Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hành chính
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.K, chủ quán cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, UBND phường ra quyết định về việc quy hoạch lại vỉa hè khu vực tôi kinh doanh, khiến lượng khách của tôi giảm sút nghiêm trọng. Quyết định này không trực tiếp nhắm vào quán tôi mà là quy hoạch chung. Tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình trong vụ việc này không, liệu tôi có được coi là người có liên quan không?”
Trả lời
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ai?
Chào Anh N.V.K, trường hợp của anh rất phổ biến trong thực tiễn giải quyết các vụ án hành chính. Theo định nghĩa được cung cấp, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cá nhân, cơ quan, tổ chức mà dù không phải là người khởi kiện hay bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án hành chính lại có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ. Điều này có nghĩa là, dù quyết định của UBND phường không trực tiếp nhắm vào quán cà phê của anh, nhưng nếu việc quy hoạch vỉa hè ảnh hưởng trực tiếp và đáng kể đến doanh thu, hoạt động kinh doanh của anh, thì anh hoàn toàn có thể được xem là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Quyền tham gia tố tụng để bảo vệ lợi ích
Để bảo vệ quyền lợi của mình, anh N.V.K có hai cách để tham gia vào quá trình giải quyết vụ án hành chính (nếu có):
Khi được Tòa án chấp nhận tham gia, anh sẽ có các quyền và nghĩa vụ tố tụng nhất định để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình trong vụ án.
Cơ sở pháp lý và tầm quan trọng của việc xác định chủ thể
Việc xác định đúng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là rất quan trọng để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên được giải quyết thỏa đáng trong quá trình tố tụng. Mặc dù các văn bản pháp luật có thể đề cập đến các chủ thể tham gia tố tụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, ví dụ như trong thi hành án dân sự, cơ quan thi hành án dân sự có trách nhiệm thông báo cho đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về việc tạm đình chỉ thi hành án
[1]. Các quy định pháp luật khác cũng đặt ra khuôn khổ chung cho hoạt động của các cơ quan nhà nước [2] hay các hoạt động chuyên ngành [3], nhưng đối với vụ án hành chính, việc xác định tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan sẽ dựa trên mức độ ảnh hưởng trực tiếp của quyết định hành chính đến quyền và lợi ích của anh.Anh cần thu thập các tài liệu, chứng cứ chứng minh thiệt hại hoặc ảnh hưởng tiêu cực từ quyết định quy hoạch vỉa hè (ví dụ: báo cáo doanh thu trước và sau, hình ảnh, hợp đồng thuê mặt bằng...). Sau đó, anh nên tham khảo ý kiến luật sư để được tư vấn cụ thể về thủ tục và cách thức làm đơn đề nghị tham gia tố tụng, cũng như chuẩn bị hồ sơ một cách tốt nhất.