Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chương trình giáo dục tích hợp tại Việt Nam
“Chị Lan ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, đang tìm trường tiểu học cho con. Chị nghe nói có mấy trường công lập ở Hà Nội đang triển khai chương trình giáo dục tích hợp, kết hợp chương trình Việt Nam với nước ngoài. Chị muốn biết chương trình này có được pháp luật công nhận không, và có quy định gì đặc biệt về chất lượng, nội dung để chị yên tâm cho con theo học?”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã miền núi thuộc tỉnh Hà Giang. Gần đây, tôi để ý thấy trong thôn mình có nhiều gia đình sinh con trai hơn hẳn con gái, có vẻ như tỷ lệ mất cân bằng giới tính đang tăng lên. Tôi lo lắng về những hệ lụy lâu dài cho xã hội và muốn biết pháp luật có quy định gì về vấn đề này không và thôn tôi cần làm gì để giảm thiểu tình trạng này?”
Khái niệm và vai trò của gia đình theo pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, 38 tuổi, làm nhân viên văn phòng ở Quận 3, TP.HCM. Hiện tại, tôi đang chăm sóc dì ruột đã lớn tuổi, không có con cái. Tôi rất muốn biết liệu mối quan hệ giữa tôi và dì có được pháp luật coi là 'gia đình' không? Tôi muốn hiểu rõ hơn về các nghĩa vụ và quyền lợi pháp lý của mình trong trường hợp này, đặc biệt là khi dì tôi không có ai khác chăm sóc.”
Cơ quan trung ương và địa phương trong đầu tư công
“Chào chuyên gia, công ty em ở quận Hoàng Mai, Hà Nội, đang làm hồ sơ dự thầu một dự án xây dựng công trình công cộng. Trong hồ sơ có nhắc đến 'kế hoạch đầu tư công do Bộ, cơ quan trung ương và địa phương giao'. Em đang băn khoăn không biết một Sở Xây dựng của tỉnh có được coi là 'cơ quan địa phương' trong trường hợp này không, và làm sao để xác định đúng thẩm quyền phê duyệt kế hoạch đầu tư công ạ? Mong chuyên gia giải đáp giúp em.”
Đăng ký tàu biển có thời hạn
“Chào chuyên gia, tôi là Anh Hùng ở Quảng Ninh, một ngư dân vừa mua lại một chiếc tàu cá nhỏ từ một người quen ở Hải Phòng để mở rộng đội tàu của mình. Tôi muốn đưa tàu vào khai thác ngay để kịp mùa vụ nhưng giấy tờ đăng ký chính thức còn đang chờ hoàn tất. Tôi nghe nói có loại **đăng ký tàu biển có thời hạn**, không biết trường hợp của tôi có áp dụng được không và cần làm những thủ tục gì để tàu có thể hoạt động trong thời gian chờ đợi?”
Điểm kết cuối của mạng viễn thông công cộng và trách nhiệm sử dụng
“Chào luật sư, tôi vừa thuê mặt bằng để mở văn phòng đại diện công ty ở Quận 1, TP.HCM. Khi lắp đặt internet, nhân viên nhà mạng có chỉ vào một cái hộp nhỏ và nói đó là 'điểm kết cuối của mạng viễn thông công cộng'. Tôi không hiểu rõ lắm về cái này. Gần đây mạng hay chập chờn, tôi không biết trách nhiệm sửa chữa thuộc về ai, từ điểm nào trở đi là của tôi, từ điểm nào là của nhà mạng? Mong luật sư giải thích giúp.”
Bảo hộ giống cây trồng mới
“Ông T.V.K, một nông dân ở Đà Lạt, Lâm Đồng, đã dành nhiều năm lai tạo và phát triển một giống hoa lan mới có màu sắc độc đáo và khả năng kháng bệnh tốt. Ông nghe nói về "giống cây trồng mới được bảo hộ" và muốn biết chính xác điều này có ý nghĩa gì đối với công sức của mình, liệu giống hoa của ông có được bảo vệ không và làm thế nào để được bảo hộ.”
Bảo lãnh phát hành chứng khoán
“Chào Tuvannhanh.com, công ty startup công nghệ của tôi ở TP. Hồ Chí Minh đang có kế hoạch gọi vốn bằng cách chào bán cổ phiếu riêng lẻ cho một số nhà đầu tư chiến lược. Chúng tôi còn khá mới trong việc này và không rõ liệu có cần một tổ chức bảo lãnh phát hành hỗ trợ hay không, và nếu có thì họ sẽ làm những gì. Mong được tư vấn chi tiết về vai trò của họ trong quá trình này và các quy định liên quan.”
Thuế thu nhập từ chuyển nhượng quyền chế biến khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng chế biến đá xây dựng ở huyện Lương Sơn, Hòa Bình. Gần đây, tôi đang có ý định chuyển nhượng một phần quyền khai thác và chế biến khoáng sản của mình cho một đối tác mới. Tôi muốn hỏi là liệu thu nhập từ việc chuyển nhượng này có phải chịu thuế không và tôi cần lưu ý những vấn đề pháp lý nào để đảm bảo đúng quy định?”
Quy định về Lưu trú theo Luật Cư trú
“Chào luật sư, tôi là nhân viên kinh doanh ở Hà Nội, thường xuyên phải đi công tác tỉnh, có khi ở lại vài ngày, có khi cả tuần, nhưng chưa bao giờ quá 30 ngày ở một chỗ. Tôi không đăng ký tạm trú vì nghĩ mình chỉ ở ngắn hạn. Vậy tôi có cần phải khai báo gì không? Nếu không khai báo thì có bị phạt gì không?”
Quy định về nguồn phóng xạ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kỹ thuật viên X-quang ở một bệnh viện tư nhân tại TP.HCM. Gần đây, tôi có nghe loáng thoáng về việc một số nơi sử dụng **nguồn phóng xạ** không đúng quy định, thậm chí có nguy cơ bị chiếm đoạt. Tôi rất lo lắng không biết nếu lỡ có sự cố hoặc ai đó cố tình chiếm đoạt nguồn phóng xạ thì sẽ bị xử lý thế nào theo pháp luật Việt Nam?”
Tiềm lực quốc phòng và trách nhiệm của địa phương
“Chào luật sư, tôi là ông H.V.A, cán bộ phòng Tài chính kế hoạch của một huyện miền núi ở tỉnh Lào Cai. Gần đây, huyện chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng. Tôi nghe nói nhiều về **tiềm lực quốc phòng** nhưng chưa rõ khái niệm này bao gồm những gì và trách nhiệm của địa phương trong việc xây dựng tiềm lực này ra sao để có thể tham mưu đúng cho lãnh đạo huyện.”
Tập thể người lao động nhận giao doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty nhà nước nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Công ty tôi đang làm ăn thua lỗ và nghe nói sắp được Nhà nước giao lại cho ai đó. Chúng tôi, tập thể anh em công nhân, muốn biết liệu chúng tôi có cơ hội nhận giao công ty này không? Nếu được thì chúng tôi cần làm gì và có điều kiện gì không ạ? Chúng tôi lo lắng mất việc lắm.”
Chức năng của Cơ quan chuyên môn về thủy lợi cấp xã
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Đồng Tháp. Vụ này kênh mương dẫn nước vào ruộng lúa nhà tôi bị tắc nghẽn do rác thải và bèo, ảnh hưởng đến việc tưới tiêu nghiêm trọng. Tôi nghe nói có "Cơ quan chuyên môn về thủy lợi cấp xã" nhưng không rõ họ là ai và có trách nhiệm gì trong việc này. Tôi có nên liên hệ với họ để giải quyết không?”
Bên mời quan tâm trong lựa chọn nhà đầu tư
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Bình Dương. Gần đây, tôi thấy có thông báo mời quan tâm một dự án khu dân cư mới trong tỉnh. Tôi đang băn khoăn không biết **"Bên mời quan tâm"** được nhắc đến trong thông báo là ai, có phải là chủ đầu tư dự án luôn không, hay là một đơn vị nào khác? Tôi cần hiểu rõ để chuẩn bị hồ sơ cho đúng.”
Người vận tải trong giao thông đường thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở Cần Thơ. Tôi có mấy chiếc ghe nhỏ chuyên chở hàng nông sản trên sông Hậu. Gần đây, tôi thấy trên báo chí nhắc nhiều đến khái niệm **người vận tải** trong giao thông đường thủy nội địa. Tôi không rõ liệu mình có thuộc đối tượng này không và nếu có thì cần lưu ý những quy định gì, đặc biệt là khi vận chuyển hàng hóa? Tôi sợ làm sai luật.”
Đầu tư và phát triển Dự án điện lực
“Tôi là anh Hùng, chủ một trang trại ở Long An. Tôi đang muốn đầu tư xây dựng một dự án điện lực nhỏ, cụ thể là một trang trại điện mặt trời khoảng 5MW để bán điện lên lưới. Tuy nhiên, tôi không rõ các quy định pháp luật hiện hành về việc này có những gì, đặc biệt là về thủ tục và các chính sách hỗ trợ. Liệu dự án của tôi có được xem là 'dự án điện lực' theo luật không và tôi cần phải làm gì để triển khai?”
Kiểm toán nhà nước khu vực và vai trò trong quản lý tài chính địa phương
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, quản lý một dự án xây dựng cầu đường ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Dự án của chúng tôi sử dụng vốn nhà nước và sắp tới có đoàn kiểm toán về làm việc. Tôi nghe nói là **Kiểm toán nhà nước khu vực** sẽ đến. Tôi muốn hỏi đơn vị này là gì và họ sẽ kiểm toán những nội dung nào để tôi chuẩn bị tốt nhất?”
Quy định pháp luật về thư rác và tin nhắn quảng cáo
“Tôi là chủ một cửa hàng quần áo nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi liên tục nhận được các tin nhắn quảng cáo sim số đẹp, bất động sản vào số điện thoại cá nhân và email công việc, dù tôi chưa từng đăng ký nhận thông tin từ các bên này. Tôi cảm thấy rất phiền phức và ảnh hưởng đến công việc. Có cách nào để ngăn chặn tình trạng này theo pháp luật không?”
Thỏa thuận về viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là quản lý dự án cho một tổ chức phi chính phủ ở Hà Nội. Chúng tôi đang chuẩn bị ký một thỏa thuận với một đối tác nước ngoài để cung cấp viện trợ nhân đạo cho một quốc gia láng giềng. Tôi đang băn khoăn không biết liệu thỏa thuận này có phải là 'thỏa thuận về viện trợ' theo quy định mới của Nghị định 305/2025/NĐ-CP hay không, và nếu đúng thì nó khác gì so với điều ước quốc tế, có ảnh hưởng gì đến cách chúng tôi triển khai dự án không?”
Phân loại và quản lý Chất thải nguy hại
“Chị L.T.M, chủ một xưởng sản xuất linh kiện điện tử nhỏ ở Quận 7, TP.HCM, đang rất lo lắng không biết liệu các phế phẩm như bảng mạch hỏng, pin cũ, hay hóa chất tẩy rửa đã qua sử dụng của xưởng có bị coi là "chất thải nguy hại" không. Chị nghe nói quản lý chất thải nguy hại rất phức tạp và có thể bị phạt nặng nếu làm sai.”
Hoạt động trong phân khu dịch vụ, hành chính rừng đặc dụng
“Tôi là Giám đốc một công ty du lịch đang có kế hoạch đầu tư xây dựng các khu nghỉ dưỡng sinh thái trong Vườn Quốc gia Cát Tiên, Lâm Đồng. Cụ thể, chúng tôi muốn xây dựng một số công trình dịch vụ trong phân khu dịch vụ, hành chính của Vườn. Tôi muốn hỏi liệu chúng tôi có được phép xây dựng và trong quá trình xây dựng, có được khai thác gỗ từ những cây cần phải chặt bỏ để giải phóng mặt bằng không?”
Già hóa dân số và chính sách ứng phó
“Chị Mai, 45 tuổi, đang làm công tác xã hội tại phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Chị thấy số lượng người cao tuổi trong phường ngày càng nhiều, nhiều cụ sống một mình. Chị lo lắng không biết nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ người cao tuổi và làm thế nào để cộng đồng thích nghi với tình trạng này không?”
Xác định Công ty con của Tổ chức tín dụng
“Chào luật sư, tôi đang có dự định hợp tác với một đơn vị tự giới thiệu là 'công ty con' của một ngân hàng lớn ở Hà Nội để phát triển dự án nhà ở xã hội tại quận Hoàng Mai. Tôi muốn biết chính xác 'công ty con của tổ chức tín dụng' được định nghĩa như thế nào theo pháp luật để đảm bảo tính pháp lý và an toàn cho khoản đầu tư của mình. Liệu có rủi ro gì khi hợp tác với đơn vị này không?”