Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong tố tụng môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, một công ty lớn gần xưởng tôi xả thải gây ô nhiễm nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân và chất lượng sản phẩm của tôi. Tôi muốn kiện công ty đó nhưng không biết mình có được Tòa án chấp nhận tham gia tố tụng với tư cách 'người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan' hay không, vì tôi không phải là người trực tiếp bị xả thải vào đất mà là bị ảnh hưởng gián tiếp qua môi trường chung.”
Trả lời
Cơ sở pháp lý cho quyền lợi của chị Lan
Chào chị Lan, trường hợp xưởng may của chị bị ảnh hưởng bởi hành vi xả thải gây ô nhiễm môi trường của công ty khác là một vấn đề nghiêm trọng. Theo quy định của pháp luật, các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân đều có quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm trong bảo vệ môi trường
[1]. Việc môi trường bị ô nhiễm trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và sức khỏe của người lao động tại xưởng chị, đồng nghĩa với việc quyền lợi hợp pháp của chị đã bị xâm phạm. Do đó, chị có cơ sở vững chắc để yêu cầu bảo vệ quyền lợi của mình.Xác định tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
Trong một vụ án dân sự hoặc hành chính liên quan đến môi trường, Tòa án sẽ xem xét để xác định những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Đây là những cá nhân, tổ chức mà việc giải quyết vụ án có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền hoặc nghĩa vụ của họ. Mặc dù Thông báo số 64/TANDTC-PC có đề cập đến thẩm quyền của Tòa án trong việc giải quyết tranh chấp và xác định đối tượng tham gia tố tụng trong các trường hợp cụ thể như bán đấu giá tài sản
[2], nguyên tắc chung là Tòa án sẽ chấp nhận hoặc đưa vào tham gia tố tụng những người có lợi ích trực tiếp bị tác động bởi hành vi vi phạm. Do hoạt động xưởng may của chị bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm, chị hoàn toàn có cơ sở để yêu cầu Tòa án công nhận mình là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để bảo vệ lợi ích của mình.Các bước chị Lan cần thực hiện và lưu ý
Để được Tòa án chấp nhận tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, chị Lan cần thu thập đầy đủ bằng chứng chứng minh thiệt hại thực tế mà xưởng của chị phải gánh chịu do hành vi xả thải. Các bằng chứng này có thể bao gồm báo cáo kiểm định chất lượng môi trường, hình ảnh, video, chứng từ về thiệt hại sản xuất, chi phí khắc phục, v.v. Trong quá trình giải quyết các vụ việc môi trường, các hoạt động liên quan đến khoa học và công nghệ thường đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá mức độ ô nhiễm và thiệt hại, cung cấp cơ sở dữ liệu khách quan cho Tòa án
[3]. Chị nên chủ động nộp đơn yêu cầu Tòa án xem xét tư cách tham gia tố tụng của mình và cung cấp các tài liệu chứng minh quyền lợi bị ảnh hưởng.