Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Trao đổi văn kiện tạo thành điều ước quốc tế
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.K, chủ một công ty xuất nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, chúng tôi có trao đổi một số thư tín và công hàm với một đối tác nước ngoài về một dự án hợp tác lớn. Phía đối tác gọi những văn bản này là 'điều ước quốc tế'. Tôi không rõ liệu những trao đổi văn kiện như vậy có thực sự tạo thành điều ước quốc tế ràng buộc pháp lý hay không, và quy trình để nó có hiệu lực như thế nào?”
Công trái xây dựng Tổ quốc và vai trò trong nợ công
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi thấy báo đài hay nói về việc Chính phủ phát hành **công trái xây dựng Tổ quốc** để huy động vốn cho các dự án lớn. Tôi muốn hỏi là loại công trái này hoạt động như thế nào, nó có phải là một hình thức nợ công không, và liệu người dân như tôi có thể tham gia mua để đóng góp và có lợi ích gì không?”
Phát triển Khu đô thị mới
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở ngoại ô Thành phố Hồ Chí Minh, khu vực tôi đang sinh sống và kinh doanh sắp được quy hoạch thành khu đô thị mới. Tôi nghe nói việc này sẽ thay đổi rất nhiều, từ hạ tầng đến nhà ở. Tôi muốn hỏi liệu việc phát triển khu đô thị mới này có phải tuân thủ những quy định gì không, và quyền lợi của tôi khi bị thu hồi đất sẽ được đảm bảo ra sao?”
Quyền lợi của người tham gia việc làm công
“Chào luật sư, tôi là Hùng, 28 tuổi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Hiện tôi đang tham gia một dự án xây dựng đường nông thôn mới do xã triển khai, có nhận lương hàng tháng. Tôi nghe nói đây là 'việc làm công' nhưng không rõ quyền lợi của mình có được như người lao động bình thường không, hay có được đóng bảo hiểm gì không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Giám sát hoạt động Đoàn thanh tra
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, công ty tôi đang bị một đoàn thanh tra kiểm tra về việc chấp hành quy định lao động. Tôi thấy có vẻ Trưởng đoàn và một số thành viên làm việc chưa thực sự khách quan, có lúc còn gây khó dễ. Tôi muốn hỏi liệu có cơ chế nào để giám sát hoạt động của đoàn thanh tra này không, và tôi có quyền gì trong việc đó?”
Quy định về nút giao cùng mức
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư xây dựng ở Hà Nội. Hiện tại, khu vực tôi đang sống có một dự án khu dân cư mới đang được triển khai. Theo thông tin tôi nghe được, sẽ có một con đường mới được xây dựng để kết nối khu dân cư này với đường chính, và con đường này sẽ cắt ngang đường sắt hiện hữu ngay trên cùng một mặt bằng. Tôi rất lo lắng về vấn đề an toàn giao thông và không biết liệu việc xây dựng nút giao như vậy có tuân thủ đúng quy định pháp luật hay không?”
Quy định về cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy nhiều khách hàng muốn thanh toán bằng cách quét mã QR hoặc chuyển khoản trực tiếp qua app ngân hàng. Tôi đang tìm hiểu xem liệu ngân hàng tôi đang dùng hay các đối tác fintech khác có được phép 'cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản' như vậy không, và tôi cần lưu ý gì để đảm bảo an toàn pháp lý cho việc kinh doanh của mình?”
Quy trình xây dựng luật liên quan đến phân bố dân số
“Chào luật sư, tôi là một cán bộ quy hoạch ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy dân số ở khu vực mình tăng nhanh, gây áp lực lên hạ tầng. Tôi muốn biết làm thế nào để đề xuất hoặc tìm hiểu về các quy định pháp luật liên quan đến phân bố dân số để quản lý tốt hơn. Liệu có cơ chế nào để đưa các vấn đề này vào chương trình xây dựng luật không?”
Chào giá điện năng lượng tái tạo
“Chào luật sư, công ty tôi ở TP.HCM có nhà máy sản xuất linh kiện điện tử, vừa đầu tư một trang trại điện mặt trời áp mái công suất lớn. Giờ tôi muốn bán phần điện dư thừa đó cho các khách hàng khác thông qua cơ chế mua bán điện trực tiếp thì phải làm sao? Tôi nghe nói có khái niệm 'chào giá' nhưng không hiểu rõ lắm.”
Dự án PPP: Khái niệm và tác động đến doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Thuận An, Bình Dương. Tôi nghe nói sắp có dự án đường cao tốc mới đi qua khu vực này theo hình thức PPP. Tôi muốn hỏi dự án PPP này là gì và liệu cửa hàng của tôi có cơ hội cung cấp vật liệu cho dự án này không, hay tôi cần lưu ý gì để không bị ảnh hưởng tiêu cực?”
Dự án đầu tư công khẩn cấp và quy trình thực hiện
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Vừa rồi bên tôi có nhận được thông tin về một dự án sửa chữa khẩn cấp cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh do hư hỏng nặng sau bão. Tôi thắc mắc là những dự án như thế này có phải làm đủ các bước xin chủ trương đầu tư như bình thường không, hay có quy trình gì đặc biệt để triển khai nhanh hơn không? Chúng tôi muốn tham gia nhưng không rõ thủ tục.”
Quy định pháp luật về Báo nói và trách nhiệm thông tin
“Chào luật sư, tôi là một người làm podcast tự do ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây tôi có nghe nói về việc phạt tiền rất nặng nếu đưa tin sai sự thật trên các phương tiện truyền thông. Tôi không biết liệu podcast của tôi có được coi là báo nói theo luật pháp không, và tôi có thể bị xử phạt như thế nào nếu lỡ đưa thông tin chưa kiểm chứng? Tôi rất lo lắng.”
Quy định về cảng, bến thủy nội địa chuyên dùng
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp sản xuất xi măng ở huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch xây dựng một bến riêng ngay cạnh nhà máy để vận chuyển nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra bằng đường thủy nội địa, không phục vụ cho mục đích kinh doanh vận tải công cộng. Tôi muốn hỏi liệu bến của tôi có được xem là cảng, bến thủy nội địa chuyên dùng không và các quy định pháp luật nào sẽ áp dụng cho nó?”
Quy định pháp luật về cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên bán bún bò mang đi và có vài bàn nhỏ cho khách ngồi lại. Tôi nghe nói có nhiều loại hình cơ sở kinh doanh ăn uống khác nhau và mỗi loại có quy định riêng. Tôi không rõ quán của mình thuộc loại nào và cần tuân thủ những quy định gì để đảm bảo hợp pháp. Liệu quán của tôi có được xem là 'cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống' theo luật không?”
Chuyển nhượng tên miền quốc gia Việt Nam .vn
“Chào luật sư, tôi có một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Hiện tại tôi muốn sang nhượng lại toàn bộ cửa hàng, bao gồm cả tên miền website .vn mà tôi đang sử dụng cho cửa hàng. Tôi không rõ thủ tục chuyển nhượng tên miền này có phức tạp không và cần lưu ý những gì để việc chuyển nhượng diễn ra suôn sẻ ạ?”
Giấy phép hoạt động điện lực
“Chào luật sư, tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM, đang có ý định đầu tư một trang trại điện mặt trời nhỏ để bán điện lên lưới. Tôi nghe nói phải có giấy phép 'hoạt động điện lực' gì đó mà không biết cụ thể là những hoạt động nào và thủ tục ra sao. Liệu dự án của tôi có thuộc diện này không và tôi cần chuẩn bị những gì?”
Giám định công nghệ: Xác định hiệu suất và chỉ tiêu kỹ thuật
“Chào luật sư, công ty tôi ở Bình Dương mới đầu tư dây chuyền sản xuất mới công nghệ cao từ nước ngoài. Hợp đồng có ghi rõ các chỉ tiêu kỹ thuật và hiệu suất phải đạt được. Giờ tôi muốn kiểm tra xem công nghệ này có đúng như cam kết không, đặc biệt là về hiệu quả năng lượng và xử lý chất thải. Tôi nghe nói có 'giám định công nghệ' nhưng không rõ nó là gì và làm thế nào để thực hiện. Công ty tôi có cần làm giám định này không?”
Văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, công ty em là một doanh nghiệp nước ngoài nhỏ, đang muốn mở văn phòng đại diện ở TP. Hồ Chí Minh để tìm hiểu thị trường. Em nghe nói có nhiều quy định về việc này, đặc biệt là về báo cáo và địa điểm. Nếu công ty em chưa có địa điểm cố định ngay mà chỉ thuê tạm thời hoặc không báo cáo đúng hạn thì có bị phạt gì không ạ? Em lo lỡ vi phạm thì ảnh hưởng đến hoạt động sau này.”
Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
“Chào luật sư, công ty em ở Hà Nội chuyên đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có nhận được thông báo về việc cập nhật thông tin vào cái gọi là 'Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng'. Em không rõ hệ thống này là gì và nếu công ty em lỡ quên không cập nhật thì có bị phạt gì không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Tác động của nước biển dâng và chính sách ứng phó
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Bến Tre. Vài năm nay, ruộng lúa của gia đình tôi cứ bị nước mặn xâm nhập ngày càng sâu vào mùa khô, làm năng suất giảm sút nghiêm trọng. Tôi nghe nói là do 'nước biển dâng' nhưng không biết có phải vậy không, hay chỉ là do triều cường bình thường? Nếu đúng là nước biển dâng thì Nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho nông dân như chúng tôi không?”
Quy định pháp luật về Sàn giao dịch thương mại điện tử
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng đồ handmade nhỏ ở Hà Nội, chủ yếu bán qua Facebook và một số sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada. Gần đây tôi nghe nói có nhiều quy định mới về thuế và đăng ký kinh doanh cho người bán online. Tôi không rõ liệu cửa hàng của tôi có được coi là 'sàn giao dịch thương mại điện tử' hay không, và tôi cần phải làm gì để tuân thủ pháp luật?”
Điện áp cao và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng mộc nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi đang có ý định mở rộng xưởng nhưng có một đường dây điện lớn chạy ngang qua khu đất dự định mở rộng. Tôi nghe nói đường dây này là 'cao áp' và có nhiều quy định nghiêm ngặt về khoảng cách an toàn. Vậy 'cao áp' được định nghĩa thế nào theo pháp luật và tôi cần lưu ý gì để đảm bảo an toàn, tránh vi phạm khi xây dựng gần đó?”
Thuyền viên và quy định pháp luật liên quan đến hoạt động vận tải thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện Nhà Bè, TP.HCM. Tôi đang tính mua một chiếc ghe để chở hàng hóa nhỏ lẻ trên sông, chủ yếu là vật liệu xây dựng. Chiếc ghe này có động cơ nhưng công suất chỉ khoảng 10 mã lực thôi, trọng tải chắc tầm 10 tấn. Tôi nghe nói phải có bằng lái và các giấy tờ gì đó cho "thuyền viên". Vậy trường hợp của tôi có được xem là thuyền viên theo quy định không, và tôi có cần những giấy tờ gì đặc biệt không? Tôi cũng lo lắng về các loại phí, lệ phí phải đóng nữa.”
Giám định tư pháp trong giải quyết tranh chấp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng gỗ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi có vụ tranh chấp hợp đồng mua bán gỗ với một đối tác. Đối tác của tôi nói rằng chất lượng gỗ tôi giao không đạt chuẩn, nhưng tôi khẳng định là có. Tòa án yêu cầu phải có "giám định tư pháp" về chất lượng gỗ. Tôi không hiểu "giám định tư pháp" là gì và nó có vai trò như thế nào trong vụ việc của tôi? Liệu tôi có phải chịu chi phí này không?”