Bảo hộ bản ghi âm, ghi hình
“Chào luật sư, tôi là Chị M., một ca sĩ tự do ở TP.HCM. Tôi vừa tự sản xuất một bản ghi âm ca khúc mới của mình và đang lo lắng về việc bảo vệ nó. Luật sư cho tôi hỏi bản ghi âm này của tôi có được pháp luật bảo vệ không và tôi cần làm gì để tránh bị người khác sao chép trái phép?”
Trả lời
1. Bản ghi âm, ghi hình của bạn được bảo hộ theo quy định pháp luật
Chào Chị M., bản ghi âm ca khúc mới của chị hoàn toàn có thể được pháp luật bảo hộ. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, bản ghi âm, ghi hình được định nghĩa là bản định hình các âm thanh, hình ảnh của cuộc biểu diễn hoặc các âm thanh, hình ảnh khác không phải dưới hình thức định hình gắn với tác phẩm điện ảnh hoặc tác phẩm nghe nhìn khác. Các quyền liên quan đến bản ghi âm, ghi hình được bảo hộ theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn thi hành.
2. Cơ sở pháp lý cho việc bảo hộ bản ghi âm của bạn
Nghị định số 01/2012/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 100/2006/NĐ-CP là văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan
[1]. Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân Việt Nam, bao gồm cả chị, những người có hoạt động liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan [2].Cụ thể, bảo hộ quyền liên quan là việc bảo hộ các quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình đối với bản ghi âm, ghi hình
[3]. Điều này có nghĩa là, với tư cách là người đã tự sản xuất (nhà sản xuất) bản ghi âm ca khúc của mình, chị sẽ được pháp luật bảo vệ các quyền đối với bản ghi âm đó, ngăn chặn hành vi sao chép, phân phối trái phép.3. Các bước cần thực hiện để bảo vệ bản ghi âm
Để tăng cường khả năng bảo vệ bản ghi âm của mình và tránh bị sao chép trái phép, chị M. nên cân nhắc thực hiện các bước sau:
* Đăng ký quyền liên quan: Mặc dù quyền liên quan phát sinh tự động kể từ khi bản ghi âm được định hình mà không cần đăng ký, việc đăng ký tại Cục Bản quyền tác giả (thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) sẽ cung cấp bằng chứng pháp lý rõ ràng về quyền sở hữu của chị, giúp chị dễ dàng hơn trong việc chứng minh quyền và yêu cầu xử lý khi có hành vi vi phạm. * Ghi rõ thông tin bản quyền: Chị nên ghi rõ thông tin về chủ sở hữu quyền (tên của chị hoặc tên công ty/tổ chức nếu có) và năm sản xuất trên bản ghi âm, bao gồm cả trên bìa đĩa (nếu có), trong phần mô tả trực tuyến hoặc trong metadata của file âm thanh. * Theo dõi và xử lý vi phạm: Chị cần thường xuyên theo dõi các nền tảng phân phối âm nhạc, mạng xã hội để phát hiện sớm các hành vi sao chép, sử dụng trái phép bản ghi âm của mình. Khi phát hiện vi phạm, chị có thể gửi yêu cầu gỡ bỏ (takedown notice) hoặc tiến hành các thủ tục pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình.