Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bảo hộ Giống Cây Trồng và Vật liệu Thu Hoạch
“Anh T. ở huyện Củ Chi, TP.HCM, là chủ một vườn cây ăn trái lớn. Gần đây anh phát hiện có người tự ý nhân giống và bán cây giống từ một loại cây ăn quả đặc biệt do anh phát triển, sử dụng chính các trái (vật liệu thu hoạch) từ vườn của anh. Anh không biết liệu mình có quyền pháp lý nào để ngăn chặn việc này và bảo vệ công sức của mình không.”
Bảo hộ Kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm
“Chị Hạnh ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, là chủ xưởng mộc gia đình. Gần đây, chị thiết kế một mẫu ghế ăn mới rất đẹp và được khách hàng ưa chuộng. Chị lo lắng các xưởng khác sẽ sao chép kiểu dáng này. Chị muốn biết làm thế nào để đăng ký bảo hộ cho **kiểu dáng công nghiệp** của chiếc ghế để tránh bị làm nhái. Quy trình có phức tạp không và cần chuẩn bị những gì?”
Bảo hộ tác phẩm nước ngoài công bố lần đầu tại Việt Nam
“Tôi là một họa sĩ người Pháp đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội. Tôi vừa hoàn thành một bộ tranh sơn dầu độc đáo lấy cảm hứng từ văn hóa Việt Nam và dự định triển lãm, sau đó xuất bản thành sách ảnh lần đầu tiên tại đây. Tôi muốn biết liệu tác phẩm của tôi có được pháp luật Việt Nam bảo hộ quyền tác giả hay không, và tôi cần làm gì để đảm bảo các quyền đó?”
Bảo hộ và buôn bán giống cây trồng mới
“Ông T.V.K, một nông dân ở Huyện Thới Lai, Cần Thơ, đã thành công lai tạo một giống lúa mới có khả năng kháng bệnh tốt và cho năng suất cao hơn. Ông muốn hỏi liệu giống lúa này có được pháp luật bảo hộ không và ông cần làm gì để có thể chính thức buôn bán giống lúa này ra thị trường một cách hợp pháp?”
Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với mã nguồn phần mềm
“Chào luật sư, tôi là một nhà phát triển game độc lập ở Quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi đang viết dở một trò chơi điện tử mới nhưng code vẫn còn rất "thô", chưa biên dịch thành file chạy được. Gần đây tôi có nghe nói về việc bảo vệ **mã nguồn** nhưng không biết trong trường hợp code chưa thành phẩm như của tôi thì có được bảo hộ không, và cần làm gì để bảo vệ nó khỏi bị sao chép ạ?”
Bảo hộ quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình
“Chào luật sư, tôi là chủ một kênh YouTube chuyên về du lịch ở Cần Thơ. Vừa rồi tôi có quay một cảnh chợ nổi rất đẹp và đăng lên. Mấy hôm sau, tôi thấy một kênh khác ở Sài Gòn đã cắt ghép một đoạn trong video của tôi để quảng cáo cho sản phẩm của họ mà không xin phép. Tôi muốn hỏi liệu hành động đó có vi phạm pháp luật không và tôi phải làm gì để bảo vệ video của mình?”
Bảo hộ Thiết kế Bố trí Mạch Tích hợp Bán dẫn
“Anh N.V.K, giám đốc một công ty khởi nghiệp công nghệ ở TP. Hồ Chí Minh, vừa phát triển một thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn rất tiềm năng cho sản phẩm mới. Anh nghe nói có đối thủ đang tìm cách sao chép và làm giả. Anh N.V.K muốn biết làm sao để bảo vệ thiết kế này và những hành vi nào được coi là xâm phạm quyền, liệu công ty anh có bị ảnh hưởng không nếu đối thủ làm ra sản phẩm tương tự?”
Quyền đăng ký bảo hộ giống cây trồng
“Tôi là một nông dân ở Huyện Cái Bè, Tiền Giang, vừa lai tạo thành công một giống lúa mới cho năng suất cao và khả năng chống sâu bệnh tốt. Tôi muốn đăng ký bảo hộ giống lúa này để không ai có thể tự ý sử dụng mà không được sự đồng ý của tôi. Không biết tôi có đủ điều kiện để làm người đăng ký bảo hộ giống cây trồng không và thủ tục cần làm những gì?”
Bảo hộ quyền tác giả tác phẩm điện ảnh
“Chào luật sư, tôi là một đạo diễn trẻ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa hoàn thành bộ phim đầu tay của mình và đang chuẩn bị phát hành. Tôi rất lo lắng về việc tác phẩm của mình có thể bị sao chép hoặc sử dụng trái phép. Luật pháp Việt Nam bảo vệ 'tác phẩm điện ảnh' như thế nào và tôi cần làm gì để đảm bảo quyền của mình được bảo vệ?”
Vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt và hành vi bị nghiêm cấm
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình. Gần đây, tôi có kế hoạch mở rộng xưởng và muốn xây thêm một hệ thống xử lý nước thải. Tuy nhiên, có người nói rằng khu vực gần xưởng tôi là 'vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt' và tôi không được phép xả thải ở đây, kể cả khi đã xử lý đạt chuẩn. Điều này có đúng không? Tôi phải làm sao để vừa mở rộng sản xuất mà không vi phạm pháp luật?”
Khái niệm và Quy định chung về Đầu tư
“Chị H. là chủ một quán cà phê nhỏ tại quận Hải Châu, Đà Nẵng. Quán đang kinh doanh tốt và chị muốn mở thêm chi nhánh thứ hai. Chị băn khoăn không biết việc chị bỏ vốn để mở rộng có được coi là 'đầu tư' theo quy định của pháp luật không, và liệu có chính sách hay bảo hộ nào cho hoạt động này không?”
Bảo Hộ Quyền Tác Giả Đối Với Mã Máy Chương Trình Máy Tính
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng ở quận Ba Đình, Hà Nội. Tôi có một công ty nhỏ chuyên viết phần mềm điều khiển máy móc. Gần đây, tôi phát hiện một đối thủ cạnh tranh đã sao chép **mã máy** sản phẩm của tôi và tung ra thị trường. Tôi muốn hỏi, liệu **mã máy** của tôi có được pháp luật bảo vệ không, và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Tôi lo lắng công sức của mình sẽ bị mất trắng.”
Quyền tác giả: Phạm vi bảo hộ và Giám định
“Chị Mai, một họa sĩ trẻ ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, vừa hoàn thành một bức tranh sơn dầu rất tâm đắc. Chị lo lắng nếu có người khác sao chép hoặc sử dụng tác phẩm của mình mà không xin phép thì chị có được pháp luật bảo vệ không và cần làm gì để bảo vệ **quyền tác giả** của mình?”
Bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm thiết kế đồ họa
“Chào luật sư, tôi là một nhà thiết kế đồ họa tự do ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi có thiết kế một logo cho một công ty khởi nghiệp. Tôi lo lắng không biết nếu công ty đó dùng logo của tôi mà không ghi rõ tên tác giả, hoặc tự ý chỉnh sửa mà không được phép thì tôi có quyền gì để bảo vệ tác phẩm của mình không? Làm sao để tôi bảo vệ được công sức sáng tạo của mình?”
Quyền sở hữu trí tuệ đối với giống cây trồng và vật liệu nhân giống
“Chào Luật sư, gia đình tôi ở Huyện Châu Thành, Tiền Giang, chuyên trồng và kinh doanh cây giống sầu riêng Ri6. Gần đây, tôi phát hiện một số vườn ươm khác đang sao chép và bán **vật liệu nhân giống** từ cây sầu riêng của tôi mà không được phép. Tôi đã đăng ký bảo hộ giống cây trồng này. Tôi muốn hỏi, liệu hành vi này có phải là vi phạm pháp luật không và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Tôi là nông dân nên không rành luật pháp lắm, mong Luật sư tư vấn rõ ràng ạ.”
Bảo hộ Tác phẩm điện ảnh và quyền tác giả
“Chào luật sư, tôi là một đạo diễn trẻ ở TP.HCM, vừa hoàn thành một phim ngắn độc lập và muốn biết liệu tác phẩm của mình có được pháp luật bảo hộ quyền tác giả hay không. Cụ thể, 'tác phẩm điện ảnh' được định nghĩa thế nào trong các quy định hiện hành và tôi cần làm gì để đăng ký bản quyền cho phim của mình? Ngoài ra, có những thủ tục hành chính chung nào mà một nhà làm phim độc lập như tôi cần lưu ý khi phát hành không?”
Chủ sở hữu Bằng bảo hộ giống cây trồng
“Tôi là một nông dân ở Đà Lạt, Lâm Đồng, chuyên trồng hoa. Gần đây, tôi đã lai tạo thành công một giống hoa cẩm tú cầu mới có màu sắc độc đáo và khả năng kháng bệnh tốt hơn. Tôi nghe nói có 'Bằng bảo hộ giống cây trồng' nhưng không rõ ai mới được coi là chủ sở hữu và tôi có thể nộp đơn xin cấp bằng này không. Nếu được thì quy trình thế nào?”
Khái niệm Tín ngưỡng và sự bảo hộ của pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là một người dân ở huyện Bình Chánh, TP.HCM, làm nghề kinh doanh nhỏ. Gia đình tôi có truyền thống thờ cúng tổ tiên và tham gia các lễ hội làng hàng năm. Gần đây, có một số người nói rằng những hoạt động này có thể bị coi là mê tín dị đoan. Tôi muốn hỏi, theo pháp luật thì **tín ngưỡng** được hiểu như thế nào và liệu các hoạt động truyền thống của gia đình tôi có được pháp luật bảo vệ không? Tôi lo lắng không biết mình có vi phạm gì không.”
Bảo hộ giống cây trồng và vật liệu nhân giống
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hạnh, một nông dân trồng hoa lan ở Đà Lạt. Tôi đang rất tâm huyết với việc nhân giống một loại lan mới mà tôi đã dày công lai tạo. Tôi nghe nói về 'vật liệu nhân giống' và đang băn khoăn liệu có cách nào để bảo vệ thành quả của mình, tránh việc người khác tự ý lấy các bộ phận của cây lan này để nhân giống và kinh doanh mà không được sự cho phép của tôi không?”
Quyền tác giả đối với tác phẩm di cảo
“Chào luật sư, bố tôi vừa mất cách đây 3 tháng. Ông là một nhà văn và để lại nhiều bản thảo chưa từng được công bố. Gia đình chúng tôi muốn xuất bản những tác phẩm này để tưởng nhớ ông và cũng để chia sẻ với độc giả. Tôi nghe nói về 'tác phẩm di cảo' nhưng không rõ liệu các bản thảo của bố tôi có được coi là di cảo không và chúng tôi cần làm gì để xuất bản hợp pháp? Chúng tôi ở quận Đống Đa, Hà Nội.”
Đăng ký nhãn hiệu quốc tế qua Văn phòng quốc tế WIPO
“Chào chuyên gia, tôi là Anh T.V.K, chủ một doanh nghiệp sản xuất đồ thủ công ở Hà Nội. Sắp tới tôi muốn đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài nên cần đăng ký bảo hộ nhãn hiệu của mình ở nhiều quốc gia. Tôi có nghe nói đến 'Văn phòng quốc tế' gì đó nhưng không rõ đây là cơ quan nào và tôi có thể nộp đơn đăng ký trực tiếp ở đó hay phải thông qua cơ quan nào của Việt Nam?”
Bảo hộ vật liệu nhân giống cây trồng
“Tôi là ông Ba, chủ một vườn ươm ở Tiền Giang. Gần đây, tôi đã lai tạo thành công một giống cây ăn trái mới rất tiềm năng, bà con ai cũng khen. Tôi muốn biết liệu 'vật liệu nhân giống' của giống cây này có được pháp luật bảo vệ không và tôi cần làm gì để tránh bị người khác sao chép trái phép, mất công sức của mình?”
Đối xử quốc gia trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
“Tôi là một nhà thiết kế đồ họa người Pháp, hiện đang sống và làm việc tại TP.HCM. Tôi muốn đăng ký bản quyền cho bộ sưu tập thiết kế mới của mình ở Việt Nam. Tôi nghe nói có nguyên tắc 'đối xử quốc gia' nhưng không rõ liệu quyền lợi của tôi có được bảo vệ ngang bằng với các nhà thiết kế Việt Nam hay không, đặc biệt là trong việc thực thi quyền nếu có tranh chấp?”
Bảo hộ Tên thương mại trong kinh doanh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi đang kinh doanh quán ăn nhỏ tên 'Bún Đậu Mắm Tôm Cô Ba' ở Quận 3, TP.HCM được 5 năm rồi. Gần đây tôi thấy có một quán khác ở quận bên cũng mở ra tên gần giống, làm khách hàng hay nhầm lẫn. Tôi muốn hỏi 'tên thương mại' của quán tôi có được pháp luật bảo vệ không và tôi có cần đăng ký gì để không ai được dùng tên này nữa không? Tôi nghe nói có tên công ty, nhãn hiệu, rồi tên thương mại, rối quá.”