Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và nghĩa vụ của đương sự trong thi hành án
“Chị L.T.M ở TP.HCM, chủ một cửa hàng thời trang nhỏ, vừa thắng kiện đòi nợ một đối tác. Tòa án đã ra phán quyết nhưng đối tác vẫn chưa chịu thi hành. Chị nghe nói mình là 'đương sự' trong giai đoạn thi hành án nhưng không rõ 'đương sự' là gì và quyền lợi, nghĩa vụ của mình ra sao để đòi được tiền.”
Đăng ký đất đai và tài sản gắn liền với đất
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm nghề kinh doanh tự do ở Quận 7, TP.HCM. Vợ chồng tôi mới mua một căn nhà có sổ hồng riêng nhưng đất này trước đây là đất nông nghiệp được chuyển đổi mục đích. Giờ chúng tôi muốn làm thủ tục sang tên, nhưng nghe nói phải đăng ký lại toàn bộ thông tin đất đai và cả căn nhà nữa. Tôi không rõ việc "đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất" này cụ thể là gì và có bắt buộc không, tôi sợ thủ tục rườm rà quá.”
Thành phần môi trường và phạm vi điều chỉnh của pháp luật
“Tôi là một người dân ở TP.HCM, làm nghề kinh doanh vật liệu xây dựng. Gần đây tôi có nghe nói về 'thành phần môi trường' và muốn tìm hiểu xem liệu các luật pháp hiện hành có quy định gì về nó không. Tôi có tìm thấy Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi 2025 nhưng không rõ luật này có liên quan gì đến các yếu tố như đất, nước, không khí mà tôi đang quan tâm không?”
Quyền sở hữu dữ liệu
“Chị M. là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Chị có một danh sách khách hàng thân thiết với thông tin liên hệ và lịch sử mua hàng. Gần đây, chị muốn mở rộng kinh doanh online và hợp tác với một đối tác. Chị băn khoăn không biết liệu thông tin khách hàng này có được coi là tài sản của chị không, và chị có quyền gì đối với nó nếu đối tác muốn sử dụng hay tranh chấp?”
Quy định về triển lãm không vì mục đích thương mại và triển lãm mỹ thuật
“Chị N.T.T, chủ một phòng tranh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang ấp ủ dự định tổ chức một buổi triển lãm tranh cho các họa sĩ trẻ. Chị muốn buổi triển lãm này chỉ mang tính chất giới thiệu tác phẩm, giao lưu văn hóa, và hoàn toàn không bán tranh hay tìm kiếm hợp đồng mua bán. Chị nghe nói có quy định về "triển lãm không vì mục đích thương mại" nhưng không rõ liệu phòng tranh của chị có thuộc diện này không và cần làm những thủ tục gì để tổ chức, đặc biệt là không có hoạt động mua bán.”
Khái niệm Thuốc lá theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là Chú Tám, chủ tiệm tạp hóa nhỏ ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi có bán thêm thuốc lào do người nhà tự trồng và chế biến. Gần đây có người nói thuốc lào cũng là thuốc lá và phải chịu các quy định như thuốc lá điếu thông thường. Vậy có đúng không luật sư, và nếu đúng thì tôi cần lưu ý gì khi kinh doanh?”
Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng
“Tôi là giám đốc một bệnh viện tư ở Quận 1, TP.HCM. Bệnh viện chúng tôi đang muốn triển khai hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử, trong đó có yêu cầu sử dụng chữ ký số. Tôi nghe nói có loại 'tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng' nhưng không rõ loại hình này khác gì so với các dịch vụ chữ ký số thông thường, và liệu bệnh viện chúng tôi có nên sử dụng dịch vụ của tổ chức chuyên dùng hay không?”
Chế độ tiền lương, thù lao của người đại diện vốn nhà nước
“Tôi là anh Hùng, hiện đang là thành viên Hội đồng quản trị đại diện phần vốn nhà nước tại một công ty cổ phần ở Quận 1, TP.HCM. Tôi nghe nói việc trả lương, thưởng cho người đại diện vốn nhà nước có quy định riêng, không giống như các thành viên khác. Tôi muốn hỏi cụ thể cơ chế xác định mức lương, thưởng của tôi sẽ dựa trên những tiêu chí nào và có văn bản pháp luật nào quy định không?”
Trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự: Định nghĩa và hậu quả pháp lý
“Chào Tuvannhanh.com, em là sinh viên năm 2 ở TP.HCM. Tháng trước em nhận được giấy gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, nhưng vì đang bận thi cử và cũng hơi lo lắng nên em đã không đi. Giờ em nghe bạn bè nói nếu không đi khám là bị coi là trốn nghĩa vụ quân sự và có thể bị phạt rất nặng. Em hoang mang quá, không biết hành vi của em có bị coi là trốn tránh nghĩa vụ quân sự không và em sẽ phải đối mặt với những hậu quả gì ạ? Mong được tư vấn giúp em.”
Chấp nhận sự ràng buộc của điều ước quốc tế
“Chào chuyên gia, tôi là giám đốc một công ty xuất nhập khẩu tại TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói Việt Nam sắp tham gia một số hiệp định thương mại mới, và có nhắc đến cụm từ 'chấp nhận sự ràng buộc của điều ước quốc tế'. Tôi không rõ cụm từ này có ý nghĩa pháp lý cụ thể như thế nào đối với công ty tôi và liệu có phải mọi điều ước quốc tế đều cần phải trải qua thủ tục phê chuẩn hay không?”
Biện pháp dẫn giải trong tố tụng hình sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, công ty tôi nhận được giấy triệu tập cho người đại diện theo pháp luật của công ty để làm việc với cơ quan điều tra về một vụ việc liên quan đến khách hàng cũ. Người đại diện của tôi bận việc đột xuất nên không thể đến đúng hẹn. Giờ tôi nghe nói có thể bị 'dẫn giải', tôi lo quá không biết 'dẫn giải' là gì và công ty tôi có bị áp dụng không?”
Định nghĩa và trách nhiệm quản lý chất thải rắn
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có nhiều quy định mới về việc phân loại và xử lý rác thải. Nhà hàng của tôi phát sinh khá nhiều chất thải rắn như thức ăn thừa, dầu mỡ đông đặc, và bao bì. Tôi không biết chính xác **chất thải rắn** theo luật là gì và liệu những thứ nhà hàng tôi thải ra có thuộc diện này không, để tôi có thể tuân thủ đúng quy định và tránh bị phạt.”
Bảo hiểm tử kỳ
“Tôi là chị Lan, ở quận 3, TP.HCM, làm kế toán. Chồng tôi vừa mới đi công tác xa, tôi lo lỡ có chuyện gì xảy ra thì con cái không có ai lo. Tôi nghe nói có loại **bảo hiểm tử kỳ**, nhưng không rõ nó hoạt động thế nào và có phù hợp với trường hợp của gia đình tôi không?”
Quy định về Bên nhận thầu trong hợp đồng xây dựng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi vừa ký hợp đồng làm nhà thầu chính cho một dự án chung cư mini. Tuy nhiên, chủ đầu tư liên tục chậm thanh toán và yêu cầu thay đổi thiết kế đột ngột, làm ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí của chúng tôi. Tôi muốn hỏi, với tư cách là bên nhận thầu, công ty tôi có những quyền và nghĩa vụ gì để bảo vệ mình trong tình huống này, đặc biệt là khi muốn tạm dừng công việc?”
Phạm vi đường ngang và những điều cần biết
“Tôi là chị Hoa, bán hàng rong ở gần một đường ngang dân sinh ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Mấy hôm nay, công an phường nhắc nhở tôi không được bày bán hàng hóa, tụ tập khách ngay sát đường ray, nói là vi phạm 'phạm vi đường ngang'. Tôi không hiểu rõ 'phạm vi đường ngang' là gì và tại sao tôi lại không được bán ở đó. Liệu tôi có bị phạt không?”
Tìm hiểu về Quy hoạch sử dụng đất quốc gia
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có mấy hecta đất trồng trọt bao đời nay. Gần đây tôi nghe nói Nhà nước đang có 'Quy hoạch sử dụng đất quốc gia' gì đó, không biết có ảnh hưởng gì đến đất của gia đình tôi không? Liệu đất của tôi có bị thu hồi hay chuyển đổi mục đích sử dụng mà tôi không biết không? Tôi muốn tìm hiểu xem quy hoạch này là gì và nó có liên quan gì đến người dân như chúng tôi.”
Hiệu suất năng lượng và quy định dán nhãn thiết bị
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty nhỏ ở TP.HCM chuyên nhập khẩu các loại máy móc, thiết bị điện tử gia dụng từ nước ngoài về bán. Gần đây tôi nghe nói có quy định mới về 'hiệu suất năng lượng' gì đó mà các sản phẩm của tôi phải đạt. Tôi không rõ 'hiệu suất năng lượng' là gì và liệu công ty tôi có phải làm thủ tục gì để đáp ứng quy định này không? Nếu có thì cần những giấy tờ gì ạ?”
Sản phẩm, dịch vụ công và nghĩa vụ liên quan
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên về phát triển phần mềm quản lý. Gần đây, chúng tôi có ký hợp đồng với một sở ban ngành để xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu dân cư cho địa phương. Tôi nghe nói đây có thể là 'sản phẩm, dịch vụ công' và có nhiều quy định đặc thù. Luật sư cho tôi hỏi, dịch vụ của công ty tôi có đúng là 'sản phẩm, dịch vụ công' không và chúng tôi cần lưu ý gì về nghĩa vụ khi thực hiện hợp đồng này?”
Tổ chức thực hiện bán đấu giá cổ phần nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh P.V.K, một nhà đầu tư cá nhân ở Quận 1, TP.HCM, đang tìm hiểu về các cơ hội đầu tư vào cổ phần của các doanh nghiệp nhà nước. Tôi thấy có nhắc đến 'Tổ chức thực hiện bán đấu giá cổ phần' nhưng không rõ cụ thể là những đơn vị nào sẽ đứng ra tổ chức các phiên đấu giá này, và liệu tôi có thể tham gia được không? Các doanh nghiệp nào thường được bán đấu giá cổ phần theo nghị định mới nhất?”
Tạp chí khoa học và điều kiện thành lập, hoạt động
“Chị Hương, giám đốc một viện nghiên cứu tư nhân tại Quận 1, TP.HCM, đang ấp ủ dự định thành lập một tạp chí khoa học chuyên ngành để công bố các công trình nghiên cứu của viện và các nhà khoa học khác. Chị băn khoăn không biết viện của mình có đủ điều kiện để thành lập tạp chí không, và cần tuân thủ những quy định pháp luật nào, đặc biệt là khi muốn phát hành cả bản in và bản điện tử.”
Phát hành trái phiếu quốc tế của doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở TP.HCM đang có kế hoạch huy động vốn bằng cách phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế. Tôi là quản lý tài chính và đang tìm hiểu xem công ty mình, với tư cách là 'Người phát hành', sẽ phải chuẩn bị những gì và tuân thủ các quy định nào. Liệu có những trách nhiệm pháp lý cụ thể nào cho 'Người phát hành' trong quá trình này không ạ?”
Bảo vệ quyền lợi người chưa thành niên bị hại
“Chị H. ở Quận 1, TP.HCM có con gái 15 tuổi bị một nhóm thanh niên lớn hơn bắt nạt, gây thương tích nhẹ và hoảng loạn tinh thần. Chị muốn biết pháp luật bảo vệ con chị như thế nào, đặc biệt khi con chị còn nhỏ tuổi và là nạn nhân của hành vi này?”
Sinh phẩm tương tự và quy định pháp luật liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty phân phối dược phẩm nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi đang tìm hiểu để nhập khẩu một số loại thuốc mới, trong đó có một sản phẩm được giới thiệu là **sinh phẩm tương tự**. Tôi không rõ lắm về khái niệm này và liệu có quy định gì đặc biệt khi đăng ký hay phân phối loại thuốc này không, đặc biệt là về việc chứng minh chất lượng và hiệu quả so với thuốc gốc?”
Trọng tài thương mại
“Tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có tranh chấp hợp đồng với nhà cung cấp về chất lượng hàng hóa, khiến tôi bị thiệt hại đáng kể. Tôi nghe nói có thể giải quyết bằng Trọng tài thương mại thay vì ra tòa, nhưng tôi không rõ Trọng tài thương mại là gì và có phù hợp với trường hợp của tôi không?”