Trưng mua tài sản: Định nghĩa và quyền lợi liên quan
“Chị L.T.M ở Huyện Củ Chi, TP.HCM đây ạ. Gia đình tôi có mảnh đất nhỏ đang trồng rau sạch, nghe nói Nhà nước sắp mở rộng sân bay, có thể sẽ 'trưng mua tài sản'. Tôi không hiểu rõ 'trưng mua' là gì, liệu đất của tôi có bị lấy đi không và tôi có được đền bù thỏa đáng không? Tôi lo quá, mong Tuvannhanh.com giải thích giúp.”
Trả lời
Chào chị L.T.M, Tuvannhanh.com hiểu sự lo lắng của chị về thông tin liên quan đến việc mở rộng sân bay và khả năng trưng mua tài sản của gia đình. Để chị hiểu rõ hơn, chúng tôi xin giải thích cụ thể về thuật ngữ này và các quyền lợi liên quan.
Trưng mua tài sản là gì?
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, trưng mua tài sản được hiểu là việc Nhà nước tiến hành mua lại tài sản của tổ chức (không bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị vũ trang nhân dân), cá nhân, hộ gia đình. Việc này được thực hiện thông qua một quyết định hành chính trong những trường hợp thật sự cần thiết, phục vụ cho các mục đích quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia. Điều này có nghĩa là Nhà nước sẽ trả tiền để mua lại tài sản của chị, chứ không phải tịch thu không bồi thường. Khái niệm này được quy định trong các văn bản pháp luật, trong đó có Luật Phí và lệ phí sửa đổi 2020
[1].Khi nào Nhà nước thực hiện trưng mua tài sản và quyền lợi của người dân?
Việc trưng mua tài sản chỉ xảy ra khi có sự cần thiết đặc biệt vì các lý do quốc phòng, an ninh hoặc lợi ích quốc gia. Đây là những trường hợp mang tính cấp bách, quan trọng đối với sự phát triển và bảo vệ đất nước. Ví dụ như xây dựng các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia (như sân bay, đường cao tốc), các dự án phục vụ an ninh quốc phòng, hoặc các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích chung của cộng đồng. Luật pháp cũng quy định rõ về việc trưng mua, trưng dụng tài sản và trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong quá trình này, đồng thời bảo vệ quyền và nghĩa vụ của người có tài sản bị trưng mua
[2].Khi tài sản của chị L.T.M hoặc gia đình thuộc diện bị trưng mua, chị sẽ có quyền được bồi thường, đền bù thỏa đáng theo quy định của pháp luật. Giá trị bồi thường sẽ được xác định dựa trên các nguyên tắc, phương pháp định giá tài sản cụ thể do Nhà nước ban hành, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân. Quyết định trưng mua sẽ được ban hành bằng văn bản hành chính, và chị sẽ được thông báo đầy đủ về quy trình, mức đền bù cũng như các quyền và nghĩa vụ của mình. Các hoạt động của Nhà nước, dù là quản lý phí, lệ phí
[1] hay các hoạt động khác như đấu thầu [3], đều phải tuân thủ các quy định pháp luật để đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Chị có quyền khiếu nại, tố cáo nếu cảm thấy quyền lợi của mình chưa được đảm bảo theo đúng quy định.