' này là gì, cách xác định ra sao và liệu có những khoản phí nào khác mà tôi cần lưu ý sau khi thắng đấu giá không. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Cơ quan chủ quản chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ ở UBND tỉnh Hà Giang. Hiện tại, tỉnh chúng tôi đang được giao nhiệm vụ thực hiện một chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chúng tôi nghe nói mình là 'cơ quan chủ quản chương trình' nhưng không rõ vai trò, quyền hạn và trách nhiệm cụ thể của mình là gì trong việc này. Liệu chúng tôi có phải chịu trách nhiệm chính không và cần lưu ý những gì để thực hiện đúng quy định pháp luật?”
Cơ cấu dân số và điều chỉnh dân số
“Tôi là Ông T.V.K, tổ trưởng dân phố ở phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy khu phố mình có nhiều thay đổi lắm, người trẻ đi làm xa, ít về, còn người lớn tuổi thì ngày càng đông. Tình hình này làm tôi lo ngại về việc sắp xếp các dịch vụ công cộng và các hoạt động cộng đồng. Tôi muốn hỏi, 'cơ cấu dân số' được hiểu thế nào và liệu chính quyền có biện pháp nào để điều chỉnh tình trạng này không?”
Di sản tư liệu và quyền sở hữu, bảo quản
“Tôi là anh Hùng, ở thành phố Huế. Gia đình tôi có lưu giữ nhiều tài liệu cổ, từ các bức thư tay của ông cố gửi cho bà cố thời Pháp thuộc, đến những cuốn sổ ghi chép gia phả, rồi cả những đoạn phim tư liệu đen trắng về cuộc sống ở Huế những năm 50-60. Gần đây, tôi nghe nói về khái niệm 'Di sản tư liệu' và tôi tự hỏi liệu những tài liệu của gia đình tôi có được coi là di sản tư liệu không? Nếu có thì quyền sở hữu và trách nhiệm của gia đình tôi đối với chúng sẽ như thế nào, và liệu có cần phải đăng ký hay bảo quản theo quy định nào không?”
Bảo vệ mạng lưới cấp nước và quyền lợi người tiêu dùng
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, quán tôi thường xuyên bị mất nước hoặc nước yếu, có lúc còn thấy nước đục. Tôi nghe nói là có dự án đào đường gần đây làm ảnh hưởng đến **mạng lưới cấp nước** của khu vực. Tôi muốn biết liệu có quy định nào về việc bảo vệ các công trình cấp nước không, và nếu bị ảnh hưởng thì tôi có thể khiếu nại ở đâu? Quán ăn của tôi rất cần nước sạch để kinh doanh.”
Quy định về Người đứng đầu trong cơ quan, tổ chức của Nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công chức ở một phòng ban thuộc UBND huyện Thanh Trì, Hà Nội. Cuối năm là đến kỳ đánh giá công chức, viên chức. Tôi đang băn khoăn không biết chính xác ai là **người đứng đầu** có thẩm quyền đánh giá mình. Phòng tôi có Trưởng phòng, Phó Trưởng phòng, rồi còn có Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND huyện nữa. Vậy ai mới là người có quyền quyết định kết quả đánh giá của tôi?”
Trách nhiệm pháp lý khi gây suy thoái môi trường
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất gạch ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, do sơ suất trong khâu xử lý chất thải, nước thải từ xưởng tôi đã chảy ra con kênh gần đó, làm cá chết hàng loạt và mùi hôi thối bốc lên. Chính quyền địa phương đã xuống kiểm tra và yêu cầu tôi dừng hoạt động, đồng thời thông báo sẽ xử phạt nặng. Tôi rất lo lắng không biết mức độ suy thoái môi trường như vậy sẽ bị xử lý thế nào và liệu có liên quan đến các quy định về thuế hay thi hành án không?”
Xác định người có tài sản đấu giá
“Chào luật sư, tôi là chị M. ở Quận 1, TP.HCM. Bố tôi mới mất, để lại một căn nhà. Tôi được ủy quyền để bán đấu giá căn nhà này nhưng có người nói tôi không phải chủ sở hữu nên không được quyền. Vậy tôi có thể đưa tài sản này ra đấu giá không ạ?”
Hủy hoại đất và quyền lợi người sử dụng đất
“Chào luật sư, tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM, làm nông. Mấy tháng nay, công ty xây dựng bên cạnh đào đất làm dự án mà không có biện pháp che chắn gì, đất đá tràn sang ruộng nhà tôi, làm ô nhiễm nguồn nước tưới và đất trồng. Đất giờ bạc màu, cây cối không lên được, năng suất giảm hẳn. Tôi lo lắng quá, không biết đất nhà tôi có bị coi là **hủy hoại đất** không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quyền và quy định về hiến mô, bộ phận cơ thể người của phạm nhân
“Chào luật sư, em trai tôi đang thụ án tại trại giam ở TP.HCM. Gần đây em có bày tỏ nguyện vọng muốn được hiến mô, bộ phận cơ thể mình cho y học. Gia đình tôi rất băn khoăn không biết liệu phạm nhân có được phép làm điều này không và nếu được thì thủ tục sẽ như thế nào, quyền lợi của em tôi có được đảm bảo không ạ?”
Quy định về Trưng dụng tài sản
“Gia đình tôi ở huyện Cần Giờ, TP.HCM có mảnh đất đang trồng rau màu. Mới đây, cán bộ địa phương thông báo Nhà nước có thể sẽ trưng dụng tạm thời mảnh đất này để phục vụ cho một dự án an ninh quốc phòng. Tôi là nông dân, không rõ về quy định này, không biết quyền lợi và nghĩa vụ của mình là gì khi tài sản bị trưng dụng.”
Tác phẩm di cảo và thời hạn bảo hộ quyền tác giả
“Chào luật sư, tôi là con gái của một nhà văn đã mất cách đây 5 năm ở TP.HCM. Bố tôi có để lại một bản thảo tiểu thuyết chưa từng được công bố. Giờ tôi muốn xuất bản tác phẩm này thì không biết tác phẩm của bố tôi có được bảo hộ bản quyền không và thời hạn bảo hộ là bao lâu? Tôi lo lắng nếu xuất bản thì có ai đó sẽ sao chép.”
Dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng và quyền lợi người dùng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng online ở Quận 1, TP.HCM. Dạo gần đây, tôi thấy hóa đơn điện thoại di động của mình (dùng cho công việc) tự nhiên tăng lên bất thường. Kiểm tra thì phát hiện có nhiều dịch vụ lạ được tự động đăng ký mà tôi không hề biết hay đồng ý. Tôi muốn hỏi những dịch vụ này là gì và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Bảo vệ quyền lợi người dân vùng hạ du đập
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện X, tỉnh Y. Đất canh tác của gia đình tôi nằm ngay dưới chân một con đập thủy điện. Mấy hôm nay nghe tin đồn đập sắp xả lũ khẩn cấp do mưa lớn, tôi lo lắng không biết liệu tài sản, hoa màu của chúng tôi có được bảo vệ không, và nếu bị thiệt hại thì ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường? Chúng tôi có quyền lợi gì khi sống ở **vùng hạ du đập** như thế này không?”
Quản lý và ảnh hưởng của Nợ chính quyền địa phương
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây, tôi nghe nói Ủy ban nhân dân thành phố đang có nhiều khoản nợ lớn để đầu tư hạ tầng. Tôi đang có dự án hợp tác với thành phố, nên rất lo lắng không biết các khoản nợ này có ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của thành phố cho dự án của tôi không, và liệu có rủi ro gì cho doanh nghiệp của tôi không?”
Quyền sở hữu nhà ở của Việt kiều khi chưa thể nhập cảnh
“Chị L.T.M, một Việt kiều ở Mỹ, đang muốn về Việt Nam để nhận thừa kế căn nhà ở Quận 1, TP.HCM từ cha mẹ. Tuy nhiên, chị có một số vấn đề về giấy tờ cá nhân ở Mỹ nên chưa thể **nhập cảnh** về Việt Nam ngay được. Chị nghe nói nếu không nhập cảnh thì không được đứng tên nhà, không biết có đúng không và chị phải làm gì?”
Quyền sử dụng đất của người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Tôi là một người gốc Việt Nam đã định cư ở Úc hơn 30 năm, quốc tịch Việt Nam của tôi được xác định theo huyết thống từ khi sinh ra. Hiện tại, tôi muốn về quê hương đầu tư vào một dự án du lịch sinh thái ở khu vực ven biển tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Tôi không rõ liệu mình có được phép nhận chuyển nhượng hoặc thuê đất có mặt nước ven biển để thực hiện dự án này hay không, và quy định pháp luật hiện hành có ưu đãi gì cho người gốc Việt như tôi không?”