Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hàng rào phi thuế quan trong thương mại quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu các mặt hàng thực phẩm đóng gói từ nước ngoài. Gần đây, tôi gặp rất nhiều khó khăn khi đưa hàng về cảng vì phải trải qua quá nhiều thủ tục kiểm tra chuyên ngành phức tạp, tốn kém thời gian và chi phí. Có phải đây là một dạng 'hàng rào phi thuế quan' mà tôi hay nghe không? Và làm sao để tôi có thể hiểu rõ hơn và đối phó với những quy định này để việc nhập khẩu được thuận lợi hơn?”
Biện pháp chống trợ cấp đối với hàng hóa nhập khẩu
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy một số đối thủ cạnh tranh nhập hàng từ nước ngoài về bán với giá rẻ bất ngờ, thấp hơn cả giá thành sản xuất mà tôi ước tính. Tôi nghi ngờ họ đang được hưởng một dạng trợ cấp nào đó từ chính phủ nước xuất khẩu, điều này khiến tôi rất khó cạnh tranh. Liệu có biện pháp nào để bảo vệ doanh nghiệp của tôi không?”
Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các quy định liên quan
“Chị Mai, một kế toán đang làm việc tại Đại sứ quán Việt Nam ở Paris, đang tìm hiểu các quy định về quản lý tài sản công tại cơ quan. Chị thắc mắc liệu Nghị định sửa đổi Nghị định số 166/2017/NĐ-CP, nơi định nghĩa 'Cơ quan đại diện', có chỉ quy định về tài sản hay còn đề cập đến các vấn đề khác như quản lý quỹ đầu tư địa phương, và liệu 'Cơ quan đại diện' trong các ngữ cảnh khác (như đầu tư của doanh nghiệp nhà nước) có được hiểu tương tự không?”
Dự trữ ngoại hối nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây tôi nghe nói nhiều về "Dự trữ ngoại hối nhà nước" và vai trò của nó đối với nền kinh tế. Tôi muốn hỏi cụ thể thì khái niệm này nghĩa là gì và nó có ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động kinh doanh của tôi, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế hiện nay?”
Quản lý và tổ chức hồ sơ doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Thủ Đức, TP.HCM. Gần đây, tôi đang rất đau đầu với việc sắp xếp giấy tờ sổ sách. Cứ mỗi lần có đoàn kiểm tra hay cần làm thủ tục gì là tôi lại mất cả buổi tìm kiếm. Tôi nghe nói phải làm 'hồ sơ' cho từng loại công việc, nhưng tôi không biết chính xác 'hồ sơ' là gì theo quy định pháp luật và làm sao để tổ chức chúng cho đúng?”
Phạm vi 'Cơ sở' đối với doanh nghiệp trong Luật Thực hiện dân chủ
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ nhỏ ở xã An Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, có khoảng 20 công nhân. Gần đây tôi nghe nói về Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Tôi không rõ xưởng của tôi có được coi là 'cơ sở' theo luật này không và nếu có thì tôi phải làm gì để thực hiện dân chủ cho công nhân?”
Thời hạn quy hoạch xây dựng và ảnh hưởng đến hoạt động doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở quận Bình Tân, TP.HCM. Tôi đang có ý định mở rộng xưởng nhưng nghe nói quy hoạch khu vực này sắp hết thời hạn. Tôi không rõ **thời hạn quy hoạch xây dựng** là gì và nếu hết thời hạn thì có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh, mở rộng của tôi không? Liệu tôi có nên chờ quy hoạch mới không?”
Chuyển giao doanh nghiệp nhà nước và vai trò Ban Chỉ đạo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B, hiện tại tỉnh chúng tôi đang trong quá trình tiếp nhận một doanh nghiệp nhà nước từ Bộ X về quản lý. Tôi thấy có một 'Ban Chỉ đạo nhận doanh nghiệp' được thành lập để thực hiện việc này. Tôi không rõ Ban này có vai trò và quyền hạn như thế nào trong quá trình chuyển giao, liệu có ảnh hưởng đến các thủ tục hành chính mà Sở chúng tôi đang thực hiện không? Mong được tư vấn cụ thể.”
Phán quyết trọng tài và tính chung thẩm
“Chị là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, vừa trải qua một tranh chấp hợp đồng thương mại với đối tác. Hai bên đã thỏa thuận giải quyết bằng trọng tài và Hội đồng trọng tài vừa ra phán quyết. Chị nghe nói phán quyết trọng tài là "chung thẩm" nhưng vẫn lo lắng không biết có cách nào để kháng cáo hay yêu cầu Tòa án xem xét lại nếu chị không đồng ý với kết quả không?”
Hoạt động giám sát của Quốc hội
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây, có một số dự án của thành phố triển khai mà tôi thấy không minh bạch lắm, ảnh hưởng đến cả việc kinh doanh của tôi. Tôi nghe nói Quốc hội có chức năng giám sát, nhưng tôi không rõ giám sát cụ thể là gì, họ giám sát ai và có thể can thiệp vào những vấn đề như thế này không? Liệu có cách nào để người dân như chúng tôi đóng góp ý kiến để Quốc hội thực hiện giám sát hiệu quả hơn không?”
Doanh nghiệp phát hành trái phiếu quốc tế
“Tôi là giám đốc một công ty sản xuất linh kiện điện tử ở TP.HCM. Công ty đang muốn mở rộng sản xuất nhưng nguồn vốn trong nước hạn chế. Tôi nghe nói có hình thức 'vay lại' từ trái phiếu quốc tế để huy động vốn. Không biết công ty tôi có được phép không và trách nhiệm của chúng tôi sẽ như thế nào khi vay theo hình thức này?”
Giám sát hoạt động Đoàn thanh tra
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM. Hiện tại, công ty tôi đang có một đoàn thanh tra về thuế. Tôi thấy một vài thành viên trong đoàn có thái độ không đúng mực, thậm chí có vẻ thiên vị. Tôi muốn hỏi, liệu có cơ quan nào giám sát hoạt động của đoàn thanh tra này không? Và nếu có, tôi cần làm gì để phản ánh?”
Ký kết Điều ước quốc tế và Thỏa thuận hợp tác doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm ở phòng đối ngoại của một công ty xuất nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới công ty tôi có một đối tác nước ngoài muốn ký kết một thỏa thuận hợp tác lớn. Tôi nghe nói về 'ký kết điều ước quốc tế' và thấy nó có vẻ phức tạp hơn việc ký hợp đồng thông thường. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và những nguyên tắc cần lưu ý khi công ty tôi tham gia vào quá trình này không?”
Công ty nhà nước độc lập theo Luật Doanh nghiệp nhà nước 2003
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ ở Hà Nội. Gần đây tôi có cơ hội hợp tác với một doanh nghiệp nhà nước, nhưng khi tìm hiểu thì thấy có chỗ ghi là 'công ty nhà nước độc lập', chỗ khác lại nói 'tổng công ty nhà nước'. Tôi không rõ hai loại này khác nhau thế nào, và liệu công ty độc lập có quyền tự chủ hơn không để việc hợp tác của tôi được thuận lợi hơn?”
Trang thông tin điện tử tổng hợp và các quy định pháp luật liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh, chuyên kinh doanh thiết bị công nghệ. Gần đây, tôi có lập một website để tổng hợp các tin tức, bài đánh giá về sản phẩm công nghệ từ nhiều nguồn báo chí khác nhau để thu hút khách hàng. Tôi nghe nói việc này cần phải có giấy phép và có thể bị phạt nếu làm sai. Chuyên gia có thể tư vấn giúp tôi về các quy định liên quan đến loại hình website này và những rủi ro pháp lý cần tránh không?”
Hạn mức bảo lãnh Chính phủ và ảnh hưởng đến doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp sản xuất ở Bình Dương. Chúng tôi đang có dự án mở rộng nhà máy, cần một khoản vay lớn và đang tìm hiểu khả năng được Chính phủ bảo lãnh. Tôi nghe nói có cái gọi là 'hạn mức bảo lãnh Chính phủ', không biết nó là gì và liệu có ảnh hưởng đến việc doanh nghiệp tôi có được bảo lãnh hay không, nhất là khi nợ công đang được kiểm soát chặt chẽ?”
Quy hoạch không gian biển quốc gia và ảnh hưởng đến hoạt động sử dụng biển
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản ở Bà Rịa - Vũng Tàu. Sắp tới, công ty tôi có dự định mở rộng quy mô, có thể liên quan đến việc cải tạo môi trường đáy biển hoặc xả thải theo quy định. Tôi nghe nói có cái **Quy hoạch không gian biển quốc gia** gì đó. Luật sư cho tôi hỏi, quy hoạch này là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc cấp phép cho các hoạt động của doanh nghiệp tôi, đặc biệt là mấy vụ "nhận chìm" chất thải mà tôi đang tìm hiểu?”
Đấu giá tài sản công
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại, tôi đang muốn mở rộng kinh doanh và có nghe nói về việc nhà nước đang thanh lý một số tài sản công cũ, không còn sử dụng. Cụ thể là có một khu nhà xưởng cũ ở quận Long Biên mà tôi thấy rất phù hợp. Tôi muốn hỏi liệu doanh nghiệp của tôi có thể tham gia đấu giá để mua tài sản này không và cần bắt đầu từ đâu?”
Doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ
“Anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất tại TP.HCM, đang gặp khó khăn trong việc thu hồi công nợ từ một tổng công ty lớn. Anh nghe nói có quy định riêng về quản lý nợ đối với các doanh nghiệp nhà nước. Anh muốn biết liệu tổng công ty này có phải là "doanh nghiệp" theo định nghĩa đặc biệt trong các quy định về quản lý nợ của nhà nước hay không, để anh có thể tìm hiểu thêm về quy trình xử lý nợ của họ.”
Viện trợ đột xuất của Việt Nam cho nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp ở TP.HCM. Gần đây, một nước láng giềng gặp thiên tai nghiêm trọng và tôi muốn đóng góp một khoản viện trợ khẩn cấp. Tôi nghe nói có hình thức 'viện trợ đột xuất' với thủ tục nhanh gọn hơn. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi về quy trình và điều kiện để thực hiện khoản viện trợ này không ạ?”
Dự án đầu tư xây dựng công trình trong đô thị
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Hiện tại, tôi đang muốn tìm hiểu kỹ hơn về việc thực hiện các dự án xây dựng trong khu vực đô thị. Cụ thể, tôi có một khu đất trống trong nội thành và muốn xây dựng một khu chung cư mini kết hợp văn phòng cho thuê. Tôi không rõ liệu dự án này có được xem là 'dự án đầu tư xây dựng công trình trong đô thị' theo quy định pháp luật hay không và cần lưu ý những gì?”
Bên mua điện theo Nghị định 56/2025/NĐ-CP
“Chào luật sư, công ty tôi là doanh nghiệp sản xuất ở TP. Hồ Chí Minh, tiêu thụ điện khá lớn. Hiện tại, có một nhà máy điện mặt trời mới đang xây dựng gần khu công nghiệp của chúng tôi. Tôi muốn hỏi liệu công ty tôi có thể ký hợp đồng mua điện trực tiếp từ nhà máy này mà không cần thông qua EVN không? Công ty tôi có được xem là 'Bên mua điện' theo quy định pháp luật để làm điều đó không?”
Kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hà Nội chuyên về logistics. Hiện tại, chúng tôi đang xem xét khả năng đầu tư xây dựng một đoạn đường sắt nội bộ để vận chuyển hàng hóa từ kho ra ga chính, hoặc thậm chí là khai thác một tuyến ngắn để phục vụ các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Tôi muốn hỏi là việc này có được coi là **kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt** không và chúng tôi cần phải tuân thủ những quy định pháp luật nào?”
Doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. Gia đình tôi đang có ý định thành lập một doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao để sản xuất dưa lưới trong nhà kính. Tôi muốn hỏi liệu doanh nghiệp của tôi có được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế như tôi tìm hiểu không, và cụ thể thì doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được định nghĩa như thế nào để tôi có thể đối chiếu?”