Dịch vụ dân số và chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước
“Chị H.T.L ở Hà Nội, một y tá có kinh nghiệm, muốn mở một trung tâm nhỏ ở địa phương để cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình cho cộng đồng. Chị không rõ các dịch vụ này có được xem là "dịch vụ dân số" theo quy định pháp luật không và liệu có thể nhận được hỗ trợ gì từ nhà nước không. Chị cũng lo ngại về các quy định pháp lý liên quan.”
Trả lời
1. Xác định "Dịch vụ dân số" và hoạt động của chị H.T.L
Chào chị H.T.L, theo quy định pháp luật, dịch vụ dân số bao gồm các hoạt động phục vụ công tác dân số, cụ thể là cung cấp thông tin, dữ liệu dân số; truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, dịch vụ nâng cao chất lượng dân số, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và các hoạt động khác theo quy định của pháp luật. Như vậy, các hoạt động mà chị dự định triển khai như chăm sóc sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình hoàn toàn thuộc phạm vi của dịch vụ dân số.
Hoạt động truyền thông, vận động, giáo dục về dân số và nâng cao chất lượng dân số cũng là những nội dung mà pháp luật quy định trong phạm vi điều chỉnh liên quan đến công tác dân số
[1].2. Nguyên tắc thực hiện công tác dân số
Khi thực hiện các dịch vụ dân số, cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản. Một trong số đó là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực dân số gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bản sắc văn hóa dân tộc để phát triển nhanh và bền vững đất nước. Ngoài ra, cần đảm bảo sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số
[2].3. Khả năng nhận hỗ trợ từ ngân sách nhà nước
Về vấn đề hỗ trợ từ nhà nước, pháp luật có quy định về ngân sách nhà nước chi cho công tác dân số. Cụ thể, ngân sách nhà nước có thể chi cho cơ sở thực hiện cung cấp dịch vụ dân số thuộc danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật, hoặc thực hiện nhiệm vụ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu. Ngoài ra, ngân sách nhà nước cũng có thể chi hỗ trợ cơ sở thực hiện cung cấp dịch vụ dân số của Nhà nước và chi đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực làm công tác dân số
[3].Để có thể nhận được hỗ trợ này, trung tâm của chị cần đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến việc cung cấp dịch vụ sự nghiệp công hoặc các hình thức hợp tác với cơ quan nhà nước. Chị nên tìm hiểu thêm các văn bản hướng dẫn chi tiết về danh mục dịch vụ sự nghiệp công và quy trình đặt hàng, đấu thầu dịch vụ dân số tại địa phương mình.