Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã miền núi thuộc tỉnh Hà Giang. Gần đây, tôi để ý thấy trong thôn mình có nhiều gia đình sinh con trai hơn hẳn con gái, có vẻ như tỷ lệ mất cân bằng giới tính đang tăng lên. Tôi lo lắng về những hệ lụy lâu dài cho xã hội và muốn biết pháp luật có quy định gì về vấn đề này không và thôn tôi cần làm gì để giảm thiểu tình trạng này?”
Trả lời
Quy định pháp luật về mất cân bằng giới tính khi sinh
Chào ông T.V.K, vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh mà ông nêu là một trong những thách thức lớn về dân số mà Việt Nam đang phải đối mặt, và pháp luật đã có những quy định cụ thể để giải quyết. Mặc dù các điều luật được trích dẫn dưới đây thuộc Luật Thuế bảo vệ môi trường 2010 theo thông tin ông cung cấp, nội dung của chúng lại đề cập trực tiếp đến công tác dân số. Cụ thể, pháp luật quy định về việc duy trì mức sinh thay thế và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh là một trong những mục tiêu quan trọng của công tác dân số
[1]. Điều này cho thấy Nhà nước đặc biệt quan tâm và có chủ trương rõ ràng trong việc khắc phục tình trạng này.Các nguyên tắc và nội dung truyền thông, giáo dục
Công tác dân số, bao gồm cả việc giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, được thực hiện dựa trên các nguyên tắc nhất định, trong đó có việc bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình
[2]. Để đạt được mục tiêu này, việc truyền thông, vận động, giáo dục về dân số đóng vai trò then chốt. Pháp luật ưu tiên truyền thông, vận động, giáo dục về các nội dung như giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, hệ lụy của nó, cũng như thúc đẩy xóa bỏ định kiến giới, nâng cao vai trò của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình và cộng đồng [3].Vai trò của Trưởng thôn và cộng đồng trong việc giảm thiểu mất cân bằng giới tính
Với vai trò là trưởng thôn, ông có vị trí quan trọng để góp phần vào việc giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tại địa phương. Ông có thể chủ động tổ chức các buổi họp thôn, buổi nói chuyện chuyên đề để tuyên truyền, vận động người dân hiểu rõ về những hệ lụy tiêu cực của việc lựa chọn giới tính thai nhi, như thiếu hụt phụ nữ trong tương lai, ảnh hưởng đến hôn nhân, gia đình và trật tự xã hội. Đồng thời, ông nên khuyến khích các gia đình không phân biệt đối xử giữa con trai và con gái, tạo điều kiện bình đẳng cho cả hai giới trong học tập, lao động và phát triển. Việc lồng ghép các thông điệp về bình đẳng giới và giá trị của con gái vào các hoạt động văn hóa, xã hội của thôn cũng sẽ rất hiệu quả. Đây là trách nhiệm chung của cả cộng đồng và chính quyền địa phương để xây dựng một xã hội cân bằng và bền vững.