Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Sử dụng Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói có thể nộp hồ sơ bảo hiểm xã hội qua mạng nhưng không rõ lắm về 'Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam' là gì và làm sao để sử dụng nó để nộp hồ sơ cho nhân viên. Tôi có cần điều kiện gì không và quy trình thế nào ạ?”
Phân biệt đối xử trong lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Chị Hạnh ở Quận 1, TP.HCM, là nhân viên văn phòng. Tôi đang mang thai tháng thứ 5 và vừa bị công ty thông báo chấm dứt hợp đồng với lý do 'cơ cấu lại nhân sự', dù trước đó tôi luôn hoàn thành tốt công việc. Tôi nghi ngờ mình bị phân biệt đối xử vì mang thai. Chuyên gia cho tôi hỏi liệu công ty có vi phạm pháp luật không và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quản lý và trách nhiệm pháp lý về Chất phóng xạ
“Chào chuyên gia, tôi là kỹ sư môi trường ở TP.HCM. Công ty tôi đang có một dự án xử lý chất thải công nghiệp, trong đó có một số vật liệu phát ra bức xạ yếu. Mới đây, do sơ suất của một nhân viên, một lô vật liệu này đã bị rò rỉ nhẹ ra khu vực lưu trữ. Mặc dù đã được xử lý kịp thời và không gây thiệt hại lớn, nhưng tôi lo lắng không biết công ty và cá nhân nhân viên đó có thể bị truy cứu trách nhiệm pháp lý gì không, đặc biệt là liên quan đến các quy định về chất phóng xạ?”
Đăng ký chứng khoán và quyền sở hữu
“Chào chuyên gia, tôi là H.T.L, nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi mới tập tành đầu tư chứng khoán được vài tháng. Gần đây, tôi có mua cổ phiếu của một công ty niêm yết trên sàn. Tôi thắc mắc không biết làm sao để biết mình thực sự là chủ sở hữu số cổ phiếu đó, và quyền lợi của tôi được ghi nhận như thế nào? Liệu có ai đó đang giữ sổ sách ghi nhận quyền sở hữu của tôi không?”
Bảo hiểm thất nghiệp và quyền lợi người lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Chị N.T.H, một nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa bị công ty cho nghỉ việc do tái cấu trúc. Tôi nghe nói có bảo hiểm thất nghiệp nhưng không rõ lắm về quyền lợi và thủ tục. Tôi đóng bảo hiểm xã hội cũng được 5 năm rồi. Giờ tôi phải làm gì để được hưởng chế độ này ạ? Liệu có phải luật nào cũng áp dụng cho bảo hiểm thất nghiệp không?”
Quy định về An toàn điện trong hoạt động và sử dụng điện
“Tôi là chủ quán cà phê nhỏ mới mở ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nhiều vụ cháy nổ do điện nên rất lo lắng về vấn đề an toàn điện trong quán. Tôi muốn biết mình cần làm gì để đảm bảo an toàn điện cho khách hàng và nhân viên, cũng như để không bị phạt khi cơ quan chức năng kiểm tra. Có quy định nào cụ thể về việc này không?”
Thủ tục gia hạn giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động qua Bộ phận Một cửa
“Chào luật sư, công ty em có một nhân viên người nước ngoài sắp hết hạn giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động. Em nghe nói phải nộp hồ sơ ở 'Bộ phận Một cửa' nhưng không rõ chính xác là chỗ nào ở TP.HCM và họ làm những việc gì. Liệu có phải chỉ cần nộp hồ sơ ở đó là xong không ạ? Em làm quản lý nhân sự ở Quận 1, TP.HCM.”
Người lái phương tiện vui chơi, giải trí dưới nước
“Tôi là chủ một cơ sở kinh doanh dịch vụ cho thuê cano, jet ski ở Phú Quốc, Kiên Giang. Mấy hôm nay tôi đang tuyển thêm nhân viên lái, nhưng không rõ 'người lái phương tiện phục vụ vui chơi, giải trí dưới nước' được quy định thế nào và có cần giấy phép gì đặc biệt không? Tôi muốn đảm bảo hoạt động của mình đúng pháp luật.”
Quy định về Bán hàng trực tiếp
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ gia dụng nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây tôi có thử nghiệm hình thức bán hàng bằng cách cử nhân viên đến tận nhà khách hàng giới thiệu sản phẩm, hoặc livestream trực tiếp trên mạng xã hội để chốt đơn. Tôi không rõ liệu các hình thức này có được coi là **bán hàng trực tiếp** theo quy định pháp luật không và tôi cần lưu ý gì để không vi phạm?”
Phân loại nhân viên trong cơ quan nhà nước và cơ quan đại diện
“Tôi là chị Hạnh, đang làm công việc hành chính tại Văn phòng UBND quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi nghe nói có thuật ngữ 'nhân viên cơ quan đại diện' nhưng không rõ mình có thuộc đối tượng này không và điều đó có ý nghĩa gì với công việc của tôi.”
Bảo hiểm hưu trí bổ sung
“Tôi là quản lý sản xuất ở một công ty may mặc tại Quận 1, TP.HCM, năm nay 45 tuổi. Công ty tôi đang xem xét các phúc lợi để giữ chân nhân viên và có nghe nói về 'bảo hiểm hưu trí bổ sung'. Tôi muốn hiểu rõ hơn về loại hình này, nó khác gì bảo hiểm xã hội bắt buộc, và liệu công ty có nên triển khai không để đảm bảo cuộc sống hưu trí tốt hơn cho nhân viên?”
Thi hành án cải tạo không giam giữ
“Chào luật sư, tôi là một nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Vừa rồi tôi bị Tòa án tuyên phạt cải tạo không giam giữ 12 tháng. Tôi rất lo lắng không biết quy trình thi hành án này sẽ diễn ra như thế nào, tôi phải làm gì và có bị ảnh hưởng đến công việc hiện tại không. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, làm nhân sự ở một công ty tại Quận 1, TP.HCM. Sắp tới tôi cần điều chỉnh thông tin bảo hiểm xã hội cho nhân viên nhưng nghe nói giờ có 'Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm' gì đó. Tôi không rõ cơ sở dữ liệu này hoạt động thế nào, có phải mọi thông tin đều được cập nhật tự động không, và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc quản lý nó ra sao? Liệu tôi có cần phải làm thêm thủ tục gì khác không?”
Khái niệm Người gửi trong hoạt động bưu chính
“Tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng bán đồ thủ công online ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có gửi một kiện hàng cho khách qua dịch vụ chuyển phát nhanh, nhưng hàng bị thất lạc. Bên dịch vụ cứ nói tôi không phải 'người gửi' chính thức vì tôi không đứng tên trên hợp đồng, mà là nhân viên của tôi. Vậy tôi có được coi là 'người gửi' để yêu cầu bồi thường không?”
Giao dịch vãng lai trong hoạt động ngoại hối
“Chào các luật sư, tôi là Anh T.V.K, 32 tuổi, đang làm nhân viên xuất nhập khẩu ở TP.HCM. Sắp tới, tôi muốn gửi một khoản tiền nhỏ sang cho em gái tôi đang du học ở Úc để em ấy trang trải chi phí sinh hoạt. Tôi nghe nói có khái niệm 'giao dịch vãng lai' nhưng không rõ trường hợp của tôi có phải là giao dịch vãng lai không và cần lưu ý gì về pháp luật ngoại hối của Việt Nam không ạ?”
Bộ phận chuyên trách an toàn thông tin
“Tôi là chủ một công ty thương mại điện tử nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh, gần đây có nghe nhiều về các vụ tấn công mạng. Công ty tôi có khoảng 20 nhân viên và chúng tôi tự quản lý website, dữ liệu khách hàng. Tôi băn khoăn không biết công ty mình có cần phải thành lập một 'Bộ phận chuyên trách về an toàn thông tin' như báo đài hay nói không, hay chỉ cần thuê dịch vụ bên ngoài là đủ?”
Người trúng đấu giá biển số xe
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước tôi có tham gia đấu giá biển số xe trực tuyến và may mắn là tôi đã trả giá cao nhất cho một biển số đẹp. Giờ tôi đang băn khoăn không biết mình có được gọi là 'người trúng đấu giá' theo quy định không và điều này có ý nghĩa gì đối với các bước tiếp theo để sở hữu biển số đó. Mong được tư vấn ạ.”
Công ty mục tiêu trong chào mua công khai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, nhân viên văn phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang sở hữu một ít cổ phiếu của Công ty Cổ phần X. Gần đây, tôi nghe nói có một công ty khác đang muốn 'thâu tóm' Công ty X bằng cách chào mua công khai cổ phiếu. Tôi không hiểu rõ 'công ty mục tiêu' là gì và điều này ảnh hưởng thế nào đến cổ phiếu tôi đang nắm giữ?”
Chứng từ bảo hiểm xã hội điện tử
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán mới vào nghề ở một công ty nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh. Sếp tôi yêu cầu nộp hồ sơ bảo hiểm xã hội điện tử cho nhân viên nhưng tôi hơi băn khoăn về cái gọi là 'chứng từ bảo hiểm xã hội điện tử'. Nó là gì, có giá trị pháp lý như chứng từ giấy không và tôi cần lưu ý gì khi sử dụng?”
Thành lập Nghiệp đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một họa sĩ tự do ở Hà Nội. Chúng tôi có một nhóm khoảng 20 anh chị em làm nghề vẽ tranh dạo, tranh chân dung ở khu phố cổ. Gần đây, chúng tôi hay bị chèn ép về địa điểm, giá cả, mà không biết kêu ai. Chúng tôi muốn lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi chung, nhưng chúng tôi không phải là nhân viên công ty nào cả. Liệu nhóm chúng tôi có thể thành lập nghiệp đoàn được không?”
Phạm vi người quản lý doanh nghiệp
“Tôi là anh Hùng, hiện đang làm Trưởng phòng Kinh doanh cho một công ty TNHH ở Quận 1, TP.HCM. Tôi có quyền ký một số hợp đồng nhỏ nhân danh công ty theo ủy quyền của Giám đốc. Gần đây, tôi nghe nói về khái niệm 'người quản lý doanh nghiệp' và không biết liệu mình có thuộc đối tượng này không, và nếu có thì có gì khác biệt so với các nhân viên khác?”
Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội, mới thành lập được vài tháng. Hiện tại tôi có 5 nhân viên chính thức và đang rất băn khoăn về thủ tục đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội cho họ. Tôi không biết bắt đầu từ đâu và sợ làm sai sẽ bị phạt. Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi cần làm những gì để thực hiện đúng quy định pháp luật.”
Bảo hiểm hưu trí bổ sung
“Chào chuyên gia, tôi là Lan, quản lý marketing ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây công ty tôi có bàn về việc triển khai **bảo hiểm hưu trí bổ sung** cho nhân viên. Tôi nghe nói đây là một loại hình bảo hiểm mới, nhưng không rõ nó khác gì với bảo hiểm xã hội bắt buộc mà chúng tôi đang đóng. Liệu công ty có bắt buộc phải tham gia không, và nếu tham gia thì quyền lợi của người lao động như tôi sẽ như thế nào?”
Bảo hiểm y tế toàn dân
“Chị N.T.H ở Hà Nội là chủ một doanh nghiệp nhỏ, có mấy chục nhân viên. Chị nghe nói về chính sách bảo hiểm y tế toàn dân và không rõ liệu doanh nghiệp của mình có bắt buộc phải đóng bảo hiểm y tế cho nhân viên không, hay chỉ là khuyến khích? Nếu bắt buộc thì dựa trên quy định nào?”