Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Dự phòng ngân sách nhà nước và quy định liên quan
“Anh Minh, cán bộ tài chính ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, đang chuẩn bị dự toán ngân sách cho năm tới. Anh ấy thắc mắc về việc xác định và sử dụng khoản **dự phòng ngân sách nhà nước** cho các tình huống khẩn cấp, đặc biệt là khi có những biến động không lường trước được về kinh tế hoặc thiên tai. Anh ấy muốn biết liệu có quy định cụ thể nào về tỷ lệ trích lập và thẩm quyền quyết định sử dụng khoản dự phòng này không.”
Hoạt động bán lẻ điện
“Chào luật sư, tôi có một quán cà phê nhỏ ở quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về việc có thể mua điện từ nhiều đơn vị khác nhau chứ không chỉ EVN. Tôi không rõ 'bán lẻ điện' là gì và liệu quán của tôi có thể lựa chọn nhà cung cấp điện khác để có giá tốt hơn không? Hay tôi vẫn phải mua theo giá nhà nước?”
Quyền và trách nhiệm khi sáng tác tác phẩm nhiếp ảnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở TP.HCM. Tôi thường xuyên chụp ảnh phong cảnh, chân dung và đăng lên mạng xã hội để quảng bá. Gần đây tôi thấy có nhiều trường hợp ảnh bị người khác tự ý sử dụng, thậm chí chỉnh sửa sai lệch nội dung mà không xin phép. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định gì về quyền của tôi đối với những tác phẩm nhiếp ảnh này không, và tôi cần lưu ý những trách nhiệm gì khi sáng tác và chia sẻ ảnh?”
Trị giá vốn viện trợ không hoàn lại
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một tổ chức phi lợi nhuận nhỏ ở Hòa Bình, đang thực hiện dự án hỗ trợ cộng đồng. Trong cam kết viện trợ của nhà tài trợ nước ngoài, có nhắc đến 'trị giá vốn viện trợ'. Tôi không rõ liệu con số này có phải là số tiền chúng tôi sẽ nhận được chính xác hay không và cần lưu ý gì để quản lý đúng theo pháp luật. Liệu có rủi ro gì nếu chúng tôi không hiểu rõ thuật ngữ này không?”
Tư cách Nhà thầu trong nước theo Luật Đấu thầu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hưng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Công ty tôi mới thành lập, 100% vốn Việt Nam và đăng ký kinh doanh đầy đủ. Tôi đang muốn tham gia đấu thầu một dự án công trình dân dụng của thành phố nhưng không rõ công ty tôi có được coi là 'nhà thầu trong nước' theo Luật Đấu thầu mới không? Và nếu được thì có những điều kiện gì cần lưu ý để đủ tư cách hợp lệ?”
Khái niệm Thiết bị bức xạ
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một tiệm vàng ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây tôi có mua một chiếc máy phát tia X để phân tích, kiểm tra độ tuổi và thành phần của vàng. Tôi nghe nói các thiết bị này phải đăng ký và tuân thủ nhiều quy định. Xin hỏi máy của tôi có được xem là 'thiết bị bức xạ' theo quy định pháp luật không và tôi cần lưu ý gì?”
Đường thủy nội địa và các quy định liên quan
“Tôi là anh Hùng, ở Vũng Tàu, có một chiếc thuyền nhỏ chuyên chở hải sản từ các bè nuôi về chợ. Gần đây, tôi nghe nói có nhiều quy định mới về giao thông đường thủy nội địa. Tôi không rõ tuyến đường tôi đi từ bè cá ra cảng nhỏ có được coi là đường thủy nội địa không, và liệu tôi có phải tuân thủ các quy định đó không?”
Khái niệm và ý nghĩa của chân đê
“Chào luật sư, tôi là một người dân sống gần khu vực đê ở huyện A, tỉnh B. Gần đây, chính quyền địa phương đang tiến hành cắm mốc chỉ giới hành lang bảo vệ đê, và tôi thấy một số mốc được cắm rất sát đất nhà tôi. Tôi muốn hỏi **chân đê** được định nghĩa như thế nào và việc xác định này có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của tôi không, đặc biệt là khi đê của chúng tôi là đê đất?”
Điều tiết điện lực
“Tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy tình hình cắt điện luân phiên và nghe nói giá điện có thể tăng. Tôi không biết liệu có cơ quan nào của Nhà nước đứng ra điều tiết, đảm bảo quyền lợi cho người dân và doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi không, hay cứ để mặc cho bên điện lực quyết định?”
Nâng cao năng lực xã hội cho người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là cô Lan, năm nay đã 68 tuổi, về hưu được mấy năm rồi. Tôi ở quận 3, TP.HCM. Từ khi nghỉ dạy, tôi thấy mình ít giao tiếp hơn, nhiều lúc cũng muốn tham gia các hoạt động cộng đồng nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Tôi nghe nói có khái niệm 'năng lực xã hội của người cao tuổi', không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ chúng tôi duy trì và phát huy năng lực này không?”
Cơ quan lập yêu cầu tương trợ tư pháp hình sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là N.V.K, giám đốc một công ty xuất nhập khẩu ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, công ty tôi gặp phải một vụ lừa đảo lớn từ một đối tác nước ngoài. Tôi muốn biết, nếu cần yêu cầu nước ngoài hỗ trợ pháp lý để giải quyết vụ án này, thì tôi phải liên hệ với 'cơ quan lập yêu cầu' nào của Việt Nam, và họ sẽ làm những gì để giúp tôi?”
Quy định về thiết bị y tế và nhập khẩu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, chủ một cửa hàng vật tư y tế nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi muốn nhập khẩu một số loại khẩu trang y tế chuyên dụng và bộ kit xét nghiệm nhanh COVID-19 từ Hàn Quốc về để bán. Tuy nhiên, tôi không rõ liệu những mặt hàng này có được coi là thiết bị y tế hay không và cần phải tuân thủ những quy định gì để nhập khẩu hợp pháp. Mong được tư vấn ạ.”
Quyền và thủ tục khiếu nại quyết định hành chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Ba Đình, Hà Nội. Mới đây, phường có ra một quyết định xử phạt hành chính đối với cửa hàng của tôi về việc lấn chiếm vỉa hè, nhưng tôi thấy mức phạt quá nặng và việc đo đạc của cán bộ phường cũng không chính xác. Tôi muốn khiếu nại quyết định này thì phải làm thế nào ạ? Liệu tôi có thể yêu cầu họ xem xét lại không?”
Chi phí Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh T.V.K, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang gặp khó khăn tài chính và có nguy cơ phải làm thủ tục phá sản. Tôi nghe nói có **chi phí Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản** nhưng không rõ khoản này cụ thể là những gì và tôi sẽ phải chi trả ra sao. Liệu có quy định nào về việc tính toán các chi phí này không, và tôi có cần chuẩn bị bao nhiêu tiền cho khoản này?”
Vùng trời không lưu loại F
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, một phi công lái máy bay thể thao ở Đồng Nai. Tôi đang tính bay một tuyến mới từ sân bay Biên Hòa ra một vùng gần Vũng Tàu. Khi xem bản đồ hàng không, tôi thấy một đoạn trên đường bay dự kiến của tôi được đánh dấu là **vùng trời không lưu loại F**. Tôi không rõ lắm về loại vùng trời này, liệu tôi có được bay tự do không, hay có phải liên lạc với đài kiểm soát không lưu không? Và tôi có được hỗ trợ gì không nếu có sự cố?”
Xếp loại chất lượng tổ chức hành chính nhà nước
“Tôi là trưởng phòng hành chính của Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương. Sắp tới cơ quan tôi sẽ được đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức. Tôi muốn biết việc đánh giá này có những nguyên tắc nào, ai sẽ là người công nhận kết quả và cơ quan tôi có thuộc đối tượng áp dụng không? Tôi lo lắng không biết quy trình sẽ diễn ra như thế nào.”
Nâng cấp phần mềm sử dụng ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là trưởng phòng IT của Sở Xây dựng tỉnh Y. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch nâng cấp phần mềm quản lý hồ sơ công việc đã dùng được 5 năm nay. Kinh phí nâng cấp sẽ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho sở. Tôi băn khoăn không biết việc nâng cấp này có phải tuân thủ các quy định về đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin không, đặc biệt là Nghị định 45/2026/NĐ-CP?”
Đánh giá ban đầu trong quản lý dự án và chương trình
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp du lịch nhỏ ở Đà Nẵng. Tôi vừa bắt đầu triển khai một dự án mở rộng khu nghỉ dưỡng. Gần đây, tôi nghe nói về việc phải thực hiện 'đánh giá ban đầu' cho dự án. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và tại sao nó lại quan trọng không?”
Tổ chức và hoạt động của quỹ không vì mục tiêu lợi nhuận
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên về hưu ở Quận 3, TP.HCM. Tôi đang ấp ủ dự định thành lập một quỹ để giúp đỡ các em học sinh nghèo hiếu học. Tôi có nghe nói quỹ phải hoạt động 'không vì mục tiêu lợi nhuận', nhưng tôi thắc mắc nếu quỹ nhận được tiền đóng góp hoặc có các hoạt động gây quỹ sinh lời thì số tiền đó sẽ được sử dụng như thế nào? Liệu có được chia cho những người sáng lập không?”
Quy định về vận chuyển mẫu vật săn bắt hợp pháp
“Chào luật sư, tôi là Hùng, ở Lâm Đồng. Vừa rồi tôi có tham gia một chuyến săn bắn được cấp phép hợp pháp ở khu vực được quy định và đã săn được một con nai. Tôi muốn giữ lại phần đầu và da con nai để làm kỷ niệm, nhưng tôi không rõ các thủ tục cần thiết để vận chuyển những mẫu vật này về nhà qua các tỉnh khác. Liệu có cần giấy tờ gì đặc biệt không và tôi phải làm gì nếu bị kiểm tra trên đường?”
Sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Tuần trước, một máy cắt kim loại cũ của xưởng tôi bị hỏng đột ngột trong lúc hoạt động, làm văng mảnh kim loại suýt trúng một công nhân. May mắn là không ai bị thương nặng, nhưng máy thì hư hỏng nặng. Tôi lo lắng không biết sự việc này có bị coi là 'sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động' không và tôi phải làm gì để tránh bị phạt?”
Kế hoạch thanh tra hàng năm của cơ quan nhà nước
“Chào luật sư, công ty em chuyên về sản xuất thực phẩm chức năng ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, có thông tin là sắp tới sẽ có đợt thanh tra diện rộng về an toàn thực phẩm. Em nghe nói các cơ quan thanh tra sẽ có 'Kế hoạch thanh tra' hàng năm. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về kế hoạch này được không ạ? Ai là người ban hành và mình có thể tìm hiểu thông tin này ở đâu để chuẩn bị tốt nhất cho công ty mình ạ?”
Thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cơ sở đào tạo thuyền viên nhỏ ở Hải Phòng. Dạo này làm ăn khó khăn quá, có nguy cơ phải đóng cửa. Tôi đang lo lắng không biết nếu phá sản thì các khoản nợ của tôi, từ lương nhân viên, tiền thuê mặt bằng đến nợ ngân hàng, sẽ được thanh toán theo thứ tự nào. Mong được tư vấn ạ.”
Quy định về việc Nhà nước cho thuê đất
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Bến Tre. Gia đình tôi muốn mở một cơ sở chế biến nông sản nhưng cần thuê thêm đất của Nhà nước. Tôi không rõ là Nhà nước cho thuê đất thì ai sẽ đứng ra cho thuê, thủ tục thế nào và liệu dự án của tôi có được thuê đất không? Mong luật sư tư vấn giúp.”