Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Tranh chấp lao động
“Tôi là chị M.T.H, công nhân may ở khu công nghiệp Sóng Thần, Bình Dương. Mới đây, tôi bị công ty chấm dứt hợp đồng lao động đột ngột sau khi tôi phản ánh về việc công ty yêu cầu tăng ca quá giờ quy định và không thanh toán đầy đủ. Tôi muốn biết mình có thể kiện công ty ra tòa để đòi lại quyền lợi không, và tôi cần phải làm những thủ tục gì, có cần phải hòa giải trước không?”
Người sử dụng lao động và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là anh H. ở quận 3, TP.HCM, tôi đang tính mở một tiệm cà phê nhỏ và thuê vài bạn nhân viên phục vụ. Tôi nghe nói là khi thuê người lao động thì mình sẽ trở thành 'người sử dụng lao động' và có nhiều trách nhiệm lắm. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi hiểu rõ hơn về khái niệm này và những điều tôi cần lưu ý để tránh rắc rối pháp lý sau này được không ạ? Tôi chưa có kinh nghiệm gì về việc này cả.”
Dịch vụ dữ liệu hợp đồng lao động điện tử
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Hằng, chủ một công ty startup công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi vừa chuyển sang dùng hoàn toàn hợp đồng lao động điện tử. Tôi đang thắc mắc không biết những dữ liệu về hợp đồng lao động điện tử của công ty tôi có được **khai thác và sử dụng bởi bên thứ ba** không, hay chỉ mình công ty tôi mới được dùng? Liệu có cách nào để tận dụng những dữ liệu này cho việc quản lý nhân sự hiệu quả hơn không?”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Hợp đồng làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập
“Chào chuyên gia, em là giáo viên mới ra trường ở TP.HCM, đang nộp hồ sơ vào một trường công lập ở quận Gò Vấp. Em thấy trong thông báo tuyển dụng có nhắc đến 'Hợp đồng làm việc' mà không phải 'Hợp đồng lao động' như em học. Chuyên gia cho em hỏi 'Hợp đồng làm việc' này là gì và có khác gì so với hợp đồng thông thường không ạ? Em cần lưu ý gì khi ký hợp đồng này ạ?”
Người sử dụng lao động ở nước ngoài và hợp đồng lao động
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, một công nhân may ở Hà Nội, năm nay tôi 32 tuổi. Tôi sắp sang Hàn Quốc làm việc theo diện lao động thời vụ và đang chuẩn bị ký hợp đồng. Tôi nghe nhiều trường hợp lao động Việt Nam ở nước ngoài gặp khó khăn, thậm chí bị bóc lột. Tôi muốn hỏi 'người sử dụng lao động ở nước ngoài' là ai và họ có những trách nhiệm gì để tôi có thể yên tâm hơn khi ký kết hợp đồng ạ?”
Vị trí và vai trò của Nghiệp đoàn cơ sở
“Tôi là một người bán hàng rong ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, nhiều anh chị em bán hàng rong như tôi gặp khó khăn trong việc kinh doanh, bị dẹp vỉa hè mà không có tiếng nói. Chúng tôi muốn thành lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi nhưng không biết có được không vì chúng tôi không có hợp đồng lao động. Liệu có hình thức công đoàn nào phù hợp với chúng tôi không?”
Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, em là H.T.L, đang làm nhân viên bán hàng cho một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Em làm việc từ 8h sáng đến 6h tối mỗi ngày, được trả lương cố định 7 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, chủ cửa hàng nói em là 'cộng tác viên' nên không ký hợp đồng lao động, cũng không đóng bảo hiểm xã hội. Em muốn hỏi, với công việc và cách thức làm việc như vậy, em có được coi là **người lao động** theo quy định của pháp luật không ạ? Em có quyền lợi gì không?”
Quyền và nghĩa vụ của người mang mầm bệnh truyền nhiễm không triệu chứng
“Chị Mai, giáo viên mầm non ở Quận 3, TP.HCM, vừa đi khám sức khỏe định kỳ thì phát hiện mình là người mang virus viêm gan B nhưng không có bất kỳ triệu chứng bệnh nào. Chị rất hoang mang không biết liệu mình có bị nhà trường chấm dứt hợp đồng lao động hay có những nghĩa vụ pháp lý đặc biệt nào phải tuân thủ không, nhất là khi chị tiếp xúc với nhiều trẻ nhỏ.”
Chế độ Bảo hiểm xã hội tự nguyện
“Em là H.T.M, 28 tuổi, đang làm thiết kế đồ họa tự do ở TP.HCM. Em sắp lập gia đình và muốn có con trong vài năm tới. Vì không có hợp đồng lao động nên em không được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Em nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện, không biết loại này có phù hợp với trường hợp của em không và liệu em có được hưởng chế độ thai sản khi tham gia không?”
Căn cước công dân và xác minh thông tin cơ bản
“Chào chuyên gia, tôi là chị M.T.H, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây tôi có nhận một nhân viên mới và muốn làm hợp đồng lao động. Tôi thấy trên **Căn cước công dân** của bạn ấy có rất nhiều thông tin, nhưng không biết chính xác 'thông tin cơ bản về lai lịch, nhân dạng' mà luật quy định là những gì để tôi đối chiếu cho đúng. Liệu có phải tất cả thông tin trên thẻ đều là thông tin cơ bản không, hay chỉ một phần thôi? Tôi cần biết để đảm bảo hợp đồng của tôi hợp lệ.”
Thẻ tạm trú cho người nước ngoài tại Việt Nam
“Tôi là anh Peter, một chuyên gia công nghệ người Anh đang làm việc tại một công ty phần mềm ở Quận 1, TP.HCM. Hợp đồng lao động của tôi sắp hết hạn và tôi muốn biết thủ tục gia hạn **thẻ tạm trú** cho tôi và vợ con như thế nào, liệu có chính sách ưu đãi gì không vì tôi là chuyên gia?”
Vai trò của Nhà cung cấp eContract trong hợp đồng lao động điện tử
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây tôi đang tìm hiểu về việc chuyển đổi hợp đồng lao động sang dạng điện tử để tiết kiệm chi phí và thủ tục. Tôi có nghe nói đến 'Nhà cung cấp eContract' nhưng không rõ họ là ai, có bắt buộc phải sử dụng dịch vụ của họ không, và họ sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tôi những gì trong quá trình này?”
Thuyền viên tàu cá: Định nghĩa và trách nhiệm pháp lý
“Tôi là anh Hùng, ở Cà Mau, đang làm phụ tàu cho một chủ tàu cá. Tôi chỉ phụ việc lặt vặt, không phải thuyền trưởng hay sĩ quan gì cả. Gần đây tàu gặp sự cố, tôi không biết mình có được coi là **thuyền viên tàu cá** để được hưởng các quyền lợi và phải chịu trách nhiệm theo luật không? Chủ tàu bảo tôi chỉ là người làm thuê bình thường thôi.”
Quy định về cán bộ công đoàn không chuyên trách
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở một nhà máy may tại Bình Dương. Vừa rồi tôi được bầu làm tổ phó tổ công đoàn của xưởng. Tôi nghe nói cán bộ công đoàn không chuyên trách như tôi có thể được kéo dài hợp đồng lao động. Không biết thông tin này có đúng không và tôi cần làm gì để được hưởng quyền lợi này ạ? Hợp đồng của tôi sắp hết hạn rồi.”
Khai thác và sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử
“Tôi là chủ một công ty khởi nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Chúng tôi đang tính chuyển sang dùng hợp đồng lao động điện tử để tiết kiệm giấy tờ và thời gian. Tôi muốn hỏi, việc chúng tôi truy cập, tải dữ liệu hợp đồng lên hệ thống, rồi dùng các chức năng quản lý nhân sự trên đó có được gọi là 'khai thác, sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử' theo quy định mới không? Liệu có cần lưu ý gì đặc biệt không?”
Hợp đồng lao động điện tử: Kết nối nền tảng và trao đổi dữ liệu
“Tôi là chị Mai, chủ một doanh nghiệp nhỏ về dịch vụ thiết kế ở Quận 1, TP.HCM. Hiện tại, công ty tôi vẫn dùng hợp đồng lao động giấy. Tôi nghe nói sắp tới có quy định về hợp đồng lao động điện tử và cần phải 'kết nối với Nền tảng hợp đồng lao động điện tử'. Tôi không rõ việc này là gì, công ty tôi có bắt buộc phải làm không và nếu có thì phải chuẩn bị những gì để trao đổi dữ liệu với nền tảng này?”
Bảo hiểm xã hội tự nguyện
“Tôi là một người bán hàng online ở quận 10, TP.HCM. Công việc của tôi không có hợp đồng lao động nên tôi không được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Gần đây tôi nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện, tôi muốn biết nó là gì và tôi có thể tham gia được không, quyền lợi như thế nào?”
Định nghĩa Người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, năm nay tôi 16 tuổi và vừa tốt nghiệp cấp 2. Tôi muốn đi làm để phụ giúp gia đình ở Quận 10, TP.HCM. Tôi nghe nói phải đủ tuổi mới được coi là người lao động hợp pháp. Vậy với tuổi của tôi thì có được coi là **người lao động** không và tôi cần lưu ý gì khi tìm việc ạ?”
Mã định danh hợp đồng lao động điện tử
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Xưởng tôi đang tính chuyển sang dùng hợp đồng lao động điện tử để quản lý nhân sự cho tiện. Tôi có nghe nói về cái 'Mã định danh hợp đồng lao động điện tử' nhưng không rõ nó là gì và có bắt buộc phải có không. Chuyên gia giải thích giúp tôi với, liệu xưởng tôi có cần quan tâm đến cái mã này không?”
Định nghĩa và Quyền lợi của Người lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, đang làm việc tại một cửa hàng quần áo nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi được chủ trả lương theo ngày, không có hợp đồng lao động chính thức, nhưng hàng ngày tôi vẫn phải làm theo sự sắp xếp, quản lý của chủ cửa hàng. Tôi không rõ liệu mình có được coi là 'người lao động' theo pháp luật không và liệu có quyền lợi gì không?”
Người sử dụng lao động và trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hằng, chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tôi có thuê 3 nhân viên phục vụ và 1 đầu bếp theo hợp đồng lao động ngắn hạn. Gần đây, do tình hình kinh tế khó khăn, tôi đang tính giảm bớt nhân sự. Tôi không biết liệu mình có được coi là **người sử dụng lao động** theo luật không và có những nghĩa vụ gì nếu muốn cho nhân viên nghỉ việc, đặc biệt là về trợ cấp?”
Quan hệ lao động và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Mấy tháng nay công ty hay bắt tăng ca nhưng không trả lương thêm, với lại hợp đồng lao động của tôi cũng không rõ ràng. Tôi muốn hỏi là cái 'quan hệ lao động' giữa tôi và công ty là gì và tôi có quyền lợi gì khi công ty không thực hiện đúng như vậy không?”
Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Quy định và quyền lợi
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, 35 tuổi, hiện đang bán hàng online tại Quận 1, TP.HCM. Vì không có hợp đồng lao động nên tôi rất băn khoăn về việc làm sao để có lương hưu sau này. Tôi nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện nhưng không rõ mình có tham gia được không, quyền lợi thế nào và có được hỗ trợ gì không vì tôi lo chi phí đóng sẽ cao.”