Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy mô dân số
“Tôi là anh Nguyễn Văn Tám, làm nông dân ở huyện Thăng Bình, Quảng Nam. Vùng tôi đang có kế hoạch di dân tái định cư lớn do ảnh hưởng của dự án thủy điện. Tôi muốn biết liệu việc điều chỉnh **quy mô dân số** này có ảnh hưởng đến các quyền lợi của gia đình tôi không, đặc biệt là về việc chăm sóc sức khỏe và nơi cư trú mới?”
Phân bố dân cư và quyền lựa chọn nơi cư trú
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở Hưng Yên, đang muốn chuyển lên Hà Nội để tìm việc làm công nhân cho ổn định hơn. Nghe nói có mấy quy định về việc dân cư chuyển đi chuyển lại giữa các vùng. Không biết việc vợ chồng tôi chuyển chỗ ở có vướng mắc gì không, và liệu có ảnh hưởng đến các quyền lợi hay việc đăng ký hộ khẩu không ạ? Chúng tôi chỉ muốn tìm nơi sinh sống phù hợp để phát triển thôi.”
Thi hành án phạt trục xuất và ảnh hưởng đến lý lịch tư pháp
“Chào chuyên gia, tôi là David, một công dân Anh, từng bị Tòa án tại TP. Hồ Chí Minh ra quyết định trục xuất về nước vào năm 2020 do vi phạm quy định về cư trú. Hiện tại, tôi muốn quay lại Việt Nam để đầu tư kinh doanh. Tôi muốn hỏi, liệu quyết định trục xuất đó có còn ảnh hưởng đến khả năng nhập cảnh của tôi không, và tôi có thể làm gì để kiểm tra thông tin này trong lý lịch tư pháp của mình không?”
Người nước ngoài cư trú ở Việt Nam
“Tôi là anh P.V.T, một kỹ sư người Hàn Quốc đang làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh theo diện chuyên gia. Tôi đã có thẻ tạm trú được 3 năm rồi và đang rất quan tâm đến các quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình tại đây. Gần đây, tôi nghe nói về một số thay đổi trong luật pháp, liệu có điều gì tôi cần đặc biệt lưu ý về địa vị pháp lý của mình không?”
Quy định về Đăng ký cư trú cho trẻ chưa thành niên
“Tôi là một nhân viên văn phòng ở quận Cầu Giấy, Hà Nội, mới sinh con được 2 tháng. Tôi đang băn khoăn về việc đăng ký cư trú cho bé. Không biết có bắt buộc phải đăng ký không và thời hạn là bao lâu? Chồng tôi hay đi công tác nên tôi muốn biết liệu một mình tôi có thể làm thủ tục này cho con được không?”
Giải quyết việc thay đổi nơi cư trú khi bị cấm đi khỏi nơi cư trú
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, hiện đang ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú do một vụ việc liên quan đến công việc kinh doanh của tôi. Sắp tới, gia đình tôi có việc gấp phải chuyển về quê ở Đồng Nai để chăm sóc bố mẹ già yếu, mà công việc của tôi cũng có thể làm từ xa. Tôi muốn hỏi, tôi có được phép chuyển nơi cư trú trong tình huống này không và thủ tục như thế nào?”
Quy định về đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân theo nơi cư trú
“Chào chuyên gia, tôi là kỹ sư xây dựng, thường xuyên phải đi công tác ở nhiều tỉnh thành khác nhau, có khi cả năm ở một tỉnh. Tôi nghe nói việc mình ở đâu cũng ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Chuyên gia cho tôi hỏi, việc tôi di chuyển như vậy thì có ảnh hưởng gì đến việc nộp thuế không, và tôi cần lưu ý gì để không bị tính sai thuế?”
Quy định về nơi tạm trú và khai báo tạm vắng
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, 35 tuổi, làm tài xế xe tải ở TP.HCM. Tôi có người em họ mới ra tù được tha tù trước thời hạn có điều kiện. Em tôi muốn về quê ở Đồng Nai thăm gia đình một thời gian nhưng không biết có được không và phải làm thủ tục gì. Chuyên gia cho tôi hỏi, trường hợp này em tôi có được tạm vắng khỏi nơi cư trú không và cần phải khai báo ở đâu ạ?”
Định nghĩa pháp lý về Chỗ ở
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là lập trình viên tự do ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang thuê một căn hộ studio trong một tòa nhà cũ đã được cải tạo lại, hợp đồng thuê nhà rõ ràng. Vừa rồi tôi đi đăng ký tạm trú thì cán bộ có hỏi về 'chỗ ở hợp pháp' và tôi hơi băn khoăn liệu căn studio này có được coi là 'chỗ ở' theo quy định pháp luật không, hay phải là nhà riêng, chung cư chính thống mới được? Mong được giải đáp.”
Quy định về Người cư trú trong hoạt động ngoại hối
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ ở Hội An, thường xuyên xuất khẩu hàng sang Mỹ và nhận tiền về qua ngân hàng. Gần đây tôi nghe nói có quy định về 'người cư trú' trong các giao dịch ngoại hối. Tôi không rõ mình có phải là 'người cư trú' hay không và điều này ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh của tôi?”
Quá cảnh của người nước ngoài tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một nhà nghỉ ở thị trấn Sa Pa, Lào Cai. Dạo này khách du lịch nước ngoài đến và đi qua đây rất nhiều, có những đoàn chỉ dừng lại vài tiếng rồi đi tiếp sang Trung Quốc hoặc Lào. Tôi không rõ liệu những trường hợp này có được coi là quá cảnh không, và nếu họ có vấn đề gì thì trách nhiệm của tôi và pháp luật Việt Nam sẽ như thế nào?”
Xác định nghĩa vụ thuế khi thay đổi nơi cư trú
“Tôi là lập trình viên làm việc từ xa ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang tính chuyển về một tỉnh miền Tây sinh sống để giảm chi phí và có môi trường sống trong lành hơn. Việc thay đổi nơi ở như vậy có ảnh hưởng gì đến nghĩa vụ đóng thuế thu nhập cá nhân của tôi không, đặc biệt là về việc xác định tôi có phải là cá nhân cư trú hay không?”
Hệ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và quyền công dân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một tiệm cà phê nhỏ ở Thủ Đức, TP.HCM. Gần đây tôi muốn mở thêm một chi nhánh mới, nhưng khi làm thủ tục đăng ký kinh doanh thì bên cơ quan thuế báo thông tin cư trú của tôi không khớp với dữ liệu họ đang có, mặc dù tôi đã cập nhật CCCD rồi. Tôi không rõ liệu thông tin của mình trên Hệ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư có bị sai lệch không, và làm thế nào để tôi kiểm tra hay điều chỉnh thông tin này để việc kinh doanh không bị ảnh hưởng?”
Phân bố dân cư và quyền lựa chọn nơi cư trú
“Chị H.T.L ở Hà Nội, 32 tuổi, làm nhân viên văn phòng. Chị đang có ý định chuyển về quê ở Thanh Hóa để tiện chăm sóc bố mẹ già. Chị nghe nói Nhà nước có chính sách về phân bố dân cư và lo lắng liệu việc chuyển về có bị hạn chế gì không, hay có được hỗ trợ gì không?”
Quyền và nghĩa vụ liên quan đến di cư
“Tôi là nông dân ở Hà Giang, đang có ý định di cư vào TP. Hồ Chí Minh để tìm việc làm công nhân, hy vọng có cuộc sống tốt hơn cho cả gia đình. Tôi lo lắng không biết việc mình chuyển chỗ ở như vậy có được pháp luật cho phép không và có những quyền lợi, thủ tục gì cần biết, đặc biệt là khi tôi có con nhỏ. Liệu có khó khăn gì khi thay đổi nơi cư trú không?”
Thi hành án phạt cấm cư trú
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, 38 tuổi, vừa ra tù ở Trại giam Xuân Lộc, Đồng Nai. Tôi bị kết án 5 năm tù và có thêm hình phạt bổ sung là cấm cư trú tại TP. Biên Hòa trong 2 năm. Giờ tôi muốn về nhà ở phường Trảng Dài, TP. Biên Hòa để làm lại cuộc đời nhưng không rõ liệu mình có được phép không và phải làm thủ tục gì. Mong Tuvannhanh.com tư vấn giúp tôi.”
Cơ quan đăng ký cư trú
“Chị M.T.T ở Quận 1, TP.HCM mới chuyển đến thuê trọ để làm việc. Chị nghe nói phải đăng ký tạm trú nhưng không rõ là phải đến Công an phường hay Công an quận để làm thủ tục. Chị cũng không biết cần những giấy tờ gì và thời gian giải quyết có lâu không?”
Giao dịch ngoại tệ của người không cư trú tại Trung tâm Tài chính Quốc tế
“Chào luật sư, tôi là Việt kiều đang sống ở Mỹ. Tôi có nghe nói Việt Nam sắp có Trung tâm Tài chính Quốc tế và tôi muốn đầu tư vào đó. Tôi không rõ 'người không cư trú' là gì theo luật Việt Nam và liệu tôi có được mở tài khoản ngoại tệ để giao dịch không? Tôi lo lắng về các thủ tục pháp lý phức tạp khi đầu tư từ nước ngoài vào.”
Năng lực xã hội của người cao tuổi trong bối cảnh pháp luật cư trú
“Chào luật sư, tôi là ông Tám, năm nay 75 tuổi, đang ở quê Đồng Nai. Con cái tôi đều ở TP.HCM, muốn đón tôi lên ở cùng để tiện chăm sóc. Tôi thì cũng muốn lên để gần con cháu, nhưng lại lo không biết lên đó có hòa nhập được không, có còn được tham gia mấy hội người cao tuổi hay các hoạt động cộng đồng như ở quê không. Với tuổi này, tôi sợ thay đổi môi trường sống sẽ khó khăn lắm. Không biết pháp luật có quy định gì hỗ trợ người già như chúng tôi duy trì 'năng lực xã hội' khi thay đổi chỗ ở không?”
Xác định và quản lý nơi cư trú của loài
“Anh H.V.T, một nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai, đang muốn chuyển đổi một phần đất rừng sản xuất của gia đình để trồng cây ăn trái. Tuy nhiên, anh nghe nói khu vực này có thể là nơi sinh sống của một loài chim quý hiếm. Anh lo lắng liệu việc này có bị cấm hay hạn chế gì không, và làm thế nào để biết chính xác nơi cư trú của loài đó được xác định như thế nào theo pháp luật.”
Quyền lựa chọn nơi cư trú của công dân
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi có 4 người, vợ chồng tôi và hai con nhỏ. Chúng tôi đang tính toán chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh để tìm việc làm công nhân, mong muốn có cuộc sống tốt hơn cho các con. Tôi nghe nói di cư phải có giấy tờ, thủ tục gì đó. Luật sư cho tôi hỏi, việc gia đình tôi chuyển từ Bến Tre lên TP.HCM có được pháp luật cho phép không? Có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không ạ?”
Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và thủ tục cư trú cho người nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, ở Quận 1, TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Bạn tôi là người nước ngoài đang ở Việt Nam theo diện du lịch và sắp hết hạn visa. Bạn ấy muốn ở lại thêm một thời gian để tìm cơ hội kinh doanh. Tôi không biết phải liên hệ với cơ quan nào để làm thủ tục gia hạn visa cho bạn, và cần chuẩn bị những gì. Nhờ luật sư tư vấn giúp tôi về cơ quan có thẩm quyền và quy trình chung ạ.”
Phân loại Người cư trú trong pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty xuất nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi thường xuyên có các giao dịch ngoại tệ với đối tác nước ngoài. Tôi đang băn khoăn không biết công ty mình có được xem là **người cư trú** hay **người không cư trú** theo quy định pháp luật Việt Nam, và việc phân loại này có ảnh hưởng gì đến các thủ tục giao dịch của chúng tôi không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Thủ tục đăng ký cư trú
“Chào luật sư, em là Hạnh, mới tốt nghiệp đại học và lên TP.HCM làm việc ở quận Bình Thạnh. Em thuê một căn phòng nhỏ và muốn làm thủ tục đăng ký tạm trú để ổn định cuộc sống, nhưng không biết bắt đầu từ đâu, giấy tờ cần những gì. Liệu có phức tạp lắm không ạ?”