Quyền và thủ tục làm căn cước cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, sống ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã ở Việt Nam từ lâu nhưng chưa bao giờ có giấy tờ tùy thân. Nay tôi muốn làm căn cước để tiện đi lại, làm việc nhưng không biết liệu tôi có được không và cần những thủ tục gì.”
Trả lời
Chào anh N.V.H, trường hợp của anh là một vấn đề thực tế mà nhiều người đang gặp phải, đặc biệt là những người đã sinh sống lâu năm tại Việt Nam nhưng chưa có đầy đủ giấy tờ pháp lý. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể để giải quyết vấn đề này.
Định nghĩa và Đối tượng áp dụng của pháp luật
Theo định nghĩa, người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch là người đang sinh sống tại Việt Nam, không có giấy tờ, tài liệu chứng minh có quốc tịch Việt Nam và nước khác nhưng có cùng dòng máu về trực hệ với người đã từng có quốc tịch Việt Nam được xác định theo nguyên tắc huyết thống. Đây là một nhóm đối tượng đặc biệt được pháp luật quan tâm.
Đáng chú ý, Nghị định số 70/2024/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật căn cước đã xác định rõ người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch là một trong các đối tượng áp dụng của Nghị định này
[2]. Điều này có nghĩa là anh N.V.H, với tư cách là người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch, hoàn toàn thuộc phạm vi điều chỉnh của các quy định về căn cước.Quyền và nghĩa vụ của cá nhân
Mặc dù chưa có giấy tờ chứng minh quốc tịch, anh N.V.H vẫn là một cá nhân đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Về nguyên tắc chung, các luật pháp Việt Nam quy định về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cá nhân trong nhiều lĩnh vực
[1]. Ngay cả trong các lĩnh vực quản lý nhà nước như quản lý thuế, các quy định cũng áp dụng cho các đối tượng chịu sự quản lý [3]. Việc có giấy tờ tùy thân như căn cước là một bước quan trọng để anh có thể thực hiện đầy đủ hơn các quyền và nghĩa vụ của mình.Thủ tục làm căn cước cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch
Với việc Nghị định 70/2024/NĐ-CP đã đưa người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch vào đối tượng áp dụng, anh N.V.H có cơ sở pháp lý để tiến hành các thủ tục làm căn cước. Anh cần liên hệ với cơ quan quản lý căn cước tại địa phương (Công an cấp huyện hoặc cấp tỉnh) nơi anh đang cư trú để được hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, thủ tục. Thông thường, các giấy tờ cần thiết sẽ liên quan đến việc chứng minh nguồn gốc Việt Nam (như lời khai của người thân, xác nhận của chính quyền địa phương về thời gian cư trú, v.v.) và việc anh chưa có quốc tịch nào khác. Cơ quan chức năng sẽ có trách nhiệm xem xét, xác minh để cấp căn cước cho anh theo quy định.