Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Công trình nghiên cứu khoa học và các giải thưởng liên quan
“Chào luật sư, tôi là một nhà khoa học đang làm việc tại Viện nghiên cứu ở Hà Nội. Tôi vừa hoàn thành một công trình nghiên cứu về công nghệ sinh học và đang muốn tìm hiểu xem liệu công trình của mình có đủ điều kiện để được xét tặng các giải thưởng khoa học và công nghệ của nhà nước hay không. Cụ thể, tôi muốn biết những tiêu chí nào để một công trình được coi là xuất sắc và có thể nhận giải thưởng?”
Chính sách thích ứng với già hóa dân số
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng mộc nhỏ ở huyện Củ Chi. Mấy năm nay tôi thấy xung quanh mình ngày càng ít người trẻ đi làm, mà người lớn tuổi thì nhiều. Công nhân trong xưởng của tôi cũng ngày càng lớn tuổi. Tôi nghe nói Việt Nam mình đang 'già hóa dân số' nhưng không hiểu rõ lắm. Điều này có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh của tôi không, và Nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ người già hoặc doanh nghiệp như chúng tôi không?”
Quản lý Dân số và Tác động đến Cộng đồng
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Em đang mang bầu bé đầu lòng và tụi em cũng đang tính toán sinh thêm con nữa. Nhưng em nghe nói dạo này ở xã mình nhiều gia đình trẻ không muốn sinh con, hoặc chỉ sinh một bé thôi. Em lo lắng không biết nếu dân số ở địa phương mình giảm sút thì có ảnh hưởng gì đến các chính sách hỗ trợ, trường học, hay dịch vụ y tế cho con cái tụi em sau này không ạ? Liệu có quy định nào của nhà nước về việc này không?”
Cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động đường bộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị M. ở TP.HCM. Tôi đang có ý định mở một quán cà phê nhỏ ven đường ở ngoại thành, gần một con đường tỉnh lộ. Tôi nghe nói phải xin phép nhiều thứ liên quan đến đường sá, nhưng không biết chính xác là phải liên hệ với cơ quan quản lý đường bộ nào. Liệu tôi có cần phải xin phép Sở Giao thông vận tải không, hay là Ủy ban nhân dân huyện cũng được? Tôi muốn biết rõ để chuẩn bị hồ sơ cho đúng.”
Quy định về thẩm định giá công nghệ trong chuyển giao
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty khởi nghiệp ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về phần mềm quản lý. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch chuyển giao một công nghệ phần mềm độc quyền cho một đối tác lớn, trong đó có phần vốn nhà nước. Tôi nghe nói phải thẩm định giá công nghệ nhưng không rõ quy định cụ thể thế nào, liệu công ty tôi có bắt buộc phải làm không và nếu không làm thì có bị phạt gì không? Xin luật sư tư vấn giúp.”
Điều tiết điện lực và quản lý ngành điện
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, giá điện tăng cao và nguồn điện không ổn định, ảnh hưởng đến sản xuất của tôi. Tôi muốn biết cơ quan nào có trách nhiệm điều tiết điện lực để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp như chúng tôi và liệu có phải nhà nước can thiệp vào mọi hoạt động điện lực không?”
Quy định về tiếp xúc cấp cao trong nghi lễ đối ngoại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là thư ký cho Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc. Mới đây, có một đoàn khách cấp cao từ nước ngoài đến thăm tỉnh, và chúng tôi có tổ chức một buổi 'hội kiến' với Chủ tịch tỉnh. Tuy nhiên, tôi không rõ liệu việc sử dụng thuật ngữ 'hội kiến' có đúng chuẩn theo quy định nhà nước không, và liệu các quy trình đón tiếp có cần tuân thủ theo Nghị định về nghi lễ đối ngoại hay không, đặc biệt khi đây là lần đầu tiên chúng tôi đón tiếp một đoàn như vậy ở cấp tỉnh.”
Trách nhiệm của doanh nghiệp và công dân trong Chiến tranh nhân dân
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở quận Ngô Quyền, Hải Phòng. Gần đây nghe nói nhiều về tình hình biển Đông, rồi cả khái niệm 'Chiến tranh nhân dân'. Tôi lo không biết nếu có chuyện gì xảy ra thì xưởng của tôi, rồi cả mấy chục anh em công nhân sẽ phải làm gì, có bị huy động hết không? Liệu nhà nước có kế hoạch gì cho các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi không?”
Cơ quan quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
“Chào luật sư, tôi là chủ một startup công nghệ ở TP.HCM, đang phát triển một ứng dụng mới và muốn tìm kiếm nguồn tài trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có 'Cơ quan quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo' nhưng không rõ đó là những cơ quan nào và tôi cần liên hệ với ai để nộp hồ sơ, tìm hiểu về các điều kiện tài trợ. Liệu dự án của tôi có đủ điều kiện không?”
Quản lý Phổ tần số vô tuyến điện
“Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM đang muốn thử nghiệm một công nghệ truyền dẫn không dây mới để cung cấp internet cho khu vực lân cận. Tôi nghe nói có 'phổ tần số vô tuyến điện' nhưng không rõ nó là gì và liệu công ty có được tự do sử dụng các tần số này không, hay phải xin phép gì. Nhà nước có chính sách gì khuyến khích cho các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi không?”
Đê chuyên dùng và trách nhiệm đầu tư
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một trang trại nuôi tôm ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Trang trại của tôi nằm sát sông và tôi có xây một con đê nhỏ để bảo vệ các ao tôm khỏi nước sông dâng cao. Mấy năm nay con đê bị xuống cấp nhiều, tôi muốn hỏi là liệu tôi có được nhà nước hỗ trợ kinh phí để tu sửa đê này không, hay tôi phải tự bỏ tiền ra làm hết? Con đê này chỉ phục vụ riêng cho trang trại của tôi thôi.”
Đổi mới công nghệ trong sản xuất nông nghiệp
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Châu Thành, Tiền Giang. Tôi tên Hùng, năm nay 48 tuổi. Tôi đang muốn đầu tư máy móc mới, công nghệ cao hơn để canh tác lúa, mục tiêu là tăng năng suất và giảm lượng thuốc trừ sâu sử dụng. Tôi nghe nói nhà nước có chính sách khuyến khích nhưng không biết bắt đầu từ đâu, liệu có cần xin phép gì đặc biệt không, nhất là khi đất của tôi là đất chuyên trồng lúa?”
Hoạt động cho vay và các quy định pháp lý cơ bản
“Chị Hạnh ở Quận 1, TP.HCM đang muốn mở rộng tiệm bánh của mình nhưng thiếu vốn. Chị nghe nói có nhiều hình thức cho vay khác nhau, từ ngân hàng đến vay cá nhân. Chị không rõ "cho vay" được hiểu thế nào về mặt pháp lý và liệu có các quy định nào của nhà nước hỗ trợ cho vay cho doanh nghiệp nhỏ như chị không. Chị muốn tìm hiểu để vay vốn an toàn và hiệu quả.”
Quy định pháp luật về Đơn vị dự toán ngân sách
“Chào luật sư, tôi là kế toán tại một trường học công lập ở Quận 3, TP. Hồ Chí Minh. Năm nay, trường tôi được giao dự toán ngân sách nhà nước. Tôi không rõ việc này có ý nghĩa gì và trường tôi có phải là 'đơn vị dự toán ngân sách' không? Nếu đúng thì chúng tôi có những trách nhiệm gì đặc biệt, nhất là về việc công khai tài chính?”
Chính sách hỗ trợ sản xuất nguyên liệu đơn thức ăn chăn nuôi và quy định nhập khẩu
“Chào chuyên gia, tôi là Chú Ba, chủ một trang trại chăn nuôi heo ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi đang có ý định đầu tư nhà xưởng để tự sản xuất một số loại nguyên liệu đơn như bột cá, bột xương nhằm giảm chi phí đầu vào. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ từ nhà nước nhưng không rõ điều kiện và thủ tục thế nào, liệu trang trại của tôi có được hưởng không? Ngoài ra, nếu trong tương lai tôi cần nhập khẩu thêm nguyên liệu từ nước ngoài thì có cần lưu ý gì về thủ tục hải quan không?”
Già hóa dân số và chính sách thích ứng cho doanh nghiệp
“Chị Lan ở Quận 3, TP.HCM, chủ một chuỗi cửa hàng tiện lợi, đang lo lắng về việc nhiều nhân viên của chị đã lớn tuổi và sắp đến tuổi nghỉ hưu. Chị nghe nói về 'già hóa dân số' và không biết liệu nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho doanh nghiệp có nhiều lao động lớn tuổi không, hay có quy định gì đặc biệt mà chị cần lưu ý để thích ứng với tình hình này.”
Quản lý và sử dụng đất bãi nổi, cù lao trên sông
“Chào luật sư, gia đình tôi ở An Giang, làm nông nghiệp. Gần đây, đoạn sông trước đất nhà tôi tự nhiên có một cái bãi nổi mới bồi đắp lên, khá rộng. Bà con xung quanh cũng đang xôn xao không biết đất này có được sử dụng không, hay thuộc về ai. Tôi muốn hỏi là bãi nổi này có phải đất của nhà nước không và gia đình tôi có thể làm thủ tục để khai thác trồng trọt trên đó được không ạ?”
Đánh giá trong kỳ nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng nhóm dự án nghiên cứu ứng dụng về vật liệu mới tại một công ty công nghệ ở TP.HCM. Dự án của chúng tôi đang triển khai được khoảng 6 tháng và nhận tài trợ từ ngân sách nhà nước. Gần đây, tôi nghe nói sẽ có một đợt 'đánh giá trong kỳ'. Tôi không rõ hoạt động này sẽ diễn ra như thế nào, mục đích là gì và chúng tôi cần chuẩn bị những gì. Liệu có ảnh hưởng gì đến tiến độ và nguồn kinh phí của dự án không?”
Phân loại và sử dụng dữ liệu dùng riêng trong cơ quan nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, cán bộ văn phòng UBND phường An Bình, quận Ninh Kiều, Cần Thơ. Hiện tại, chúng tôi đang thu thập nhiều dữ liệu từ các hộ dân để lập báo cáo nội bộ về tình hình an sinh xã hội trên địa bàn. Tôi băn khoăn không biết loại dữ liệu này có phải là 'dữ liệu dùng riêng' theo Luật Dữ liệu mới không và liệu chúng tôi có cần phải tuân thủ quy định gì đặc biệt khi xử lý nó không? Nếu là dữ liệu dùng riêng thì có được chia sẻ ra ngoài không?”
Đồng quản lý nguồn lợi thủy sản của tổ chức cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 55 tuổi, sống ở Cà Mau, làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, bà con ngư dân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức cộng đồng để cùng nhau bảo vệ vùng biển gần bờ, chống lại việc khai thác trái phép. Chúng tôi nghe nói có cơ chế đồng quản lý nhưng không rõ lắm về quy định pháp luật, đặc biệt là việc tổ chức của chúng tôi cần những điều kiện gì để được công nhận và hoạt động hợp pháp. Liệu có cần phải có tư cách pháp nhân không, và làm sao để được nhà nước giao quyền?”
Quy định về Tỷ lệ trả thưởng trong trò chơi điện tử có thưởng
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một tiệm game giải trí ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói về 'tỷ lệ trả thưởng' cho các máy game. Tôi đang có mấy máy giật xèng và một số trò chơi điện tử có thưởng khác. Tôi muốn hỏi là 'tỷ lệ trả thưởng' này có phải do mình tự quy định không, hay có văn bản nào của nhà nước bắt buộc phải tuân thủ không? Nếu có thì tôi phải tìm hiểu ở đâu để đảm bảo tiệm của tôi hoạt động đúng luật?”
Chỉ số phát triển con người trong quản lý nhà nước và pháp luật
“Ông N.V.A, cán bộ phòng Kế hoạch - Tài chính ở Bình Dương, đang xây dựng báo cáo đánh giá hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Ông ấy muốn đưa "Chỉ số phát triển con người" vào làm một tiêu chí pháp lý bắt buộc để phân bổ ngân sách cho các dự án an sinh xã hội. Tuy nhiên, ông không rõ liệu chỉ số này có được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật về tổ chức bộ máy hay quản lý công sản để làm căn cứ pháp lý trực tiếp hay không.”
Tổ chức sự nghiệp công lập và vai trò cung cấp dịch vụ công
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư môi trường, đang làm việc tại Trung tâm Quan trắc và Phân tích Môi trường tỉnh Đồng Nai. Gần đây, chúng tôi đang có một số thay đổi về cơ cấu tổ chức. Tôi nghe nói trung tâm mình là một loại hình "tổ chức sự nghiệp công lập". Tôi không rõ lắm khái niệm này nghĩa là gì và nó khác gì so với các cơ quan nhà nước thông thường. Liệu công việc của chúng tôi có bị ảnh hưởng nhiều không khi trung tâm được xếp vào loại hình này?”
Dịch vụ dân số và chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước
“Chị H.T.L ở Hà Nội, một y tá có kinh nghiệm, muốn mở một trung tâm nhỏ ở địa phương để cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình cho cộng đồng. Chị không rõ các dịch vụ này có được xem là "dịch vụ dân số" theo quy định pháp luật không và liệu có thể nhận được hỗ trợ gì từ nhà nước không. Chị cũng lo ngại về các quy định pháp lý liên quan.”