Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bảo hộ quyền tác giả cho tác phẩm sáng tạo
“Chị là một nhà thiết kế đồ họa tự do ở Quận 3, TP.HCM. Chị vừa hoàn thành một bộ nhận diện thương hiệu cho một khách hàng lớn, bao gồm logo, slogan và các mẫu thiết kế bao bì. Chị nghe nói về "quyền tác giả" nhưng không rõ nó bảo vệ những gì và làm sao để đảm bảo không ai khác sao chép tác phẩm của mình. Chị lo lắng về việc mất công sức và ý tưởng.”
Dịch vụ dân số và quyền tiếp cận
“Chị H.T.L ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, là công nhân may, đang mang thai lần 2. Chị muốn tìm hiểu về các dịch vụ tư vấn kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản sau sinh nhưng khi đến trung tâm y tế phường thì được thông báo là chỉ ưu tiên người có hộ khẩu tại phường. Chị thắc mắc liệu mình có bị phân biệt đối xử không và có quyền được tiếp cận các dịch vụ này không?”
Chuyển đổi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và cổ đông sáng lập
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc của một công ty có vốn đầu tư nước ngoài ở Bình Dương. Hồi năm 2005, công ty chúng tôi có thực hiện chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần theo Nghị định 38/2003/NĐ-CP. Tôi là một trong những người góp vốn ban đầu. Giờ tôi không rõ liệu mình có được xem là cổ đông sáng lập của công ty sau chuyển đổi không, và quyền lợi của tôi lúc đó được quy định như thế nào?”
Xác định người xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một tiệm đồ thủ công nhỏ ở phố cổ Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một cửa hàng khác ở quận Hoàn Kiếm đang bán những sản phẩm có thiết kế y hệt của tôi, từ kiểu dáng đến họa tiết. Tôi đã đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cho các sản phẩm này rồi. Giờ tôi muốn biết, cái cửa hàng kia có phải là 'người xâm phạm' không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Chứng quyền có bảo đảm: Khái niệm và rủi ro đầu tư
“Chào luật sư, tôi là chị Lan ở Quận 1, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Tôi mới tìm hiểu về thị trường chứng khoán và thấy trên các diễn đàn nói nhiều về 'chứng quyền có bảo đảm', có vẻ nhiều người kiếm được tiền từ nó. Tôi không hiểu rõ lắm về loại chứng khoán này là gì, có rủi ro gì không và liệu có văn bản pháp luật nào quy định về nó không, để tôi yên tâm đầu tư?”
Quyết định, hành vi hành chính nội bộ và thẩm quyền giải quyết khiếu kiện
“Tôi là chị Hạnh, kế toán trưởng ở một sở X tại TP.HCM. Gần đây, giám đốc sở ra một quyết định điều chuyển tôi sang phòng khác mà tôi không đồng ý, vì tôi thấy quyết định này không hợp lý và ảnh hưởng đến công việc của tôi. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể kiện quyết định này ra tòa hành chính được không, hay đây chỉ là chuyện nội bộ của sở?”
Quyền mua cổ phần của Người đại diện phần vốn
“Tôi là đại diện phần vốn của VINATEX tại một công ty cổ phần ở TP.HCM. Công ty vừa thông báo phát hành thêm cổ phiếu và tôi được quyền mua. Tôi không rõ là tôi có được tự do mua số cổ phiếu này không hay phải báo cáo gì cho VINATEX. Nếu tôi không báo cáo thì có bị làm sao không?”
Đăng ký chứng khoán và quyền sở hữu
“Tôi là anh Hùng, ở Hà Nội, làm nhân viên văn phòng. Tôi mới mua một ít cổ phiếu qua sàn chứng khoán. Tôi thắc mắc là làm sao để biết mình thực sự sở hữu số cổ phiếu đó và quyền lợi của tôi được ghi nhận như thế nào? Liệu có cần làm thủ tục gì để 'đăng ký' quyền sở hữu này không?”
Quy định về Hệ thống khai hải quan điện tử
“Tôi là chị L.T.M, chủ một công ty nhập khẩu hàng hóa ở Quận Ngô Quyền, Hải Phòng. Công ty tôi mới bắt đầu làm thủ tục nhập khẩu và tôi nghe nói về 'Hệ thống khai hải quan điện tử'. Tôi đang băn khoăn không biết hệ thống này là gì, có phải tất cả các doanh nghiệp đều phải sử dụng không, và nếu không sử dụng thì có bị phạt gì không?”
Hợp đồng phát triển quyền thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Trần Văn A, chủ một chuỗi cửa hàng bánh mì nổi tiếng ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang có ý định mở rộng thương hiệu ra các tỉnh lân cận như Bình Dương, Đồng Nai bằng cách tìm một đối tác lớn để họ phát triển nhiều cửa hàng bánh mì của tôi trong một khu vực nhất định. Tôi nghe nói về 'Hợp đồng phát triển quyền thương mại' và muốn hỏi liệu đây có phải là hình thức phù hợp cho kế hoạch của tôi không, và tôi cần đáp ứng những điều kiện gì để có thể nhượng quyền theo hình thức này?”
Khu vực tái thiết đô thị
“Chị L.T.M ở Quận 1, TP.HCM đây. Tôi có một căn nhà cũ ở khu trung tâm, nghe nói sắp có dự án tái thiết đô thị lớn. Tôi không hiểu rõ lắm về khái niệm này, liệu nhà tôi có bị ảnh hưởng không, và quyền lợi của tôi sẽ được đảm bảo như thế nào nếu nằm trong khu vực đó? Tôi đang rất lo lắng.”
Quyền và nghĩa vụ của người khai thác công trình cảng hàng không, sân bay
“Công ty tôi chuyên cung cấp dịch vụ bốc xếp hành lý tại sân bay Tân Sơn Nhất. Gần đây, Cảng vụ yêu cầu chúng tôi tham gia đóng góp chi phí bảo trì một số hạng mục hạ tầng chung của sân bay, dù chúng tôi chỉ khai thác thiết bị của mình. Tôi muốn hỏi, liệu công ty tôi có phải là **người khai thác công trình** theo luật không và những nghĩa vụ của chúng tôi là gì?”
Trách nhiệm và quyền hạn của Đơn vị cấp nước
“Chị Hằng ở TP. Thủ Dầu Một, Bình Dương đang mở một quán cà phê nhỏ. Chị đang gặp khó khăn trong việc đấu nối nước sạch cho quán. Chị không biết phải liên hệ với đơn vị nào và liệu họ có trách nhiệm phải cấp nước cho quán của chị hay không, vì khu vực này mới phát triển nên hạ tầng chưa đồng bộ.”
Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm pháp lý
“Chào chuyên gia, tôi là N.V.T, một nông dân ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây, nước sông chảy qua ruộng nhà tôi bị ô nhiễm nặng, cá chết nổi trắng, cây trồng cũng có dấu hiệu kém phát triển. Tôi nghi ngờ một nhà máy gần đó xả thải. Tôi muốn biết **ô nhiễm môi trường** là gì và tôi có thể làm gì để đòi lại quyền lợi của mình?”
Quy định về tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp khai thác đá nhỏ ở Quảng Ninh. Vừa rồi, công ty tôi trúng đấu giá một khu vực khai thác khoáng sản mới. Tôi đang băn khoăn không biết chính xác 'tiền trúng đấu giá' này là gì, cách xác định ra sao và liệu có những khoản phí nào khác mà tôi cần lưu ý sau khi thắng đấu giá không. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Quy định về kiểm tra an ninh hàng không
“Tôi là anh H.V.A, làm kinh doanh ở Phú Yên. Vừa rồi tôi đi công tác từ sân bay Tuy Hòa thì bị nhân viên an ninh giữ lại kiểm tra rất kỹ hành lý xách tay vì có chai nước hoa dung tích lớn hơn quy định. Tôi thấy quy trình này hơi mất thời gian và thắc mắc là họ có quyền làm vậy không, và nếu tôi không tuân thủ thì có bị phạt gì không?”
Tác phẩm nước ngoài công bố lần đầu tại Việt Nam
“Tôi là một nhà văn người Mỹ gốc Việt, đang sống ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tôi có một tác phẩm tiểu thuyết mới viết bằng tiếng Việt và muốn xuất bản tại Việt Nam đầu tiên, trước khi công bố ở bất kỳ quốc gia nào khác. Tôi muốn hiểu rõ hơn về khái niệm 'tác phẩm của tổ chức, cá nhân nước ngoài được công bố lần đầu tiên tại Việt Nam' theo luật sở hữu trí tuệ để đảm bảo quyền lợi của mình. Liệu việc này có giúp tôi bảo vệ tác phẩm tốt hơn tại Việt Nam không?”
Thanh tra Ngân hàng Nhà nước: Cơ cấu, Chức năng và Phạm vi hoạt động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị N.T.H, chủ một quỹ tín dụng nhân dân nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, bên tôi nhận được thông báo sẽ có đoàn thanh tra của Ngân hàng Nhà nước đến làm việc. Tôi nghe nói là Thanh tra Ngân hàng Nhà nước có quyền hạn rất lớn, nhưng tôi không rõ cụ thể họ là ai, có chức năng gì và có thể thanh tra những gì ở đơn vị chúng tôi. Liệu có phải mọi hoạt động của quỹ đều bị thanh tra không? Tôi cần chuẩn bị những gì để đón tiếp đoàn thanh tra một cách đúng quy định?”
Quyền sử dụng sáng chế của Nhà nước và quyền lợi của chủ sở hữu
“Anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất thiết bị nông nghiệp ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, vừa nghiên cứu thành công một loại máy gieo hạt tự động mới. Anh ấy nghe nói Nhà nước có thể sử dụng sáng chế của mình mà không cần xin phép. Anh Hùng lo lắng không biết quyền lợi của mình sẽ được bảo vệ như thế nào và liệu việc này có ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của xưởng anh không.”
Cơ quan chủ quản chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ ở UBND tỉnh Hà Giang. Hiện tại, tỉnh chúng tôi đang được giao nhiệm vụ thực hiện một chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chúng tôi nghe nói mình là 'cơ quan chủ quản chương trình' nhưng không rõ vai trò, quyền hạn và trách nhiệm cụ thể của mình là gì trong việc này. Liệu chúng tôi có phải chịu trách nhiệm chính không và cần lưu ý những gì để thực hiện đúng quy định pháp luật?”
Cơ cấu dân số và điều chỉnh dân số
“Tôi là Ông T.V.K, tổ trưởng dân phố ở phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy khu phố mình có nhiều thay đổi lắm, người trẻ đi làm xa, ít về, còn người lớn tuổi thì ngày càng đông. Tình hình này làm tôi lo ngại về việc sắp xếp các dịch vụ công cộng và các hoạt động cộng đồng. Tôi muốn hỏi, 'cơ cấu dân số' được hiểu thế nào và liệu chính quyền có biện pháp nào để điều chỉnh tình trạng này không?”
Người điều hành trò chơi trong kinh doanh casino
“Em mới vào làm ở một sòng bạc ở Phú Quốc, vị trí là chia bài và quản lý bàn chơi. Sếp hay gọi em là 'người điều hành trò chơi' nhưng em không rõ cái tên này có phải là tên gọi chính thức theo luật không, hay chỉ là cách gọi nội bộ thôi. Em muốn biết rõ để sau này có gì còn nắm được quyền lợi và trách nhiệm của mình ạ.”
Di sản tư liệu và quyền sở hữu, bảo quản
“Tôi là anh Hùng, ở thành phố Huế. Gia đình tôi có lưu giữ nhiều tài liệu cổ, từ các bức thư tay của ông cố gửi cho bà cố thời Pháp thuộc, đến những cuốn sổ ghi chép gia phả, rồi cả những đoạn phim tư liệu đen trắng về cuộc sống ở Huế những năm 50-60. Gần đây, tôi nghe nói về khái niệm 'Di sản tư liệu' và tôi tự hỏi liệu những tài liệu của gia đình tôi có được coi là di sản tư liệu không? Nếu có thì quyền sở hữu và trách nhiệm của gia đình tôi đối với chúng sẽ như thế nào, và liệu có cần phải đăng ký hay bảo quản theo quy định nào không?”
Bảo vệ mạng lưới cấp nước và quyền lợi người tiêu dùng
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, quán tôi thường xuyên bị mất nước hoặc nước yếu, có lúc còn thấy nước đục. Tôi nghe nói là có dự án đào đường gần đây làm ảnh hưởng đến **mạng lưới cấp nước** của khu vực. Tôi muốn biết liệu có quy định nào về việc bảo vệ các công trình cấp nước không, và nếu bị ảnh hưởng thì tôi có thể khiếu nại ở đâu? Quán ăn của tôi rất cần nước sạch để kinh doanh.”