Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp và quyền sử dụng đất
“Tôi là chú Ba H., nông dân ở huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An. Gia đình tôi có mấy sào đất trồng lúa từ thời ông bà để lại, canh tác đến nay đã hơn 50 năm. Tôi nghe nói có quy định về 'hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp' và đang muốn làm một trang trại nhỏ, nuôi thêm gà, cá để đa dạng hóa thu nhập. Tôi muốn biết liệu với tình trạng đất và thu nhập hiện tại của gia đình tôi, có được xem là đối tượng này không và có chính sách gì hỗ trợ hay ưu đãi khi muốn chuyển đổi mục đích sử dụng đất để làm trang trại không?”
Chuyển đổi đất trồng lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản
“Chú Ba ở huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng có 2 hecta đất trồng lúa lâu năm. Do muốn tăng thêm thu nhập cho gia đình, chú đang tính chuyển một phần diện tích sang mô hình lúa-tôm kết hợp. Chú Ba nghe nói có quy định về việc này nhưng không rõ cụ thể thế nào, chú muốn hỏi liệu pháp luật có cho phép chuyển đổi không và cần những thủ tục, điều kiện gì để thực hiện đúng quy định, tránh sai phạm.”
Khí hậu và các tác động pháp lý liên quan
“Chị Mai ở Sóc Trăng có hơn 2ha đất trồng lúa ven biển. Mấy năm gần đây, nước biển dâng và triều cường thường xuyên khiến đất bị nhiễm mặn, không thể canh tác như trước. Chị lo lắng không biết quyền sử dụng đất của mình có bị ảnh hưởng không và liệu nhà nước có chính sách hỗ trợ nào cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu như chị không.”
Ô nhiễm đất trồng lúa và biện pháp bảo vệ
“Chị M.T.T ở huyện Cái Bè, Tiền Giang, có mảnh ruộng lúa đang canh tác. Gần đây, nhà máy chế biến nông sản xả thải không qua xử lý ra kênh mương, làm nước tưới bị ô nhiễm nặng. Lúa nhà chị bị ảnh hưởng, năng suất giảm sút rõ rệt, chị lo lắng ảnh hưởng lâu dài đến đất đai và sức khỏe gia đình. Chị muốn biết pháp luật có quy định gì để bảo vệ đất trồng lúa khỏi ô nhiễm và chị có thể làm gì để đòi quyền lợi của mình?”
Hành vi chiếm đất và quy định pháp luật
“Bác Ba ở Hậu Giang có mảnh đất trồng lúa, thấy miếng đất bên cạnh bỏ hoang đã lâu nên bác tự ý mở rộng diện tích canh tác sang đó. Giờ có người đến đòi đất và bảo bác chiếm đất. Bác Ba không rõ hành vi của mình có phải là chiếm đất không và sẽ bị xử lý thế nào.”
Thoái hóa đất trồng lúa
“Tôi là nông dân ở Long An, chuyên trồng lúa. Mấy năm nay, tôi thấy đất ruộng nhà mình có vẻ kém màu mỡ hơn, năng suất cũng giảm. Tôi lo lắng không biết việc mình sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu có làm đất bị thoái hóa theo quy định mới không? Nếu có thì tôi có bị xử lý gì không?”
Giải thích thuật ngữ Thủy lợi và các giải pháp quản lý nước
“Gia đình tôi ở huyện Châu Thành, Long An, có mấy hecta đất trồng lúa và nuôi tôm. Mấy năm nay tình hình thủy lợi rất phức tạp, lúc thì khô hạn, lúc thì ngập úng, ảnh hưởng nặng nề đến năng suất. Tôi nghe nói có luật về thủy lợi nhưng không rõ định nghĩa và mình có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi. Mong Tuvannhanh.com tư vấn giúp.”
Tìm hiểu về Kế hoạch sử dụng đất
“Gia đình tôi có mảnh đất trồng lúa ở ven biển tỉnh B. Mấy hôm nay nghe nói xã sắp có **kế hoạch sử dụng đất** mới để phát triển du lịch, có thể thu hồi đất của dân. Tôi không biết kế hoạch này là gì, có ảnh hưởng thế nào đến đất nhà tôi và làm sao để biết thông tin chính xác ạ?”
Xác định năng suất cao trong quy hoạch đất trồng lúa
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Sóc Trăng. Vừa rồi xã tôi đang làm hồ sơ để quy hoạch một số vùng đất lúa thành vùng chuyên canh lúa năng suất, chất lượng cao. Tôi nghe nói có tiêu chí về 'năng suất cao' nhưng không rõ họ tính toán thế nào, nhất là năm ngoái vụ hè thu nhà tôi bị ảnh hưởng hạn mặn nên năng suất thấp hơn bình thường. Liệu có bị ảnh hưởng không?”
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Điện Biên Đông. Gia đình tôi có mấy sào đất trồng lúa đã sử dụng từ lâu, giờ Nhà nước có dự án thu hồi để làm đường. Tôi nghe nói sẽ được bồi thường nhưng không rõ là bồi thường theo giá nào, có được hỗ trợ gì thêm không? Liệu giá bồi thường có đủ để tôi mua đất khác để tiếp tục canh tác không?”
Hợp tác sản xuất, kinh doanh bằng quyền sử dụng đất
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Ông Ba ở Hậu Giang. Tôi có mấy công đất trồng lúa, nay muốn chuyển đổi sang trồng cây ăn trái có giá trị kinh tế cao hơn. Có một công ty nông sản ngỏ ý muốn hợp tác với tôi, họ sẽ cung cấp giống, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Tôi nghe nói có hình thức hợp tác mà không làm thay đổi quyền sử dụng đất của mình, nhưng tôi lo lắng bị mất đất hoặc bị công ty chiếm dụng. Xin hỏi pháp luật quy định thế nào về việc này?”
Bờ bao thủy lợi
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Cái Nước, Cà Mau. Gia đình tôi có mấy công đất trồng lúa và nuôi tôm. Gần đây, xã có thông báo sẽ xây dựng một cái bờ bao thủy lợi mới chạy ngang qua một phần đất của tôi. Tôi không rõ cái bờ bao này là công trình gì, có phải là tài sản nhà nước không, và liệu tôi có được bồi thường gì không khi đất bị ảnh hưởng? Tôi lo lắng lắm, mong luật sư tư vấn giúp.”
Phân loại đất trồng cây hàng năm và chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp
“Chào luật sư, tôi là bác Hùng ở Cần Thơ. Gia đình tôi có mấy công đất trồng lúa đã lâu. Giờ tôi muốn chuyển sang trồng rau màu ngắn ngày như dưa hấu, cà chua để tăng thu nhập. Tôi nghe nói có khái niệm 'cây hàng năm' nhưng không rõ liệu dưa hấu, cà chua có phải là cây hàng năm không, và đất trồng lúa của tôi có được coi là 'đất trồng cây hàng năm khác' để tôi dễ dàng chuyển đổi mục đích sử dụng không?”
Lưu vực sông liên tỉnh
“Tôi là ông Ba, một nông dân ở Đồng Tháp, có mấy hecta đất trồng lúa ven sông Tiền. Gần đây, tôi nghe nói có dự án xây đập thủy điện ở thượng nguồn bên Campuchia và một số tỉnh khác đang bàn về việc quản lý chung. Tôi không rõ 'lưu vực sông liên tỉnh' là gì và liệu việc này có ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu của gia đình tôi không?”
Thống kê đất đai và quản lý đất đai
“Bác Hùng ở Huyện Châu Thành, tỉnh Long An, có mấy sào đất trồng lúa. Mấy năm trước bác có chuyển đổi một phần sang trồng cây ăn trái, nhưng không biết trên giấy tờ nhà nước có cập nhật kịp không. Bác nghe nói có vụ 'thống kê đất đai' mà không rõ là cái gì, có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của bác không, và làm sao để kiểm tra thông tin đất của mình?”
Quy hoạch sử dụng đất quốc gia
“Gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM, có mấy sào đất trồng lúa từ đời ông bà. Gần đây nghe nói có dự án quy hoạch lớn của nhà nước, có thể ảnh hưởng đến đất của gia đình tôi. Tôi muốn hỏi quy hoạch sử dụng đất quốc gia là gì và liệu đất của tôi có bị thu hồi không, tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Đê bao và quy định pháp luật về xây dựng, quản lý
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Châu Phú, An Giang. Vùng đất trồng lúa của tôi sát sông Hậu, mỗi mùa lũ về lại lo nước tràn vào. Tôi định tự làm một cái đê bao nhỏ quanh mấy hecta đất của mình để bảo vệ hoa màu. Nhưng nghe nói xây đê điều phải có phép tắc gì đó, không biết tôi tự làm vậy có được không, hay phải xin ai?”
Thửa đất và xác định ranh giới đất đai
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, Quảng Nam. Gia đình tôi có mảnh đất trồng lúa từ đời ông cha để lại. Gần đây, xã tôi có dự án đo đạc lại đất đai để cấp sổ hồng mới. Khi cán bộ địa chính xuống đo, ranh giới thửa đất nhà tôi lại bị lệch so với hàng rào cũ mà chúng tôi vẫn dùng bao lâu nay, làm tôi lo lắng không biết phần đất nào mới là của mình. Vậy thửa đất được hiểu thế nào và làm sao để xác định ranh giới đất chính xác ạ?”