Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Công ty nhà nước độc lập theo Luật Doanh nghiệp nhà nước 2003
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ ở Hà Nội. Gần đây tôi có cơ hội hợp tác với một doanh nghiệp nhà nước, nhưng khi tìm hiểu thì thấy có chỗ ghi là 'công ty nhà nước độc lập', chỗ khác lại nói 'tổng công ty nhà nước'. Tôi không rõ hai loại này khác nhau thế nào, và liệu công ty độc lập có quyền tự chủ hơn không để việc hợp tác của tôi được thuận lợi hơn?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và quyền lợi gia đình
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở Bình Dương. Vợ chồng tôi mới cưới, đang tính chuyện con cái. Dạo này tôi nghe đài báo nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và Nhà nước khuyến khích sinh con. Tôi không hiểu rõ lắm 'mức sinh thay thế' là gì và chính sách này có ảnh hưởng gì đến gia đình tôi không, liệu có ưu đãi gì nếu chúng tôi sinh đủ số con theo khuyến nghị không?”
Hoạt động trại sáng tác nhiếp ảnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở Đà Lạt. Sắp tới tôi có ý định tổ chức một trại sáng tác nhiếp ảnh cho các bạn trẻ yêu thích bộ môn này. Tôi muốn hỏi là khi tổ chức một hoạt động như vậy thì tôi cần lưu ý gì về mặt pháp lý? Liệu có quy định nào về quyền và trách nhiệm của người tổ chức như tôi không?”
Hành vi lấn đất và cách xử lý
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Mấy năm nay, hàng xóm nhà tôi cứ dịch chuyển hàng rào sang đất của tôi một chút mỗi lần sửa chữa. Giờ thì phần đất bị lấn đã đáng kể rồi. Tôi muốn hỏi, việc họ làm như vậy có phải là lấn đất không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Hoạt động và quản lý Khu chế xuất tại Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi đang có ý định mở rộng xưởng sản xuất giày da tại Bình Dương. Có một khu đất trống trong **Khu chế xuất** Sóng Thần mà tôi thấy rất phù hợp. Tuy nhiên, tôi không rõ khu chế xuất này khác gì so với khu công nghiệp thông thường, liệu có những quy định đặc biệt nào về hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu hay quyền lợi của người lao động (như vấn đề công đoàn) khi hoạt động trong đó không? Tôi muốn hiểu rõ hơn để đưa ra quyết định đầu tư.”
Phân bố dân số và quyền bầu cử
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, mới chuyển từ quận 1, TP.HCM về huyện Cần Giờ sinh sống được 3 tháng. Tôi nghe nói **phân bố dân số** ở Cần Giờ khác nhiều so với quận 1, và điều này có thể ảnh hưởng đến việc tôi đi bầu cử sắp tới. Cụ thể là tôi có được bầu cử ở Cần Giờ không, hay tôi vẫn phải về quận 1? Và liệu việc phân bố dân số có ảnh hưởng gì đến số lượng đại biểu hay không?”
Thi hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở quận 10, TP.HCM. Gần đây, có một người hàng xóm thường xuyên gây rối, đập phá đồ đạc của tôi và khách hàng. Công an đã bắt giữ anh ta và nói anh ta có dấu hiệu tâm thần, cần phải bắt buộc chữa bệnh. Tôi muốn hỏi, liệu việc này có được thực hiện không và quyền lợi của tôi được bảo vệ như thế nào trong quá trình này?”
Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ
“Tôi là chủ một cửa hàng đồ thủ công mỹ nghệ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây tôi thấy có một cửa hàng khác ở gần đó bán sản phẩm có logo và bao bì rất giống của tôi, khiến khách hàng dễ nhầm lẫn. Tôi muốn biết liệu tôi có phải là 'chủ thể quyền sở hữu trí tuệ' đối với thiết kế của mình không và tôi có thể làm gì để bảo vệ nó?”
Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi đang tìm hiểu các giải pháp thanh toán điện tử để tiện cho khách hàng mua sắm online. Có một đối tác fintech mới chào mời tôi sử dụng dịch vụ của họ, nhưng tôi không rõ liệu họ có được phép 'cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản' như ngân hàng hay không. Liệu tôi có nên hợp tác với họ không, và làm sao để biết một tổ chức có đủ thẩm quyền cung cấp dịch vụ này?”
Hoạt động của Tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm được chỉ định
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một xưởng sản xuất linh kiện điện tử ở Biên Hòa, Đồng Nai. Sắp tới, chúng tôi cần kiểm định và hiệu chuẩn lại các thiết bị đo lường để đảm bảo chất lượng sản phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Tôi nghe nói phải chọn các tổ chức được chỉ định nhưng không rõ tiêu chí là gì và làm sao để tìm được đơn vị uy tín, hợp pháp. Liệu có quy định nào về quyền và nghĩa vụ của các tổ chức này không?”
Vùng đệm khu bảo tồn biển và quản lý cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là anh Ba, một ngư dân ở xã An Hải, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Gia đình tôi đã đánh bắt cá ở vùng biển gần đảo Lý Sơn bao đời nay. Gần đây, chính quyền có thông báo về việc mở rộng khu bảo tồn biển và sẽ có một "vùng đệm" bao quanh. Tôi nghe nói vùng này sẽ có những quy định khác biệt. Tôi lo lắng không biết việc này sẽ ảnh hưởng thế nào đến sinh kế của gia đình và liệu ngư dân chúng tôi có được tham gia vào việc quản lý vùng đệm đó không?”
Quyền sở hữu và quản lý Di vật
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.H, một người chuyên sưu tầm đồ cổ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có mua được một chiếc bình gốm cổ từ một người dân ở miền Tây, họ nói là đào được khi làm vườn. Chiếc bình này trông rất cũ và có vẻ có giá trị lịch sử. Tôi nghe nói có những quy định pháp luật về 'di vật' mà tôi không rõ lắm. Liệu chiếc bình này có được coi là di vật không? Và nếu là di vật thì quyền sở hữu của tôi đối với nó sẽ như thế nào? Tôi có được tự do mua bán, trao đổi không?”
Xác định yếu tố xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở Quận Hà Đông, Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một xưởng khác ở khu vực lân cận đang sản xuất và bán ra thị trường các sản phẩm có kiểu dáng công nghiệp giống hệt mẫu mã tôi đã đăng ký bảo hộ. Tôi muốn kiện họ nhưng không biết phải bắt đầu từ đâu, cụ thể là làm sao để xác định được những "yếu tố xâm phạm" trong sản phẩm của họ để làm bằng chứng?”
Xác định giá trị pháp lý của bản sao giấy tờ trong hoạt động doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Sắp tới tôi muốn mở rộng kinh doanh nên cần làm thêm một số giấy phép. Khi nộp hồ sơ, cơ quan chức năng yêu cầu tôi nộp 'bản sao' của nhiều loại giấy tờ như Giấy phép kinh doanh cũ, căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tôi không rõ 'bản sao' ở đây có phải chỉ là bản photocopy bình thường không, hay phải là bản sao công chứng, chứng thực? Tôi muốn tiết kiệm chi phí nên nếu chỉ cần photocopy thì tốt quá, nhưng sợ không đúng quy định lại mất công đi lại.”
Quyền và nghĩa vụ về sức khỏe sinh sản
“Chị Hằng ở huyện Ba Vì, Hà Nội, là công nhân may, vừa kết hôn được 6 tháng. Chị và chồng đang băn khoăn về việc khi nào nên có con và làm thế nào để đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ và bé. Chị nghe nói có nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản nhưng không biết mình có quyền được tiếp cận những dịch vụ đó không và cần lưu ý gì.”
Quyền kiến nghị của Tổ chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ tịch một hội nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. Gần đây, hội chúng tôi có một số vướng mắc về thủ tục hành chính liên quan đến cấp phép sản xuất nông nghiệp. Chúng tôi muốn gửi kiến nghị lên cơ quan nhà nước nhưng không rõ liệu hội của chúng tôi có được coi là 'tổ chức' theo quy định để thực hiện quyền này không, và liệu kiến nghị của chúng tôi có được tiếp nhận không?”
Quy định về nút giao khác mức đường cao tốc
“Gia đình tôi sống ở ngoại ô thành phố Đà Nẵng, gần khu vực đang được quy hoạch mở rộng. Gần đây, tôi nghe nói có dự án xây dựng một **nút giao khác mức** để kết nối đường cao tốc với các tuyến đường địa phương. Tôi không rõ việc xây dựng này có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của người dân xung quanh không và quy định pháp luật về việc xây dựng các nút giao này như thế nào?”
Quyền và thủ tục làm căn cước cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, sống ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã ở Việt Nam từ lâu nhưng chưa bao giờ có giấy tờ tùy thân. Nay tôi muốn làm căn cước để tiện đi lại, làm việc nhưng không biết liệu tôi có được không và cần những thủ tục gì.”
Trưng mua tài sản: Định nghĩa và quyền lợi liên quan
“Chị L.T.M ở Huyện Củ Chi, TP.HCM đây ạ. Gia đình tôi có mảnh đất nhỏ đang trồng rau sạch, nghe nói Nhà nước sắp mở rộng sân bay, có thể sẽ 'trưng mua tài sản'. Tôi không hiểu rõ 'trưng mua' là gì, liệu đất của tôi có bị lấy đi không và tôi có được đền bù thỏa đáng không? Tôi lo quá, mong Tuvannhanh.com giải thích giúp.”
Quỹ đầu tư chứng khoán
“Chị L.T.M ở Quận 1, TP.HCM đang làm nhân viên văn phòng. Chị có một khoản tiền nhàn rỗi muốn đầu tư nhưng không có nhiều kiến thức về chứng khoán. Chị nghe nói về quỹ đầu tư chứng khoán nhưng không rõ nó hoạt động thế nào, có rủi ro gì và liệu chị có bị mất quyền kiểm soát tiền của mình không. Chị muốn biết liệu đây có phải là lựa chọn phù hợp cho người ít kinh nghiệm như chị không.”
Chứng quyền
“Tôi là anh N.V.H, một nhà đầu tư cá nhân ở TP.HCM. Gần đây tôi có nghe nói về 'chứng quyền' khi tìm hiểu về các loại hình đầu tư trên thị trường chứng khoán. Tôi không rõ chính xác chứng quyền là gì và nó có khác gì so với cổ phiếu hay trái phiếu thông thường không? Liệu tôi có nên đầu tư vào loại hình này không?”
Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chị H.T.L ở Hà Giang, là nông dân, năm nay 32 tuổi. Chị đã có 2 con gái và chồng chị muốn có thêm con trai để "nối dõi tông đường", nhưng chị cảm thấy sức khỏe không đảm bảo và muốn dừng lại. Chị không biết liệu mình có quyền được quyết định số con hay không, hay phải theo ý chồng và gia đình chồng.”
Cơ quan tổ chức lập quy hoạch
“Tôi là một hộ kinh doanh nhỏ tại quận Hải Châu, Đà Nẵng. Tôi đang muốn mở rộng cửa hàng nhưng nghe thông tin về một quy hoạch đô thị mới sắp được triển khai tại khu vực này. Tôi không rõ chính xác cơ quan nào có thẩm quyền tổ chức lập quy hoạch đô thị cấp quận, thành phố để tôi có thể tìm hiểu chi tiết và nắm rõ thông tin, tránh ảnh hưởng đến việc kinh doanh của mình. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi không?”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong tố tụng môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, một công ty lớn gần xưởng tôi xả thải gây ô nhiễm nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân và chất lượng sản phẩm của tôi. Tôi muốn kiện công ty đó nhưng không biết mình có được Tòa án chấp nhận tham gia tố tụng với tư cách 'người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan' hay không, vì tôi không phải là người trực tiếp bị xả thải vào đất mà là bị ảnh hưởng gián tiếp qua môi trường chung.”