Đánh giá và Quản lý Mức độ Rủi ro Sản phẩm Hàng hóa
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng nhập khẩu đồ gia dụng nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói về cái gọi là 'mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa' và thấy các cơ quan quản lý hay dựa vào đó để kiểm tra. Tôi lo không biết sản phẩm của mình có thuộc diện rủi ro cao không và làm sao để tránh bị kiểm tra phiền phức, hoặc nếu có thì mình cần chuẩn bị gì? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Trả lời
Mức độ rủi ro sản phẩm là gì và tại sao lại quan trọng đối với doanh nghiệp?
Mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa là khả năng xảy ra các vấn đề liên quan đến chất lượng, an toàn của sản phẩm trong suốt vòng đời của nó. Khái niệm này được xác định dựa trên hai yếu tố chính: hậu quả nếu sản phẩm không đạt tiêu chuẩn hoặc không phù hợp với mục đích sử dụng, và khả năng xảy ra rủi ro đó trong thực tế. Nói cách khác, một sản phẩm có thể bị đánh giá là có mức độ rủi ro cao nếu việc nó không đạt chuẩn có thể gây ra thiệt hại lớn (ví dụ: ảnh hưởng sức khỏe, an toàn) và khả năng xảy ra việc không đạt chuẩn đó là đáng kể.
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu đồ gia dụng như chị, việc hiểu rõ khái niệm này là vô cùng quan trọng. Các cơ quan quản lý sẽ dựa vào mức độ rủi ro để ưu tiên và tập trung nguồn lực kiểm tra vào những sản phẩm có nguy cơ cao hơn, nhằm bảo vệ người tiêu dùng và thị trường.
Cơ quan quản lý xác định và kiểm tra mức độ rủi ro như thế nào?
Cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa sẽ căn cứ vào nhiều yếu tố để xác định mức độ rủi ro và lên kế hoạch kiểm tra. Theo quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP, việc kiểm tra chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường được thực hiện dựa trên các căn cứ như tình hình diễn biến chất lượng hàng hóa, kế hoạch kiểm tra được phê duyệt, hoặc đột xuất theo chỉ đạo. Đặc biệt, dữ liệu hiện có về mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa là một trong những căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra
[1].Khi có dấu hiệu không bảo đảm chất lượng, cơ quan kiểm tra có thể tiến hành lấy mẫu, thử nghiệm tại các tổ chức đánh giá sự phù hợp để kiểm tra sự phù hợp của hàng hóa với tiêu chuẩn công bố áp dụng hoặc quy chuẩn kỹ thuật tương ứng
[1]. Điều này có nghĩa là nếu sản phẩm đồ gia dụng của chị bị đánh giá là có rủi ro cao hoặc có thông tin cảnh báo, khả năng bị kiểm tra chuyên sâu sẽ tăng lên.Ngoài ra, các hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa nhập khẩu cũng rất đa dạng. Ví dụ, Tổng cục Hải quan cũng có những quy định về kiểm tra chuyên ngành đối với các mặt hàng cụ thể, như việc kiểm dịch động vật đối với sữa bột
[2], hay các thủ tục hải quan liên quan đến nhiên liệu trên tàu biển khi nhập khẩu [3]. Mặc dù các ví dụ này có thể không trực tiếp là đồ gia dụng, chúng minh họa rằng các cơ quan khác nhau sẽ có những quy định kiểm tra riêng biệt dựa trên tính chất và rủi ro của từng loại hàng hóa.Doanh nghiệp cần làm gì để quản lý rủi ro và chuẩn bị cho kiểm tra?
Để giảm thiểu rủi ro và chủ động trong hoạt động kinh doanh, chị N.T.H nên thực hiện các biện pháp sau:
Bằng cách chủ động quản lý mức độ rủi ro và tuân thủ các quy định, chị sẽ giảm thiểu đáng kể khả năng gặp phải các vấn đề pháp lý và đảm bảo uy tín cho cửa hàng của mình.