Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền liên quan đến quyền tác giả trong biểu diễn nghệ thuật
“Tôi là ca sĩ tự do, thường biểu diễn tại các quán cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi phát hiện một số video quay lén buổi biểu diễn của tôi được đăng tải tràn lan trên mạng xã hội mà không có sự đồng ý của tôi, thậm chí còn bị cắt ghép, lồng ghép quảng cáo. Tôi muốn biết liệu mình có quyền gì để ngăn chặn việc này và bảo vệ 'tiếng hát' của mình không?”
Giám sát tác giả thiết kế công nghệ thông tin và xây dựng
“Chào luật sư, công ty em là công ty phần mềm ở Hà Nội. Em vừa hoàn thành thiết kế chi tiết một hệ thống phần mềm quan trọng cho một cơ quan nhà nước. Giờ đến giai đoạn triển khai, bên cơ quan đó lại tự ý thay đổi một số cấu trúc và chức năng mà không thông qua bên em, nói là để 'tối ưu'. Em rất lo lắng vì những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến chất lượng và tính ổn định của phần mềm, đồng thời cũng ảnh hưởng đến quyền tác giả thiết kế của bên em. Luật sư cho em hỏi, công ty em có quyền 'giám sát tác giả' đối với thiết kế phần mềm này không và làm sao để bảo vệ được thiết kế gốc?”
Bảo hộ tác phẩm nước ngoài công bố lần đầu tại Việt Nam
“Tôi là một họa sĩ người Pháp đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội. Tôi vừa hoàn thành một bộ tranh sơn dầu độc đáo lấy cảm hứng từ văn hóa Việt Nam và dự định triển lãm, sau đó xuất bản thành sách ảnh lần đầu tiên tại đây. Tôi muốn biết liệu tác phẩm của tôi có được pháp luật Việt Nam bảo hộ quyền tác giả hay không, và tôi cần làm gì để đảm bảo các quyền đó?”
Quyền lợi vật chất khác trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan
“Tôi là một tác giả trẻ vừa xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay tại TP. Hồ Chí Minh. Ngoài hợp đồng xuất bản ghi rõ phần trăm nhuận bút, tôi còn nhận được một số cuốn sách biếu, vé mời tham dự buổi ra mắt sách và một khoản tiền thưởng nhỏ từ nhà xuất bản. Tôi muốn hỏi liệu những lợi ích này có được coi là 'Quyền lợi vật chất khác' theo quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ không, và quyền lợi của tôi được pháp luật bảo vệ như thế nào?”
Xác định đối tượng bị xem xét xâm phạm quyền tác giả
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng in nhỏ ở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một mẫu thiết kế logo mà tôi đã đăng ký bản quyền và đang sử dụng cho khách hàng lại bị một cửa hàng khác sử dụng y hệt trên sản phẩm của họ. Tôi muốn biết liệu mẫu logo đó của họ có được coi là **đối tượng bị xem xét** xâm phạm bản quyền của tôi không và tôi cần làm gì?”
Bảo hộ quyền tác giả tác phẩm điện ảnh
“Chào luật sư, tôi là một đạo diễn trẻ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa hoàn thành bộ phim đầu tay của mình và đang chuẩn bị phát hành. Tôi rất lo lắng về việc tác phẩm của mình có thể bị sao chép hoặc sử dụng trái phép. Luật pháp Việt Nam bảo vệ 'tác phẩm điện ảnh' như thế nào và tôi cần làm gì để đảm bảo quyền của mình được bảo vệ?”
Quyền Liên Quan Đến Quyền Tác Giả
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Tùng, chủ một studio ảnh cưới nhỏ ở quận Tân Bình, TP.HCM. Gần đây, tôi có quay một video ngắn ghi lại quá trình chuẩn bị cho buổi trình diễn thời trang áo cưới của một nhà thiết kế. Video này chủ yếu quay người mẫu trình diễn, âm nhạc nền do ban tổ chức cung cấp. Sau đó, tôi đăng video này lên kênh TikTok của studio để quảng bá. Một thời gian sau, tôi thấy một kênh khác cũng lấy nguyên video của tôi để đăng lại mà không xin phép, còn thêm logo của họ vào. Tôi muốn biết liệu video của tôi có được bảo vệ bởi **quyền liên quan đến quyền tác giả** không, và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Bảo Hộ Quyền Tác Giả Đối Với Mã Máy Chương Trình Máy Tính
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng ở quận Ba Đình, Hà Nội. Tôi có một công ty nhỏ chuyên viết phần mềm điều khiển máy móc. Gần đây, tôi phát hiện một đối thủ cạnh tranh đã sao chép **mã máy** sản phẩm của tôi và tung ra thị trường. Tôi muốn hỏi, liệu **mã máy** của tôi có được pháp luật bảo vệ không, và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Tôi lo lắng công sức của mình sẽ bị mất trắng.”
Đồng tác giả trong dự án khoa học, công nghệ
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư phần mềm ở TP.HCM. Tôi có tham gia vào một dự án phát triển phần mềm ứng dụng di động cho công ty. Mặc dù tôi đã trực tiếp đóng góp vào phần thuật toán lõi và kiến trúc của ứng dụng, nhưng khi công ty công bố sản phẩm và các tài liệu liên quan, tên của tôi lại không có trong danh sách tác giả, chỉ có tên của trưởng nhóm. Tôi rất thắc mắc liệu mình có được xem là **tác giả** hay **đồng tác giả** của sản phẩm này theo quy định pháp luật không và tôi có quyền lợi gì không?”
Quyền tác giả: Phạm vi bảo hộ và Giám định
“Chị Mai, một họa sĩ trẻ ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, vừa hoàn thành một bức tranh sơn dầu rất tâm đắc. Chị lo lắng nếu có người khác sao chép hoặc sử dụng tác phẩm của mình mà không xin phép thì chị có được pháp luật bảo vệ không và cần làm gì để bảo vệ **quyền tác giả** của mình?”
Bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm thiết kế đồ họa
“Chào luật sư, tôi là một nhà thiết kế đồ họa tự do ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi có thiết kế một logo cho một công ty khởi nghiệp. Tôi lo lắng không biết nếu công ty đó dùng logo của tôi mà không ghi rõ tên tác giả, hoặc tự ý chỉnh sửa mà không được phép thì tôi có quyền gì để bảo vệ tác phẩm của mình không? Làm sao để tôi bảo vệ được công sức sáng tạo của mình?”
Bảo hộ Tác phẩm điện ảnh và quyền tác giả
“Chào luật sư, tôi là một đạo diễn trẻ ở TP.HCM, vừa hoàn thành một phim ngắn độc lập và muốn biết liệu tác phẩm của mình có được pháp luật bảo hộ quyền tác giả hay không. Cụ thể, 'tác phẩm điện ảnh' được định nghĩa thế nào trong các quy định hiện hành và tôi cần làm gì để đăng ký bản quyền cho phim của mình? Ngoài ra, có những thủ tục hành chính chung nào mà một nhà làm phim độc lập như tôi cần lưu ý khi phát hành không?”
Quyền tác giả đối với tác phẩm di cảo
“Chào luật sư, bố tôi vừa mất cách đây 3 tháng. Ông là một nhà văn và để lại nhiều bản thảo chưa từng được công bố. Gia đình chúng tôi muốn xuất bản những tác phẩm này để tưởng nhớ ông và cũng để chia sẻ với độc giả. Tôi nghe nói về 'tác phẩm di cảo' nhưng không rõ liệu các bản thảo của bố tôi có được coi là di cảo không và chúng tôi cần làm gì để xuất bản hợp pháp? Chúng tôi ở quận Đống Đa, Hà Nội.”
Quyền liên quan đến quyền tác giả
“Chào luật sư, em là ca sĩ trẻ ở TP.HCM. Em mới ra mắt một bài hát và biểu diễn trên truyền hình. Em nghe nói có 'quyền liên quan' gì đó đến bản ghi âm, ghi hình của em. Em muốn hỏi quyền này là gì, và liệu nó có liên quan gì đến việc em đóng bảo hiểm xã hội sau này không ạ? Em hơi mơ hồ về mấy cái luật này.”
Quyền tác giả và phân chia tiền bản quyền đối với tác phẩm
“Chị là họa sĩ tự do ở Quận 3, TP.HCM. Chị và một người bạn cùng nhau vẽ một bộ tranh minh họa cho một cuốn sách thiếu nhi. Bây giờ cuốn sách bán rất chạy và nhà xuất bản muốn trả tiền bản quyền. Chị và bạn đang tranh cãi về việc chia tiền thế nào vì ban đầu chỉ thỏa thuận miệng. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về tác phẩm và việc phân chia tiền bản quyền trong trường hợp này, đặc biệt khi cả hai đều đóng góp công sức.”
Bảo vệ quyền tác giả đối với mã máy phần mềm
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty phần mềm nhỏ ở TP. Thủ Đức. Công ty tôi vừa phát triển một ứng dụng di động rất độc đáo và đang được nhiều người dùng đón nhận. Tuy nhiên, tôi rất lo lắng về việc các đối thủ có thể sao chép hoặc phân tích ngược **mã máy** của ứng dụng để tạo ra sản phẩm tương tự. Tôi muốn hỏi liệu pháp luật Việt Nam có quy định nào để bảo vệ **mã máy** của phần mềm không, và làm thế nào để tôi có thể bảo vệ tài sản trí tuệ này một cách hiệu quả nhất?”
Quyền tác giả đối với mã nguồn phần mềm
“Anh T.V.K, giám đốc một công ty phần mềm nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh, đang rất lo lắng. Công ty anh vừa phát triển xong một phần mềm quản lý kho độc quyền, nhưng anh nghe nói có nhân viên cũ đang tìm cách sao chép mã nguồn để bán cho đối thủ. Anh muốn biết liệu mã nguồn phần mềm của anh có được pháp luật bảo vệ không, và nếu có thì bảo vệ như thế nào?”
Bảo hộ quyền tác giả cho tác phẩm sáng tạo
“Chị là một nhà thiết kế đồ họa tự do ở Quận 3, TP.HCM. Chị vừa hoàn thành một bộ nhận diện thương hiệu cho một khách hàng lớn, bao gồm logo, slogan và các mẫu thiết kế bao bì. Chị nghe nói về "quyền tác giả" nhưng không rõ nó bảo vệ những gì và làm sao để đảm bảo không ai khác sao chép tác phẩm của mình. Chị lo lắng về việc mất công sức và ý tưởng.”
Tác phẩm nước ngoài công bố lần đầu tại Việt Nam
“Tôi là một nhà văn người Mỹ gốc Việt, đang sống ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tôi có một tác phẩm tiểu thuyết mới viết bằng tiếng Việt và muốn xuất bản tại Việt Nam đầu tiên, trước khi công bố ở bất kỳ quốc gia nào khác. Tôi muốn hiểu rõ hơn về khái niệm 'tác phẩm của tổ chức, cá nhân nước ngoài được công bố lần đầu tiên tại Việt Nam' theo luật sở hữu trí tuệ để đảm bảo quyền lợi của mình. Liệu việc này có giúp tôi bảo vệ tác phẩm tốt hơn tại Việt Nam không?”
Tác phẩm di cảo và thời hạn bảo hộ quyền tác giả
“Chào luật sư, tôi là con gái của một nhà văn đã mất cách đây 5 năm ở TP.HCM. Bố tôi có để lại một bản thảo tiểu thuyết chưa từng được công bố. Giờ tôi muốn xuất bản tác phẩm này thì không biết tác phẩm của bố tôi có được bảo hộ bản quyền không và thời hạn bảo hộ là bao lâu? Tôi lo lắng nếu xuất bản thì có ai đó sẽ sao chép.”
Quyền liên quan đến quyền tác giả và bảo hộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một ca sĩ tự do ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi có tự thu âm một bài hát do tôi sáng tác và biểu diễn, sau đó tôi đăng lên kênh YouTube cá nhân. Gần đây, tôi phát hiện một kênh truyền hình địa phương ở tỉnh khác đã sử dụng bản ghi âm và hình ảnh biểu diễn của tôi trong một chương trình mà không hề xin phép hay đề tên tôi. Tôi muốn biết liệu tôi có quyền gì đối với bản ghi âm và màn biểu diễn của mình không, và làm sao để bảo vệ nó?”
Bảo hộ bản gốc tác phẩm và xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả
“Chị L.T.L, một nhà thiết kế đồ họa tự do ở Quận 3, TP.HCM, vừa phát hiện một công ty quảng cáo lớn đã sử dụng gần như toàn bộ thiết kế logo mà chị đã tạo ra cho một khách hàng cũ của mình. Chị có lưu giữ file thiết kế gốc và các bản nháp ban đầu. Chị muốn biết liệu tác phẩm của chị có được coi là "bản gốc" và chị có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình không.”
Khái niệm Định hình và bảo hộ nội dung số
“Chào Tuvannhanh.com, em là một podcaster và thường xuyên livestream các buổi trò chuyện về sách trên kênh của mình. Em có nghe nói về khái niệm 'định hình' để được bảo hộ quyền tác giả. Vậy trường hợp của em, các buổi livestream và podcast đã được 'định hình' chưa, và làm sao để em bảo vệ được nội dung của mình khỏi bị sao chép trái phép ạ? Em ở Quận 3, TP.HCM.”
Quy định pháp luật về chuyển chất liệu tác phẩm nhiếp ảnh
“Tôi là một nhiếp ảnh gia ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi có một bức ảnh phong cảnh từng đoạt giải và muốn biến nó thành một bức tranh sơn dầu khổ lớn hoặc một tác phẩm điêu khắc kim loại để trưng bày trong triển lãm sắp tới. Tôi không rõ liệu việc 'chuyển chất liệu' này có được phép không, có cần xin giấy phép gì đặc biệt hay không, và liệu có vi phạm quy định nào về việc thay đổi tác phẩm gốc không?”