Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và Nghĩa vụ của Người Kinh Doanh Vận Tải Hành Khách
“Chị L.T.M ở Quận 7, TP.HCM có một công ty nhỏ chuyên chạy xe khách tuyến cố định từ TP.HCM đi các tỉnh miền Tây. Gần đây, chị gặp phải một vài hành khách gây rối trật tự công cộng, thậm chí còn tìm cách gian lận vé hoặc có dấu hiệu dịch bệnh nguy hiểm. Chị muốn biết mình có quyền từ chối vận chuyển những hành khách như vậy hay không, và nếu từ chối thì có vi phạm hợp đồng gì không, cũng như chị cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Thủ tục kinh doanh và Hải quan cho Cá nhân nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị Linh, một Việt kiều hiện đang mang quốc tịch Mỹ. Tôi muốn về Việt Nam mở một cửa hàng kinh doanh mỹ phẩm nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang rất băn khoăn không biết liệu tôi có được xếp vào diện 'cá nhân nước ngoài' không, và các thủ tục hành chính, đặc biệt là về thuế và kiểm tra hàng hóa nhập khẩu, có gì khác biệt hay rắc rối hơn so với người có quốc tịch Việt Nam hay không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định về Kỳ mở họ trong giao dịch hụi
“Chị Lan ở quận Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh, là công nhân. Chị có tham gia một dây hụi nhỏ trong xóm. Ban đầu, mọi người thỏa thuận cứ 10 ngày sẽ mở họ một lần. Nhưng gần đây, chủ hụi tự ý thông báo sẽ kéo dài thành 15 ngày mới mở họ, mà không có sự đồng ý của các thành viên khác. Chị Lan lo lắng không biết việc này có ảnh hưởng đến quyền lợi của chị và liệu chủ hụi có quyền làm như vậy không.”
Khu vực có chức năng chuyên biệt trong phát triển đô thị
“Chào luật sư, tôi là chủ một khách sạn nhỏ ở Vũng Tàu. Gần đây, tôi nghe nói thành phố có kế hoạch phát triển một 'khu vực có chức năng chuyên biệt' lớn gần khu đất tôi muốn đầu tư xây thêm một resort nghỉ dưỡng. Tôi không rõ 'khu vực có chức năng chuyên biệt' này nghĩa là gì, liệu nó có ảnh hưởng đến việc tôi xin phép xây dựng resort không, và tôi cần lưu ý gì để dự án của mình phù hợp với quy hoạch chung của khu vực đó? Rất mong được luật sư tư vấn.”
Quyền Ưu Tiên Tại Nơi Giao Nhau
“Chị L.T.M, một tiểu thương ở Quận 1, TP.HCM, gần đây gặp phải một tình huống khó xử khi tham gia giao thông. Chị đang lái xe máy trên con đường nhỏ quen thuộc thì bất ngờ có một ô tô từ đường lớn rẽ vào mà không giảm tốc độ, suýt chút nữa va chạm. Chị thắc mắc, liệu đường chị đang đi có phải đường ưu tiên không và làm sao để biết ai phải nhường ai tại các ngã ba, ngã tư không có đèn tín hiệu?”
Hành lang bảo vệ nguồn nước
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Gia đình tôi có mảnh đất ven sông, tôi muốn xây một cái kho nhỏ để chứa nông sản nhưng nghe nói có quy định về 'hành lang bảo vệ nguồn nước' gì đó. Không biết tôi có được phép xây không, và nếu được thì phải giữ khoảng cách bao nhiêu mét ạ? Tôi lo mình vi phạm pháp luật.”
Quan trắc môi trường lao động
“Tôi là anh Hùng, chủ một xưởng gỗ nhỏ ở quận Hà Đông, Hà Nội. Gần đây, vài công nhân có than phiền về bụi và tiếng ồn trong xưởng, họ lo ảnh hưởng đến sức khỏe. Tôi không biết mình có phải thực hiện việc 'quan trắc môi trường lao động' hay không, và nếu có thì phải làm như thế nào?”
Tổ hợp bảo lãnh phát hành và quy định về nhà đầu tư chuyên nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một startup công nghệ tại Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang có kế hoạch chào bán riêng lẻ cổ phiếu để gọi vốn. Tôi nghe nói về 'tổ hợp bảo lãnh phát hành' nhưng chưa hiểu rõ vai trò của họ trong việc tiếp cận và xác định các nhà đầu tư chuyên nghiệp cho đợt phát hành của mình. Liệu startup nhỏ như công ty tôi có cần đến tổ hợp này không?”
Chủ trì liên kết trong các chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào chuyên gia, hợp tác xã (HTX) của tôi ở Huyện A, Tỉnh B chuyên về nuôi trồng thủy sản. Chúng tôi đang muốn mở rộng quy mô, liên kết với các hộ dân nhỏ lẻ để cùng làm một dự án lớn hơn, hướng tới việc được tham gia các chương trình mục tiêu quốc gia. Tôi nghe nói về khái niệm 'chủ trì liên kết' nhưng không rõ vai trò và điều kiện để HTX của tôi có thể làm được việc này. Liệu HTX có đủ điều kiện và cần làm những gì để được công nhận là **chủ trì liên kết** không?”
Bình ổn giá khi hàng hóa, dịch vụ biến động bất thường
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng ở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Gần đây, do tình hình dịch bệnh và khó khăn chuỗi cung ứng, giá nhập một số mặt hàng như nồi cơm điện, máy lọc nước bỗng dưng tăng vọt lên gấp đôi, trong khi sức mua lại giảm mạnh. Tôi rất băn khoăn không biết liệu những trường hợp biến động giá như thế này có được nhà nước can thiệp bình ổn không, và tôi cần làm gì để bảo vệ lợi ích của mình và khách hàng?”
Nhà thầu chính trong hợp đồng xây dựng
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới, công ty tôi có cơ hội được ký hợp đồng trực tiếp với chủ đầu tư cho một dự án căn hộ mini. Đây là lần đầu chúng tôi làm nhà thầu chính nên còn nhiều băn khoăn về các quy định pháp luật liên quan đến việc ký kết và thực hiện hợp đồng. Luật sư cho tôi hỏi, một **nhà thầu chính** cần lưu ý những gì khi ký và thực hiện hợp đồng theo quy định hiện hành?”
Bên mời thầu trong dự án PPP
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.A, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở TP. Thủ Đức. Công ty tôi đang muốn tham gia một dự án giao thông theo hình thức PPP, nhưng tôi còn băn khoăn về việc ai là 'Bên mời thầu' và họ có vai trò như thế nào trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư. Liệu công ty tôi có cần lưu ý gì đặc biệt khi tiếp cận thông tin từ bên này không?”
Nghiệp vụ kinh tế, tài chính trong hoạt động doanh nghiệp nhỏ
“Chị M.T.A ở TP. Hồ Chí Minh đang làm chủ một cửa hàng thời trang online nhỏ. Hàng ngày chị phải nhập vải, thuê mẫu chụp ảnh, chạy quảng cáo trên Facebook, rồi bán hàng và thu tiền từ khách. Chị nghe nói về 'nghiệp vụ kinh tế, tài chính' cần phải ghi sổ sách kế toán mà thấy phức tạp quá, không biết những hoạt động nào của mình thì được coi là 'nghiệp vụ' đó để mà ghi đúng luật?”
Vận hành hồ chứa theo thời gian thực và yêu cầu hạ tầng kỹ thuật
“Tôi là anh Hùng, quản lý một hồ chứa thủy điện nhỏ ở tỉnh Lâm Đồng. Gần đây, tôi nghe nói Luật Tài nguyên nước sửa đổi 2025 có quy định mới về **vận hành hồ chứa theo thời gian thực**. Hồ của tôi hiện đang vận hành theo quy trình cũ, chủ yếu dựa vào quan trắc thủ công. Vậy tôi cần chuẩn bị những gì để đáp ứng yêu cầu mới này, đặc biệt là về hạ tầng kỹ thuật và các quy định cần tuân thủ?”
Quản lý trị giá vốn viện trợ không hoàn lại
“Chào luật sư, tôi là điều phối viên một dự án cộng đồng ở Huyện Mai Châu, Hòa Bình. Chúng tôi vừa nhận được cam kết viện trợ từ một tổ chức nước ngoài cho dự án xây dựng thư viện. Trong văn bản cam kết có nhắc đến 'trị giá vốn viện trợ' nhưng tôi không rõ cụ thể nó bao gồm những gì và làm sao để quản lý khoản này đúng theo quy định pháp luật Việt Nam. Liệu dự án của chúng tôi có thuộc đối tượng được nhận viện trợ này không và cần lưu ý gì để tránh sai phạm ạ?”
Ngạch Sĩ Quan Tại Ngũ Trong Quân Đội Nhân Dân Việt Nam
“Em vừa nhận được giấy báo trúng tuyển nghĩa vụ quân sự và đang tìm hiểu về các quyền lợi, nghĩa vụ. Em thấy có nhắc đến **ngạch sĩ quan tại ngũ** nhưng không rõ cụ thể đó là gì và liệu em có thể phấn đấu để vào ngạch này không. Em ở Quận Tân Bình, TP.HCM, hiện đang là sinh viên năm cuối ngành Luật.”
Khiếu nại của người tiêu dùng
“Chị Lan ở quận Gò Vấp, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Tuần trước chị có mua một chiếc tivi mới tại siêu thị điện máy A, nhưng về dùng được 3 ngày thì tivi bị hỏng màn hình. Chị mang ra siêu thị thì họ nói phải chờ kiểm tra cả tháng mới xử lý được, trong khi hợp đồng ghi đổi trả trong 7 ngày. Chị không biết phải làm sao để đòi lại quyền lợi của mình.”
Doanh nghiệp phục vụ quốc phòng và sự kết hợp kinh tế - quốc phòng
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp sản xuất nhỏ ở Lạng Sơn, chuyên về các mặt hàng dân dụng. Gần đây tôi nghe nói về 'doanh nghiệp phục vụ quốc phòng' và thấy có vẻ Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ. Tôi không biết liệu doanh nghiệp của mình có đủ điều kiện để trở thành loại hình này không, hoặc nếu không thì làm sao để tham gia vào chuỗi cung ứng hay các dự án có liên quan để hưởng lợi từ chính sách?”
Điều kiện đầu tư xây dựng nhà ở của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
“Tôi là một nhà đầu tư người Singapore, tên H.V.A, đang tìm hiểu cơ hội đầu tư vào dự án xây dựng nhà ở tại Quận 2, TP.HCM. Tôi dự định thành lập một tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài để thực hiện dự án. Tuy nhiên, tôi khá băn khoăn về các điều kiện pháp lý cần thiết để huy động vốn và triển khai. Liệu có những quy định cụ thể nào áp dụng cho trường hợp của tôi không?”
Quy định pháp luật về Đơn vị cấp nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất nước đóng chai ở Quận 9, TP.HCM, hoạt động gần 5 năm nay. Gần đây, tôi muốn mở rộng sang cung cấp nước sạch trực tiếp cho khu dân cư mới xây gần đó. Tôi không rõ liệu mình có được xem là **Đơn vị cấp nước** theo quy định pháp luật không và có cần tuân thủ những quy định đặc biệt nào không để có thể kinh doanh bán buôn, bán lẻ nước sạch cho dân cư? Xin luật sư tư vấn giúp.”
Hoạt động của Cơ sở bảo trợ xã hội và công tác phòng, chống HIV/AIDS
“Tôi là cán bộ phụ nữ xã ở Quận Hoàng Mai, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy xã mình sắp có một cơ sở bảo trợ xã hội mới. Tôi băn khoăn không biết các cơ sở này hoạt động như thế nào, đặc biệt là trong việc quản lý những người có hoàn cảnh khó khăn và các vấn đề sức khỏe như HIV/AIDS. Liệu có quy định cụ thể nào về việc này không ạ?”
Quy định về Quy hoạch thoát nước và xử lý nước thải
“Tôi là anh T.V.K, chủ một cơ sở sản xuất thực phẩm nhỏ tại huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Gần đây, tôi nghe nói địa phương đang triển khai 'quy hoạch thoát nước' mới. Cơ sở của tôi nằm trong khu dân cư nông thôn tập trung. Tôi muốn hỏi, liệu tôi có phải đầu tư hệ thống xử lý nước thải theo các quy chuẩn mới này không và trách nhiệm cụ thể của cơ sở sản xuất như tôi là gì?”
Quy định pháp luật về hoạt động truyền hình
“Chào luật sư, tôi là Anh H.V.A, 32 tuổi, đang ở TP. Thủ Đức. Tôi có ý định khởi nghiệp bằng cách mở một kênh truyền hình trực tuyến trên internet, chuyên về tin tức và giải trí. Tôi không rõ liệu 'truyền hình trực tuyến' của tôi có được xem là 'truyền hình' theo luật hiện hành không, và tôi cần những loại giấy phép hay tuân thủ quy định nào để hoạt động hợp pháp. Xin luật sư tư vấn giúp về các vấn đề pháp lý liên quan đến loại hình truyền thông này.”
Sức chịu tải của môi trường nước và Quản lý phát thải
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Châu Thành, Tiền Giang. Gần đây tôi thấy nước kênh mương xung quanh ruộng mình có vẻ ô nhiễm hơn, cá cũng ít đi hẳn. Nghe nói sắp có dự án nhà máy mới ở khu vực này, tôi lo lắm không biết liệu sông nước mình có 'gánh' nổi thêm chất thải nữa không. Pháp luật có quy định gì về việc này để bảo vệ nguồn nước của chúng tôi không ạ?”